"Qazaqtyń qai rýy uly?" degen suraq, eshqashan kún tártibinen túsken emes. Anda-sanda baj ete qalyp, bir atanyń úsh balasy ózara aitysa ketedi. Atalǵan suraqqa ózimshe jaýap berip kóreiin. Aqiqatynda, osy kúni Alashtyń sapyndaǵy bar qazaqtyń rýy túgel "uly". Gýmilev aitpaqshy, qyrdyń qatal zańy este saqtaýǵa turarlyq rý men batyrlardyń attarynyń bárin tarixta qaldyrdy, bolashaqqa jetkizdi. Jazba tarixy az qazaq, óz jadynda "eń-eń" degenderdi ǵana saqtaýǵa májbúr boldy. Sebebi bolymsyz dúnieni myń jyl jattap júrý qisynsyz. Osy kúni aty men zaty bar qazaqtyń árbir rýy, sózsiz ómir soǵysynda jeńimpaz. Al qanshama dalanyń rýy osy kúni múldem sónip qaldy?!
Toqtamys xannyń soǵystarynda naiman men qońyrattan sany kem emes degen keneges rýy búginde qaraqalpaq ishinde kishkentai ǵana bir ata. Uly Júz quramynda beldi sanalǵan dúrmen rýy, qai bir zamanda aǵaiyndaryna ókpelep Táshken asyp ketken, búginde onyń atymen tek sol aimaqta jer ataýy qalǵan. Al zatynan at úrketin baryn, shyryn rýlary orta ǵasyrda qanshalyqty ataqty bolsa, búginde sonshalyqty joqtyń qasy. Biri Qazan, biri Qyrym asyp búginde tarixtan ǵaiyp boldy. Shyńǵys xandy týǵan qiiat she!? Tarixtan belgili onyń qiiat-taraqty, qiiat-tobyqty atalary ǵana elde qaldy, azǵantai bóligi ońtústikte bar. Atalǵan rýlardyń barlyǵy qazaqtyń quramdas bólikteri, biraq ókinishke qarai tarix olardyń qalyń bóligin el ishinde saqtamady. Odan basqa taǵy ondaǵan rýlardyń tarixy men taǵdyryn keltire berýge bolady. Kóbi qyrdaǵy baqtalastyqqa shydamai Amýdariianyń jaǵasyna, Ózbek ordasyna ketip jatty. Aty men zaty ózgerip jatty, biraq qyrǵa qaita oralǵandary az, orda bolyp. Sol sebepti meniń paiymdaýynda osy kúni zaty saqtalǵan barlyq qazaqtyń rýy áigili, uly. Biraq oǵan sebepshi barlyq kezde tek kúshtilik emes, kóp jerde kezdeisoqtyq, kishipeiildik, aǵaiynshylyq, birlik jáne ózara adaldyq.
Dál qazir men zaty joǵaldy degen rýlardyń atynan menimen aitysýdyń qajeti joq, ol tek mysal úshin. Shyntýaitynda el ishinen ketken árbir rý úshin, meniń kóńilim qulazidy. Osy kúni irisi 85 emes, 185 rýly 50 mln-dyq qazaq bolsaq qandai bolar edi, shirkin?!
A tak, bári uly! Bári qazaq! Men - Obaǵannyń jaǵasyna barsam qypshaqpyn, Ertis boilasam naimanmyn, Edil kirsem tanamyn, Elekte tabynmyn, Ilede jalaiyr, Syr boiynda qońyratpyn! Bólip jarýdyń esh qajeti joq.