"قازاقتىڭ قاي رۋى ۇلى?" دەگەن سۇراق, ەشقاشان كٷن تەرتٸبٸنەن تٷسكەن ەمەس. اندا-ساندا باج ەتە قالىپ, بٸر اتانىڭ ٷش بالاسى ٶزارا ايتىسا كەتەدٸ. اتالعان سۇراققا ٶزٸمشە جاۋاپ بەرٸپ كٶرەيٸن. اقيقاتىندا, وسى كٷنٸ الاشتىڭ ساپىنداعى بار قازاقتىڭ رۋى تٷگەل "ۇلى". گۋميلەۆ ايتپاقشى, قىردىڭ قاتال زاڭى ەستە ساقتاۋعا تۇرارلىق رۋ مەن باتىرلاردىڭ اتتارىنىڭ بەرٸن تاريxتا قالدىردى, بولاشاققا جەتكٸزدٸ. جازبا تاريxى از قازاق, ٶز جادىندا "ەڭ-ەڭ" دەگەندەردٸ عانا ساقتاۋعا مەجبٷر بولدى. سەبەبٸ بولىمسىز دٷنيەنٸ مىڭ جىل جاتتاپ جٷرۋ قيسىنسىز. وسى كٷنٸ اتى مەن زاتى بار قازاقتىڭ ەربٸر رۋى, سٶزسٸز ٶمٸر سوعىسىندا جەڭٸمپاز. ال قانشاما دالانىڭ رۋى وسى كٷنٸ مٷلدەم سٶنٸپ قالدى?!
توقتامىس xاننىڭ سوعىستارىندا نايمان مەن قوڭىراتتان سانى كەم ەمەس دەگەن كەنەگەس رۋى بٷگٸندە قاراقالپاق ٸشٸندە كٸشكەنتاي عانا بٸر اتا. ۇلى جٷز قۇرامىندا بەلدٸ سانالعان دٷرمەن رۋى, قاي بٸر زاماندا اعايىندارىنا ٶكپەلەپ تەشكەن اسىپ كەتكەن, بٷگٸندە ونىڭ اتىمەن تەك سول ايماقتا جەر اتاۋى قالعان. ال زاتىنان ات ٷركەتٸن بارىن, شىرىن رۋلارى ورتا عاسىردا قانشالىقتى اتاقتى بولسا, بٷگٸندە سونشالىقتى جوقتىڭ قاسى. بٸرٸ قازان, بٸرٸ قىرىم اسىپ بٷگٸندە تاريxتان عايىپ بولدى. شىڭعىس xاندى تۋعان قييات شە!? تاريxتان بەلگٸلٸ ونىڭ قييات-تاراقتى, قييات-توبىقتى اتالارى عانا ەلدە قالدى, ازعانتاي بٶلٸگٸ وڭتٷستٸكتە بار. اتالعان رۋلاردىڭ بارلىعى قازاقتىڭ قۇرامداس بٶلٸكتەرٸ, بٸراق ٶكٸنٸشكە قاراي تاريx ولاردىڭ قالىڭ بٶلٸگٸن ەل ٸشٸندە ساقتامادى. ودان باسقا تاعى ونداعان رۋلاردىڭ تاريxى مەن تاعدىرىن كەلتٸرە بەرۋگە بولادى. كٶبٸ قىرداعى باقتالاستىققا شىداماي امۋدارييانىڭ جاعاسىنا, ٶزبەك ورداسىنا كەتٸپ جاتتى. اتى مەن زاتى ٶزگەرٸپ جاتتى, بٸراق قىرعا قايتا ورالعاندارى از, وردا بولىپ. سول سەبەپتٸ مەنٸڭ پايىمداۋىندا وسى كٷنٸ زاتى ساقتالعان بارلىق قازاقتىڭ رۋى ەيگٸلٸ, ۇلى. بٸراق وعان سەبەپشٸ بارلىق كەزدە تەك كٷشتٸلٸك ەمەس, كٶپ جەردە كەزدەيسوقتىق, كٸشٸپەيٸلدٸك, اعايىنشىلىق, بٸرلٸك جەنە ٶزارا ادالدىق.
دەل قازٸر مەن زاتى جوعالدى دەگەن رۋلاردىڭ اتىنان مەنٸمەن ايتىسۋدىڭ قاجەتٸ جوق, ول تەك مىسال ٷشٸن. شىنتۋايتىندا ەل ٸشٸنەن كەتكەن ەربٸر رۋ ٷشٸن, مەنٸڭ كٶڭٸلٸم قۇلازيدى. وسى كٷنٸ ٸرٸسٸ 85 ەمەس, 185 رۋلى 50 ملن-دىق قازاق بولساق قانداي بولار ەدٸ, شٸركٸن?!
ا تاك, بەرٸ ۇلى! بەرٸ قازاق! مەن - وباعاننىڭ جاعاسىنا بارسام قىپشاقپىن, ەرتٸس بويلاسام نايمانمىن, ەدٸل كٸرسەم تانامىن, ەلەكتە تابىنمىن, ٸلەدە جالايىر, سىر بويىندا قوڭىراتپىن! بٶلٸپ جارۋدىڭ ەش قاجەتٸ جوق.
