ÁLIBI! Ainalaiyn, Álibi balam, basyńa aýyr is túsip jatqan kezde óz ainalamda seniń taǵdyryńa beitarap qaraǵan adam kórmedim. Meniń ainalam dep otyrǵanym – elimizdiń óner keńistigine, teatr álemine, shyǵarmashylyq bilim berý salasyna qatysy bar ustazdar, sahna men kino sheberleri. Aǵa býyn, orta býyn, kishi býyn – Aqtóbede sottalyp jatqan qarshadai ózińdi oilap qamyǵýda. Keshe tańda Sen túsime kirdiń. Erkindikke shyqqan sátińe arnalǵan alty Alash bas qosqan mereke bolyp jatyr eken. Oraza aiy bastalǵan alǵashqy kúnnen-aq duǵamdasyń, tilegimdesiń. Túsimdi jaqsylyqqa jorydym.
Shynyn aitqanda, seniń týǵan-týysqandaryńdy bylai qoiǵanda, talantyń men ónerińe, adami bolmysyńa tánti ustazdaryń qatty qapalanyp otyrmyz. Seniń teatr sahnalarynda, ýniversitet zaldarynda ótken spektaklderdegi somdaǵan beinelerińdi kórip tánti boldyq. Qońyr daýysyńmen jas Shámshini kóz aldymyzǵa ákeldiń. Ómirge ińkár, jan-jaǵyna shýaǵyn shashqan meiirimdi shákirt retinde kóptegen qoǵamdyq-mádeni is-sharanyń bel ortasynda júrdiń.
Elge qyzmet etýdiń qandai ekenin jastyq jalynǵa toly darynyńmen EKSPO halyqaralyq kórmesindegi mádeni jobalarǵa belsene qatysyp, kórsete bildiń. «Qazaqtyń Qyzjibegi» atanǵan Merýert Ótekeshovanyń rýhani balasyna, ónerdegi ulyna ainaldyń. 2019 jyldyń maýsym aiynyń aiaǵynda Atyraýdaǵy Mahambet atyndaǵy teatrdyń sahnasynda Seniń somdaǵan beineń - kórermenge qol soqtyryp, tańdai qaqtyrdy. Óner sapary aiaqtalyp, bárimiz ushaqpen Nur-Sultan qalasyna oraldyq. Sabaqqa degen alǵyrlyǵyńdy bylai qoiǵanda, top starostasy retinde Seniń birge oqityn dostaryńa degen meiirim men janashyrlyq sezimińe, uiymdastyrýshylyq qabiletińe sessiia kezderinde, úlken sharalar kezinde talai kýá boldyq.
Ómiri endi bastalǵan, qylmysy tolyǵymen dáleldenbegen daryny janartaýdai jarqyldaǵan jas jigitti 10 jylǵa sottaý – ádiletsizdik! Álibidiń bar kinási – jastyǵy shyǵar, teatr álemindegi temirdei tártipti 1-2 oqýshydan talap etkendigi. Árine, Seniń ornyńda tájiribesi bar basqa bireý bolǵanda, sol balalardy «diskotekaǵa» jiberip, sharshap bilegenshe salqynqandylyq tanytyp, samarqaý tura berer edi. Al, Sen – sol kishkentai balalardy tártipke shaqyrǵyń keldi, tárbielegiń keldi. Qazirgi qoǵamdaǵy shybyq timei shyńq eter keibir «balalardyń» kliptik oilaý sanasynda ata-anasyna aityp kek alý, ósh alý úrdisi beleń alyp bara jatyr. Jýyrda ǵana Belorýs Prezidenti G.Lýkashenko – mektepte syrtynan jasyryn videoǵa túsirip, balalarǵa daýys kóterip, olardyń mazaǵyna, ata-analarymen qoǵamdyq uiymdardyń qýdalaýyna ushyraǵan USTAZDY qorǵap qalǵan isi – belorýstyq ata-analarǵa sabaq boldy. Bala quqyǵy qorǵalýy tiis. Balanyń taǵdyry – eń basty qundylyq. Uldar tárbielep, nemereler ósirip otyrǵan Áke, Ata retinde – bala bárimizdiń baýyr-etimiz. Balalar - eldiń erteńi. Biraq bala psihologiiasynyń jeteginde ketpei, el bolyp, qoǵam bolyp osy Álibi Ótepbergenniń isine – aralasyp, jas daryndy qorǵap qalýymyz kerek dep esepteimin. Bul qazirgi álemdi alańdatqan ahýal kezindegi adam taǵdyrynna bei-jai qarai almaityn bizdiń kisilik bet-perdemizdi ashyp berýi tiis. Álibi taǵdyry – ultqa sabaq bolýy kerek. Sondyqtan bul iske, biz ustazdary ǵana emes, elimizge tanymal psihologiia nemese pedagogika ǵylymdarynyń doktorlaryn qatystyra otyryp, halyqaralyq quqyq negizinen tájiriebesi mol zańgerler men qoǵam qairatkerleriniń basyn qosyp – muqiiat taldaýymyz kerek. Eshqandai jabyq sot ótpeýi tiis!
Men de Álibi taǵdyryna bei-jai qarai almaimyn. Jas taǵdyr iesiniń óspei jatyp, óshýine bar bolmysymmen qarsymyn! Álemniń óner keńistigin tanyǵan jan retinde aitarym; Álibi Ótepbergen - bolashaq qazaq óneriniń Asanálisi, Ánýary, Qumany, Tuńǵyshbaiy, Doshany! Álibidiń boiynda osy sańlaq aǵalary sekildi akterlik, ánshilik, sazgerlik qabiletter úilesim taýyp, bir ózi bir kisilik teatrǵa ainala alatyn has talanttyń qasietterine ie! Al ónerinen bólek, otbasy men ustazdarynan alǵan tárbiesi men adami qasietteri mol jas.
Keshe ǵana baqilyq dúniedegi Anasyna arnaǵan zaryn estip, sai-súiegim syrqyrady. Esterińizde bolar... Meniń umytqanym joq. Osydan 3 jyl buryn elimizdiń jas sportshysy jarystan oralyp kele jatyp, halyqaralyq ushaq ishinde janynda otyrǵan jolaýshy-qyzdyń tizesine qoly túsip, uiqysyrap basy onyń iyǵyna súiegeni úshin naqaqtan-naqaq Londonda taǵdyry sotqa túskeni. Jalaqor shet eldik jolaýshy qyz - qazaqtyń oǵylanyna: «Maǵan zorlaý áreketin jasady», - dep sotqa berip, aeroportta jas jigitti tutqynǵa alady. Osyny kózimen kórgen kórshi oryndyqta otyrǵan aǵylshyn otbasy arashaǵa tústi. Búkil sot otyrysyna qatysyp, qorǵaýǵa baryn saldy. Sonda, qazaqtyń jas balasyn aǵylshyndar ózderi qorǵap, onyń jymysqy áreketi bolmaǵanyn aityp aqtap alǵan bolatyn. Alty aiǵa sozylǵan sotta, aidaladaǵy aǵylshyn soty - qazaqtyń jas órenin aqtap, eline oralýyna dáneker boldy.
Qazir de kózimiz kórip, búkil el kýá bolyp otyrmyz: El Prezidenti Q.Toqaev – Qytai túrmesinde alty jyl erkindikti ańsaǵan Aqjarqyn Turlybaidyń elge orlaýyna dáneker bolyp jatyr. Adam balasyn istemegen isi úshin jaýapqa tartý – órkeniettiliktiń belgisi emes! Eshqandai da adamdyq moralǵa syimaidy! Álibi – bolashaq qazaq óneriniń qairatkeri! Álibidi tolyǵymen aqtaýdy suraimyn!
Ashat MAEMIROV,
Qazaqstannyń eńbek sińirgen qairatkeri,
Filosofiia doktory
