Darhan Qydyráli: Abaidyń jyly ózi nasihattaǵandai dańǵazadan ada bolyp ótýde

Darhan Qydyráli: Abaidyń jyly ózi nasihattaǵandai dańǵazadan ada bolyp ótýde

Abai kezinde ákesi Qunanbaidyń asyn ótkizbei, oǵan jumsalatyn shyǵyndy jas shákirtterge shákirtaqy retinde, kedei-kepshik, muqtaj jandarǵa taratyp bergen. Bul týraly «Abai jáne adamzattyq gýmanizm» atty halyqaralyq forýmda Halyqaralyq Túrki akademiiasynyń prezidenti Darhan Qydyráli aitty, dep habarlaidy QazAqpaarat.

«IýNESKO deńgeiinde atalyp ótip jatqan Abaidyń 175 jyldyǵy biyl elimi elimizde de, shetelde de atap ótildi. Konferentsiialar, basqosýlar, jiyndar ótýde. Bizdiń mańdaialdy oqý ornynyń biri – Nazarbaev ýniversitetiniń osyndai igi sharaǵa uiytqy bolyp otyrǵany qýantady. Jyl basynda QR Prezidenti Qasym-Jomart Kemeluly arnaiy komissiia quryp, Jarlyq shyǵardy. El gazeti «Egemen Qazaqstanda» Prezidentimizdiń kólemdi maqalasy jaryq kórdi. Jalpy «Egemen Qazaqstanda» jyldyń basynan beri kún saiyn Abai, Ál-Farabige qatysty maqalalar jaryq kórip keledi. Solardyń arasynda búgingi jiynǵa qatysyp otyrǵan ózderińizdiń de maqalalaryńyz bar. Elimizdiń Tuńǵysh Prezidenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń úlken maqalasy jaryq kórdi. «Abaidy uǵyný – bir bólek, Abaimen toǵysý, onymen ishtei uǵysý, onyń tereń álemine súńgip, ózińniń bolmysyńa sińirý – bul qatpary qalyń qubylys» dep Elbasy atap kórsetkendei, Abai álemimen úndesý – biylǵy jyldyń úlken mindeti dep oilaimyn», - deidi Halyqaralyq Túrki akademiiasynyń prezidenti, «Egemen Qazaqstan» gazetiniń basqarma tóraǵasy Darhan Qydyráli. 

Ol Elbasynyń bastamasymen qurylǵan Halyqaralyq Túrki akademiiasy biylǵy jyldy túrki áleminde Abai jyly dep jariialaǵanyn aitty. 

«Jyldyń basynda Bakýde úlken is-shara ótkizdik. IýNESKO-da úlken shara ótkizýdi josparlaǵan bolatynbyz, biraq koronavirýs indetine bailanysty ol keiinge shegerildi. Biraq biz IýNESKO basshylarynyń, halyqaralyq uiymdar jetekshileriniń jáne belgili Abaitanýshylardyń qatysýymen onlain shara ótkizdik. Halyqaralyq Túrki akademiiasy Abaiǵa qatysty onnan astam jiyn ótkizip, 9 kitap shyǵardy. Abaidyń qara sózderi ázirbaijan, túrik, ózbek tilderine aýdaryldy. Abaidyń akademiialyq jinaǵy Túrkiia men Qyrǵyzstanda jaryq kórdi. Abaitanýshylardyń úlken jinaǵy Túrkiiada jariialandy. Sonymen qatar, «Abai joly» roman-epopiiasyn Túrkiiada basyp shyǵardyq. Abaidyń óleńder jinaǵy men poemalary, qara sózderi kóptegen tilge aýdarylyp, tusaýkeser rásimi ótti. Osy sharalarǵa uiytqy bolǵan bizdiń ǵalymdarymyzdy, septesken elshilerdi quttyqtap, rahmet aitamyn», - dedi ol. 

Sondai-aq, ol Abaidyń jyly da ózi nasihattaǵandai dańǵazadan ada, sondai qarapaiym jáne toiǵa emes, oiǵa negizdelip ótip jatqanyn aitty. 

«Abaidyń ózi de kezinde ákesi Qunanbaidyń asyn ótkizbei, oǵan jumsalatyn shyǵyndy jas shákirtterge shákirtaqy retinde, kedei-kepshik, muqtaj jandarǵa taratyp bergeni belgili. Abai taǵylymy sonysymen qundy abaidyń amanatyna adal bolý, onyń aitqan ósietine, asyl isine umtylýymyz basty másele ǵoi dep oilaimyn», - deidi Darhan Qydyráli. 

Qazaq halqynyń uly aqyny Abai Qunanbaiulynyń 175 jyldyq mereitoiyna arnalǵan forým Nazarbaev Ýniversitetinniń Rýhani Jańǵyrý mádeni ortalyǵy men Nazarbaev ýniversitetiniń Qazaq tili jáne Túrkitaný kafedrasynyń uiymdastyrýymen ótti.