Farmakologiianyń zamanaýi damýy jáne jańa dárilik preparattardy keńinen qoldaný emdeý múmkindikterin arttyryp qana qoimai, sonymen qatar naýqastarda dári-dármekterge degen jaǵymsyz reaktsiialardyń paida bolý qaýpin arttyrdy. Máselen, Qazaqstanda 2020 jyldyń 8 aiynda dárilik preparattardyń janama áseri týraly 943 habarlama tirkelgen. Shaǵymdardyń basym kópshiligi Almaty qalasynan – 14,2%, Pavlodar oblysynan – 13,7%, Aqtóbe qalasynan - 10% jáne Shymkent qalasynan – 9,1% kelip túsken, dep habarlaidy QazAqparat.
Aita keteiik, QR DSM Taýarlar men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaý komitetiniń Dárilik zattar men meditsinalyq buiymdardy saraptaý ulttyq ortalyǵy meditsinalyq ónimderdi saraptaýdan ótkizýmen qatar, naryqtaǵy dárilerdiń janama áserlerin qadaǵalaýmen ainalysady.
Halyqtan jáne meditsinalyq uiymdardan kelgen barlyq habarlama muqiiat taldanady. Kúrdeli jaǵymsyz reaktsiia týǵyzǵan faktorlarǵa tekserý júrgiziledi, dárilik zattardyń úlgileri alynady jáne Dárilik zattar men meditsinalyq buiymdardy saraptaý ulttyq ortalyǵynyń mamandandyrylǵan ortalyqtarynda zerthanalyq synaqtar júrgiziledi. Saraptama qorytyndysy boiynsha Ortalyq preparattyń tirkeý kýáliginiń qoldanylýyn toqtata turý nemese toqtatý týraly ári qarai sheshim qabyldaý úshin QR DSM Taýarlar men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaý komitetine qorytyndy beredi. Monitoring barlyq óńirlerdi qamtidy jáne halyqaralyq standarttarǵa sáikes júrgiziledi.
Habarlamalardy taldaý nátijesi kórsetkendei, negizinen antibakteriialyq preparattardan (42,1%), virýsqa qarsy dárilerden (13,7%) jaǵymsyz áser bolatyny anyqtaldy. Budan keiin immýnomodýliatsiialaýshy preparattar (4,6%), qannyń uiýyna áser etetin jáne/nemese kedergi keltiretin dáriler (4,6%) tur.
«Pandemiia bastalǵan kezde kóptegen azamattar dárigerlerdiń keńesinsiz, baqylaýsyz ózderi de, balalary da dári-dármek qabyldaǵan. Bul olardyń preparattarǵa degen sezimtaldyǵynyń tómendeýine áser etýi múmkin ekenin bári birdei bile bermeidi. Biyl 8 aida jaǵymsyz reaktsiialar týraly kelip túsken shaǵymdardyń sany ótken jyldyń sáikes osy kezeńimen salystyrǵanda az, byltyr 1,5 myńǵa jýyq ótinish tústi. Bul azamattar dárilerdi az qabyldai bastady degen sóz emes. Qatań karantin sharalary engizilgen kezeńde emhanalarǵa barýǵa shekteý qoiylǵany belgili, munda ádette naýqastar emdeýshi dárigermen birge Ortalyqtyń saitynda «sary» kartany toltyrady. Eger sizde qandai da bir preparatqa shaǵymdaryńyz bolsa, óz emhanańyzǵa habarlasyp, preparatqa degen jaǵymsyz reaktsiia týraly habarlaýǵa keńes beremiz», — dedi Ortalyq bas direktorynyń dárilik zattar jónindegi orynbasary Baian Moldahmetova.
Eske sala keteiik, Dárilik zattar men meditsinalyq buiymdardy saraptaý ulttyq ortalyǵynyń www.ndda.kz saitynda dári-dármek qoldanǵan soń jaǵymsyz reaktsiia paida bolǵan azamattar emdeýshi dárigermen birge toltyratyn karta-habarlama ornalastyrylǵan. Kartada dárilik preparattyń barlyq jaǵymsyz áserlerin, sondai-aq meditsinalyq qoldaný jónindegi nusqaýlyqta kórsetilmegen áserlerin, tómen tiimdiligin nemese emdik áseriniń bolmaýyn, dáriniń mólsherden tys berilýine kúdik týǵanyn kórsetý qajet.
