فارماكولوگييانىڭ زاماناۋي دامۋى جەنە جاڭا دەرٸلٸك پرەپاراتتاردى كەڭٸنەن قولدانۋ ەمدەۋ مٷمكٸندٸكتەرٸن ارتتىرىپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار ناۋقاستاردا دەرٸ-دەرمەكتەرگە دەگەن جاعىمسىز رەاكتسييالاردىڭ پايدا بولۋ قاۋپٸن ارتتىردى. مەسەلەن, قازاقستاندا 2020 جىلدىڭ 8 ايىندا دەرٸلٸك پرەپاراتتاردىڭ جاناما ەسەرٸ تۋرالى 943 حابارلاما تٸركەلگەن. شاعىمداردىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ الماتى قالاسىنان – 14,2%, پاۆلودار وبلىسىنان – 13,7%, اقتٶبە قالاسىنان - 10% جەنە شىمكەنت قالاسىنان – 9,1% كەلٸپ تٷسكەن, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
ايتا كەتەيٸك, قر دسم تاۋارلار مەن كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸڭ ساپاسى مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸن باقىلاۋ كوميتەتٸنٸڭ دەرٸلٸك زاتتار مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردى ساراپتاۋ ۇلتتىق ورتالىعى مەديتسينالىق ٶنٸمدەردٸ ساراپتاۋدان ٶتكٸزۋمەن قاتار, نارىقتاعى دەرٸلەردٸڭ جاناما ەسەرلەرٸن قاداعالاۋمەن اينالىسادى.
حالىقتان جەنە مەديتسينالىق ۇيىمداردان كەلگەن بارلىق حابارلاما مۇقييات تالدانادى. كٷردەلٸ جاعىمسىز رەاكتسييا تۋعىزعان فاكتورلارعا تەكسەرۋ جٷرگٸزٸلەدٸ, دەرٸلٸك زاتتاردىڭ ٷلگٸلەرٸ الىنادى جەنە دەرٸلٸك زاتتار مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردى ساراپتاۋ ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ مامانداندىرىلعان ورتالىقتارىندا زەرتحانالىق سىناقتار جٷرگٸزٸلەدٸ. ساراپتاما قورىتىندىسى بويىنشا ورتالىق پرەپاراتتىڭ تٸركەۋ كۋەلٸگٸنٸڭ قولدانىلۋىن توقتاتا تۇرۋ نەمەسە توقتاتۋ تۋرالى ەرٸ قاراي شەشٸم قابىلداۋ ٷشٸن قر دسم تاۋارلار مەن كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸڭ ساپاسى مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸن باقىلاۋ كوميتەتٸنە قورىتىندى بەرەدٸ. مونيتورينگ بارلىق ٶڭٸرلەردٸ قامتيدى جەنە حالىقارالىق ستاندارتتارعا سەيكەس جٷرگٸزٸلەدٸ.
حابارلامالاردى تالداۋ نەتيجەسٸ كٶرسەتكەندەي, نەگٸزٸنەن انتيباكتەرييالىق پرەپاراتتاردان (42,1%), ۆيرۋسقا قارسى دەرٸلەردەن (13,7%) جاعىمسىز ەسەر بولاتىنى انىقتالدى. بۇدان كەيٸن يممۋنومودۋلياتسييالاۋشى پرەپاراتتار (4,6%), قاننىڭ ۇيۋىنا ەسەر ەتەتٸن جەنە/نەمەسە كەدەرگٸ كەلتٸرەتٸن دەرٸلەر (4,6%) تۇر.
«پاندەمييا باستالعان كەزدە كٶپتەگەن ازاماتتار دەرٸگەرلەردٸڭ كەڭەسٸنسٸز, باقىلاۋسىز ٶزدەرٸ دە, بالالارى دا دەرٸ-دەرمەك قابىلداعان. بۇل ولاردىڭ پرەپاراتتارعا دەگەن سەزٸمتالدىعىنىڭ تٶمەندەۋٸنە ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن بەرٸ بٸردەي بٸلە بەرمەيدٸ. بيىل 8 ايدا جاعىمسىز رەاكتسييالار تۋرالى كەلٸپ تٷسكەن شاعىمداردىڭ سانى ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس وسى كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا از, بىلتىر 1,5 مىڭعا جۋىق ٶتٸنٸش تٷستٸ. بۇل ازاماتتار دەرٸلەردٸ از قابىلداي باستادى دەگەن سٶز ەمەس. قاتاڭ كارانتين شارالارى ەنگٸزٸلگەن كەزەڭدە ەمحانالارعا بارۋعا شەكتەۋ قويىلعانى بەلگٸلٸ, مۇندا ەدەتتە ناۋقاستار ەمدەۋشٸ دەرٸگەرمەن بٸرگە ورتالىقتىڭ سايتىندا «سارى» كارتانى تولتىرادى. ەگەر سٸزدە قانداي دا بٸر پرەپاراتقا شاعىمدارىڭىز بولسا, ٶز ەمحاناڭىزعا حابارلاسىپ, پرەپاراتقا دەگەن جاعىمسىز رەاكتسييا تۋرالى حابارلاۋعا كەڭەس بەرەمٸز», — دەدٸ ورتالىق باس ديرەكتورىنىڭ دەرٸلٸك زاتتار جٶنٸندەگٸ ورىنباسارى بايان مولداحمەتوۆا.
ەسكە سالا كەتەيٸك, دەرٸلٸك زاتتار مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردى ساراپتاۋ ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ www.ndda.kz سايتىندا دەرٸ-دەرمەك قولدانعان سوڭ جاعىمسىز رەاكتسييا پايدا بولعان ازاماتتار ەمدەۋشٸ دەرٸگەرمەن بٸرگە تولتىراتىن كارتا-حابارلاما ورنالاستىرىلعان. كارتادا دەرٸلٸك پرەپاراتتىڭ بارلىق جاعىمسىز ەسەرلەرٸن, سونداي-اق مەديتسينالىق قولدانۋ جٶنٸندەگٸ نۇسقاۋلىقتا كٶرسەتٸلمەگەن ەسەرلەرٸن, تٶمەن تيٸمدٸلٸگٸن نەمەسە ەمدٸك ەسەرٸنٸڭ بولماۋىن, دەرٸنٸڭ مٶلشەردەن تىس بەرٸلۋٸنە كٷدٸك تۋعانىن كٶرسەتۋ قاجەت.
