Almatydaǵy №25 qalalyq emhananyń bas dárigeri Áliia Mazbaeva Óńirlik kommýnikatsiialar qyzmeti alańynda ótken onlain-suhbat barysynda koronavirýsqa qatysty kúrdeli epidemiialyq jaǵdaidy eskere otyryp, aldyn alý sharalary týraly eske saldy, dep habarlaidy QazAqparat.
Mamannyń aitýynsha, keibir elderde infektsiianyń qaitalaný jaǵdailary, aýrýdy juqtyrýdyń ósýi baiqalady.
Máselen, Túrkiia prezidenti Rejep Taiyp Erdoǵan koronavirýs pandemiiasyna bailanysty karantindik shekteýlerdiń kúsheitilgenin habarlady. Elde jalpyǵa mindetti maska rejimi, sondai-aq áleýmettik qashyqtyq saqtaý jáne gigiena sharalary engizildi.
Italiiada sársenbige qaraǵan túni premer-ministr qoǵamdyq ómirdegi jańa shekteýler týraly dekretke qol qoidy. Atap aitqanda, beisenbiden bastap respýblikada komendanttyq saǵat jumys istei bastaidy. Keshki onnan keiin azamattar úilerinen tek qatty qajet jaǵdailarda ǵana shyǵa alady.
Shvetsiia koronavirýs infektsiiasyn juqtyrýshylar sanynyń kóbeiýine bailanysty dámhanalar men meiramhanalarda dastarhan basynda birge otyra alatyn adamdardyń sanyn 8 adamǵa deiin shektedi.
Álemdegi epidemiialyq ahýaldyń qaita ýshyǵýyna bailanysty jáne aldyńǵy tájiribeni eskere otyryp Almaty qalasynyń barlyq emhanalary koronavirýstyń yqtimal jańa tolqynyna daiyndyqty qamtamasyz etti.
Emhanalardyń jumysynda COVID-19 boiynsha aqparattyq jumystarǵa, koronavirýs infektsiiasyn juqtyrýdyń saqtyq sharalaryna erekshe nazar aýdarylady. Óitkeni qart adamdar, jas balalar, júkti áielder jáne sozylmaly aýrýlarmen (astma, qant diabeti, júrek-qan tamyrlary aýrýlary) aýyratyn jáne immýniteti álsiregen adamdar aýrýǵa beiim jáne qaýip tobyna jatady.
Áliia Mazbaeva koronavirýsqa qarsy aldyn alý sharalaryn eske saldy.
Atap aitqanda, respiratorlyq infektsiianyń aiqyn belgileri bar adamdarmen bailanysqa túspeý, sondai-aq adamdar kóp jinalatyn oryndarǵa barmaý, tynys alý organdaryn qorǵaý quraldaryn paidalaný, túshkirý nemese jótelý kezinde tynys alý etiketin saqtaý keretigin aitty.
Sondai-aq, mádeni-jappai is-sharalarǵa qatyspaý, qol gigienasyn saqtaý, onyń ishinde adamdar kóp jinalatyn oryndarǵa barǵannan keiin jedel respiratorlyq virýstyq aýrýdyń belgileri bolǵan jaǵdaida dereý meditsinalyq kómekke júginý qajettigin eskertti.
«Aldyn alý sharalary árbir adamǵa qatysty. COVID-19 jaǵdaiy ýshyǵa tústi, almatylyqtardy aldyn alý sharalaryn ustanýǵa shaqyramyn. Tynys alý aýrýynyń belgileri bolǵan kezde tek dárigerlerdiń kómegine júginý kerek. Óz betimen emhanaǵa baryp, ainalasyndaǵylarǵa juqtyrýdyń qajeti joq, dárigerdi úige shaqyrý qajet», - dedi bas dáriger.
Halyqty koronavirýstyń jeke jáne qoǵamdyq aldyn alý sharalary týraly habardar etý emhanalardyń saittarynda, áleýmettik jelilerde aqparat ornalastyrý arqyly júrgiziledi. Sonymen qatar, MÁMS boiynsha aqparattyq–túsindirý jumystaryn júrgizý úshin býkletter ázirlendi.
Munymen qatar ol qala ákimi Baqytjan Saǵyntaevtyń qarttar men balalarǵa úide profilaktikalyq meditsinalyq tekserý júrgizý týraly tapsyrmasynyń oryndalýy týraly aitty.
Profilaktikalyq tekserý júrgizý kezinde halyqtyń eń álsiz toptary - 65 jastan asqan adamdar men 16 jasqa deiingi balalarǵa erekshe nazar aýdarylady. Halyqty meditsinalyq uiymdarmen tolyq qamtý maqsatynda biyl jeltoqsan aiynyń sońyna deiin kásibi tekserý júrgizý kestesi jasaldy.
Turǵyndarǵa aldyn ala Damumed meditsinalyq aqparattyq júiesi, uialy telefondar arqyly ýchaskelik qyzmet, sondai-aq meditsinalyq uiymdardyń saittary arqyly habarlandy.
Alataý aýdanynda bul jumysqa 7 uiym jumyldyrylǵan, onyń ishinde 5-ýi memlekettik jáne 2-ýi jekemenshik. Olarda 231 845 adamǵa qyzmet kórsetiledi. Onyń ishinde 16 jasqa deiingi balalar - 90 677, al 65 jastan asqan adamdar sany 10 918 bolyp otyr. Dispanserlik esepte 6 437 adam, eresekter tobynda 7 871 bala tur.
«Profilaktikalyq tekserý júrgizý kezinde áleýmettik jaǵdaiy osal otbasylardyń balalaryna erekshe kóńil bólinedi, olar: kóp balaly otbasylar, bir ǵana ata-ana tárbielep otyrǵan balalar, múmkindigi shekteýli balalar. Birinshi kezekte maqsatty toptardyń tizimi, úige qabyldaý jáne shyǵý kestesi jáne úide profilaktikalyq tekserýler júrgizý úshin brigadalar quryldy», - dedi Á.Mazbaeva. Osylaisha, bir emhana bazasynda 15 100 balany jáne 65 jastan asqan 7 260 adamdy tekserý josparlanǵan.
Emhanalarda osy maqsatta arnaiy brigadalar quryldy:
- jalpy tájiribelik dáriger, medbike, nevropatolog, kardiolog, 65 jastan asqan adamdar úshin qant, holesterin deńgeiin anyqtai otyryp, EKG júrgizetin otolaringolog;
- kórsetkishteri boiynsha zerthanalyq zertteýler júrgize otyryp, pediatr, nevropatolog, okýlist, otolaringolog dáriger, balalar hirýrgi.
Naýryzdan tamyzǵa deiin karantindik sharalar engizilgenin eskere otyryp, kóptegen dispanserlik naýqastar merzimdi dispanserlik tekserýden ýaqtyly óte almady.
Sondyqtan bir ýaqytta tolyq tekserý, iaǵni fliýorografiialyq tekserý, ish qýysy men búirektiń ýltradybystyq zertteýi, jalpy qan men zár analizi, biohimiialyq qan analizi, qan qysymy men kóz qysymyn ólsheý josparlanyp otyr.
«Muqtaj qart adamdarǵa kúndizgi statsionarda, úidegi statsionarlarda emdeý, sondai-aq tegin dári-dármek jetkizýdi qamtamasyz etý uiymdastyrylady», - dedi bas dáriger.
