COVID-19-ben kúreste memleket pen halyqtyń yntymaqty jaýapkershiligi qajet. Mundai pikirdi Qaraǵandy meditsina institýtynyń klinikalyq jumystar jónindegi prorektory, meditsina ǵylymdarynyń doktory, professor Baqyt Kósherova bildirdi, dep habarlaidy QazAqparat.
Onyń atap ótýinshe, optimistik stsenariige sáikes, emhanalar, statsionarlar, feldsherlik-akýsherlik jáne meditsinalyq pýnktter is júzinde koronavirýs indetiniń jańa tolqynyna daiyn desek te bolady. Olar qajetti qural-jabdyqtarmen jabdyqtalǵan jáne bul baǵyttaǵy jumystar áli de jalǵasyp jatyr. Tósek-oryn qory da keńeitilý ústinde. Koronavirýs indetiniń alǵashqy tolqyny kezinde dárigerler úlken tájiribe jinaqtady. Degenmen, meditsina ýniversitetteri men ulttyq ortalyqtardyń professor-oqytýshy quramy qazirgi ýaqytta olarǵa diagnostikalaý, saralanǵan diagnoz qoiý, Covid-19-dy diagnostikalaý men emdeýdiń klinikalyq hattamasy negizinde patsientterdi qaraý boiynsha oqytyp ta jatyr. Bul rette orta meditsina qyzmetkerlerin patsientterge sapaly kútim jasaýdy úiretý óte mańyzdy bolyp otyr.
«Kúz-qys kezeńi tumaý men jiti respiratorlyq virýsty infektsiialardyń maýsymdyq órshýimen tuspa-tus keledi. Mundai indet jaǵdaiynda meditsina qyzmetkerlerin jumysqa daiyndaý óte qajet. Dári-dármekpen qamtamasyz etýge qatysty aitar bolsaq, meditsina uiymdarynyń ótinimderi daiyndalyp, satyp alýlar júrgizilip jatyr. Bul negizgi basymdyq sanalady. Jalpy elimizdiń densaýlyq saqtaý júiesi indettiń jańa tolqynyna daiyndyq ústinde. Buǵan qosa, júie qanshalyqty daiyndyq júrgizse de kóp jait halyqtyń ózine tikelei bailanysty. Optimistik jáne pessimistik boljamdar bar. Optimistik stsenarii memleket pen halyqtyń yntymaqty jaýapkershiligi kezinde júzege asyrylady. Densaýlyq saqtaý júiesi daiyn. Halyq ta aldyn alý sharalaryn saqtap otyr. Pessimistik stsenariide densaýlyq saqtaý júiesi daiyn bolǵanymen turǵyndar tártipke baǵynbaidy, aldyn alý sharalaryn saqtamaidy. Mundai kezde aýrý juqtyrýshylar sany artady. Tipti óte jaqsy daiyndyqqa keltirilgen densaýlyq saqtaý júiesi de ókinishke qarai mundai kezde aýrýǵa qarsy tura almaidy», - dedi professor.
Ýniversitet prorektorynyń atap ótinshe, halyq maskany durys taǵyp, qolyn únemi sabyndap jýýy jáne zalasyzdandyrý suiyqtyǵymen tazalap otyrýy qajet. Sonymen qatar áleýmettik ara qashyqtyqty saqtap, adamdar kóp jinalatyn jerlerge barmaýy kerek. Bul ár adamǵa óziniń densaýlyǵyn qorǵaýǵa múmkindik beredi. Munan bólek, aldaǵy kúz-qys kezeńinde immýnitet myqty bolýy úshin bailanystardy da barynsha shektegen jón.
«Bul tek qana Covid-19-dyń ǵana emes tumaý men JRVI siiaqty ózge de juqpaly aýrýlardyń aldyn alýǵa septigin tigizedi. Adam aǵzasy bógde juqpalardy juqtyrmaýy jáne immýndyq júiesine qosymsha júkteme túsirmeýi tiis. Uiqyny qandyrý, durys tamaqtanyp, taza aýada serýendeý, salamatty ómir saltyn ustaný da mańyzdy. Sýyq tiiý belgileri baiqalǵan jaǵdaida aǵzaǵa kómektesip, jyly sýdy az-azdap ishken jón. Dene qyzýy kóterilip, aýrý belgileri asqyna bastasa meditsinalyq kómekke júginý qajet. Sonymen qatar tumaýdyń aldyn alý maqsatynda vaktsinatsiia jasaýǵa keńes berer edim», - dedi Baqyt Kósherova.
