COVID-19-بەن كٷرەستە مەملەكەت پەن حالىقتىڭ ىنتىماقتى جاۋاپكەرشٸلٸگٸ قاجەت. مۇنداي پٸكٸردٸ قاراعاندى مەديتسينا ينستيتۋتىنىڭ كلينيكالىق جۇمىستار جٶنٸندەگٸ پرورەكتورى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور باقىت كٶشەروۆا بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
ونىڭ اتاپ ٶتۋٸنشە, وپتيميستٸك ستسەنارييگە سەيكەس, ەمحانالار, ستاتسيونارلار, فەلدشەرلٸك-اكۋشەرلٸك جەنە مەديتسينالىق پۋنكتتەر ٸس جٷزٸندە كوروناۆيرۋس ٸندەتٸنٸڭ جاڭا تولقىنىنا دايىن دەسەك تە بولادى. ولار قاجەتتٸ قۇرال-جابدىقتارمەن جابدىقتالعان جەنە بۇل باعىتتاعى جۇمىستار ەلٸ دە جالعاسىپ جاتىر. تٶسەك-ورىن قورى دا كەڭەيتٸلۋ ٷستٸندە. كوروناۆيرۋس ٸندەتٸنٸڭ العاشقى تولقىنى كەزٸندە دەرٸگەرلەر ٷلكەن تەجٸريبە جيناقتادى. دەگەنمەن, مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتتەرٸ مەن ۇلتتىق ورتالىقتاردىڭ پروفەسسور-وقىتۋشى قۇرامى قازٸرگٸ ۋاقىتتا ولارعا دياگنوستيكالاۋ, سارالانعان دياگنوز قويۋ, Covid-19-دى دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدٸڭ كلينيكالىق حاتتاماسى نەگٸزٸندە پاتسيەنتتەردٸ قاراۋ بويىنشا وقىتىپ تا جاتىر. بۇل رەتتە ورتا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸن پاتسيەنتتەرگە ساپالى كٷتٸم جاساۋدى ٷيرەتۋ ٶتە ماڭىزدى بولىپ وتىر.
«كٷز-قىس كەزەڭٸ تۇماۋ مەن جٸتٸ رەسپيراتورلىق ۆيرۋستى ينفەكتسييالاردىڭ ماۋسىمدىق ٶرشۋٸمەن تۇسپا-تۇس كەلەدٸ. مۇنداي ٸندەت جاعدايىندا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸن جۇمىسقا دايىنداۋ ٶتە قاجەت. دەرٸ-دەرمەكپەن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى ايتار بولساق, مەديتسينا ۇيىمدارىنىڭ ٶتٸنٸمدەرٸ دايىندالىپ, ساتىپ الۋلار جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. بۇل نەگٸزگٸ باسىمدىق سانالادى. جالپى ەلٸمٸزدٸڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸ ٸندەتتٸڭ جاڭا تولقىنىنا دايىندىق ٷستٸندە. بۇعان قوسا, جٷيە قانشالىقتى دايىندىق جٷرگٸزسە دە كٶپ جايت حالىقتىڭ ٶزٸنە تٸكەلەي بايلانىستى. وپتيميستٸك جەنە پەسسيميستٸك بولجامدار بار. وپتيميستٸك ستسەناريي مەملەكەت پەن حالىقتىڭ ىنتىماقتى جاۋاپكەرشٸلٸگٸ كەزٸندە جٷزەگە اسىرىلادى. دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸ دايىن. حالىق تا الدىن الۋ شارالارىن ساقتاپ وتىر. پەسسيميستٸك ستسەنارييدە دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸ دايىن بولعانىمەن تۇرعىندار تەرتٸپكە باعىنبايدى, الدىن الۋ شارالارىن ساقتامايدى. مۇنداي كەزدە اۋرۋ جۇقتىرۋشىلار سانى ارتادى. تٸپتٸ ٶتە جاقسى دايىندىققا كەلتٸرٸلگەن دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸ دە ٶكٸنٸشكە قاراي مۇنداي كەزدە اۋرۋعا قارسى تۇرا المايدى», - دەدٸ پروفەسسور.
ۋنيۆەرسيتەت پرورەكتورىنىڭ اتاپ ٶتٸنشە, حالىق ماسكانى دۇرىس تاعىپ, قولىن ٷنەمٸ سابىنداپ جۋۋى جەنە زالاسىزداندىرۋ سۇيىقتىعىمەن تازالاپ وتىرۋى قاجەت. سونىمەن قاتار ەلەۋمەتتٸك ارا قاشىقتىقتى ساقتاپ, ادامدار كٶپ جينالاتىن جەرلەرگە بارماۋى كەرەك. بۇل ەر ادامعا ٶزٸنٸڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. مۇنان بٶلەك, الداعى كٷز-قىس كەزەڭٸندە يممۋنيتەت مىقتى بولۋى ٷشٸن بايلانىستاردى دا بارىنشا شەكتەگەن جٶن.
«بۇل تەك قانا Covid-19-دىڭ عانا ەمەس تۇماۋ مەن جرۆي سيياقتى ٶزگە دە جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا سەپتٸگٸن تيگٸزەدٸ. ادام اعزاسى بٶگدە جۇقپالاردى جۇقتىرماۋى جەنە يممۋندىق جٷيەسٸنە قوسىمشا جٷكتەمە تٷسٸرمەۋٸ تيٸس. ۇيقىنى قاندىرۋ, دۇرىس تاماقتانىپ, تازا اۋادا سەرۋەندەۋ, سالاماتتى ٶمٸر سالتىن ۇستانۋ دا ماڭىزدى. سۋىق تييۋ بەلگٸلەرٸ بايقالعان جاعدايدا اعزاعا كٶمەكتەسٸپ, جىلى سۋدى از-ازداپ ٸشكەن جٶن. دەنە قىزۋى كٶتەرٸلٸپ, اۋرۋ بەلگٸلەرٸ اسقىنا باستاسا مەديتسينالىق كٶمەككە جٷگٸنۋ قاجەت. سونىمەن قاتار تۇماۋدىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا ۆاكتسيناتسييا جاساۋعا كەڭەس بەرەر ەدٸم», - دەدٸ باقىت كٶشەروۆا.
