Qorqyt Ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýniversitetiniń Arheologiia jáne etnografiia ǵylymi ortalyǵynyń jetekshisi Ázilhan Tájikeev «Tarihi-mádeni mura obektilerin qorǵaý jáne paidalaný týraly» zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizýge qatysty pikir bildirdi, dep habarlaidy QazAqparat.
«Bul zańdy qabyldaý barysynda birneshe otyrys bolyp, talqylandy. Men 2-3 otyrysyna qatystym. Meniń oiymsha, osy zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizetin kez keldi. Bul – ýaqyt talaby», - deidi Ázilhan Tájikeev.
Ol zańǵa engizilgen birqatar ózgeriske toqtalyp ótti.
«Birinshiden, Elbasynyń «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasy negizinde zańǵa «Sakraldi eskertkishter» degen pýnkt engizildi. Ekinshiden, budan bylai eskertkish ornalasqan aimaqtyń jergilikti basqarý organyna zertteý jumystary júrgiziletini týraly habar beriledi. Burynǵy zańda da bul másele qarastyrylǵan, biraq jańa zańda qai ýaqytta habarlanýy kerek ekeni, maqsaty ne ekeni naqtyraq kórsetilgen. Mysaly, Almaty, Nur-Sultan siiaqty iri ǵylymi ortalyqtardan uiymdastyrylǵan ekspeditsiialardyń aimaqqa kelgeni týraly jergilikti basqarý organdary, jergilikti ǵalymdar bilmei de qalatyn jaǵdailar bolǵan», - deidi ortalyq jetekshisi.
Sondai-aq, ol budan bylai qazba jumystarynda tabylǵan zattar qai mýzeige ótkiziletinin arnaiy qurylǵan komissiia ǵana sheshetini týraly aitty.
«Úshinshiden, bul zańda arheologiialyq qazba jumystary kezinde tabylǵan zattardyń mýzeige tapsyrylý tártibi engizildi. Bul da burynǵy zańda bolǵan, biraq bul zańda ótkizý reglamenti naqtyraq kórsetilgen. Endi tabylǵan zattar tiisti óńdeýden ótkennen keiin mindetti túrde memlekettik mýzeilerge ótkizilip, qabyldaý aktisi, ótkizý aktisi toltyrylýy kerek jáne ol zattardyń sýreti, sipattamasy jazylǵan esep qosa berilýi kerek. Sondai-aq, tabylǵan zattardy komisiia qarap, qai mýzeige ótkizýi kerek ekenin sheshedi.
Tórtinshiden, arheologiialyq zertteýlerge jiberiletin litsenziianyń berilý tártibi ózgerdi. Qazirgi ýaqytta Qazaqstanda júzden astam litsenziiasy bar JShS men jeke kásipker bar. Onyń sany bar, sapasy joq bolǵandyqtan – jaǵdai tarihi eskertkishterdiń buzylýyna ákep soqty. Buryn jetekshi arheolog birneshe litsenziiamen jetekshi nemese oryndaýshy bola beretin. Budan bylai bir ǵalym, bir ǵylymi detekshi litsenziiany tek bir ǵana mekemeden alady. Endi bir ǵalymnyń birneshe litsenziia alý quqyǵy bolmaidy. Litsenziia sany birneshe ese azaiyp, jumys sapasyna ońdy áser etip, jaqsy nátijesin beredi dep oilaimyn», - deidi ol.
