قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ ارحەولوگييا جەنە ەتنوگرافييا عىلىمي ورتالىعىنىڭ جەتەكشٸسٸ ەزٸلحان تەجٸكەەۆ «تاريحي-مەدەني مۇرا وبەكتٸلەرٸن قورعاۋ جەنە پايدالانۋ تۋرالى» زاڭعا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋگە قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«بۇل زاڭدى قابىلداۋ بارىسىندا بٸرنەشە وتىرىس بولىپ, تالقىلاندى. مەن 2-3 وتىرىسىنا قاتىستىم. مەنٸڭ ويىمشا, وسى زاڭعا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزەتٸن كەز كەلدٸ. بۇل – ۋاقىت تالابى», - دەيدٸ ەزٸلحان تەجٸكەەۆ.
ول زاڭعا ەنگٸزٸلگەن بٸرقاتار ٶزگەرٸسكە توقتالىپ ٶتتٸ.
«بٸرٸنشٸدەن, ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى نەگٸزٸندە زاڭعا «ساكرالدٸ ەسكەرتكٸشتەر» دەگەن پۋنكت ەنگٸزٸلدٸ. ەكٸنشٸدەن, بۇدان بىلاي ەسكەرتكٸش ورنالاسقان ايماقتىڭ جەرگٸلٸكتٸ باسقارۋ ورگانىنا زەرتتەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلەتٸنٸ تۋرالى حابار بەرٸلەدٸ. بۇرىنعى زاڭدا دا بۇل مەسەلە قاراستىرىلعان, بٸراق جاڭا زاڭدا قاي ۋاقىتتا حابارلانۋى كەرەك ەكەنٸ, ماقساتى نە ەكەنٸ ناقتىراق كٶرسەتٸلگەن. مىسالى, الماتى, نۇر-سۇلتان سيياقتى ٸرٸ عىلىمي ورتالىقتاردان ۇيىمداستىرىلعان ەكسپەديتسييالاردىڭ ايماققا كەلگەنٸ تۋرالى جەرگٸلٸكتٸ باسقارۋ ورگاندارى, جەرگٸلٸكتٸ عالىمدار بٸلمەي دە قالاتىن جاعدايلار بولعان», - دەيدٸ ورتالىق جەتەكشٸسٸ.
سونداي-اق, ول بۇدان بىلاي قازبا جۇمىستارىندا تابىلعان زاتتار قاي مۋزەيگە ٶتكٸزٸلەتٸنٸن ارنايى قۇرىلعان كوميسسييا عانا شەشەتٸنٸ تۋرالى ايتتى.
«ٷشٸنشٸدەن, بۇل زاڭدا ارحەولوگييالىق قازبا جۇمىستارى كەزٸندە تابىلعان زاتتاردىڭ مۋزەيگە تاپسىرىلۋ تەرتٸبٸ ەنگٸزٸلدٸ. بۇل دا بۇرىنعى زاڭدا بولعان, بٸراق بۇل زاڭدا ٶتكٸزۋ رەگلامەنتٸ ناقتىراق كٶرسەتٸلگەن. ەندٸ تابىلعان زاتتار تيٸستٸ ٶڭدەۋدەن ٶتكەننەن كەيٸن مٸندەتتٸ تٷردە مەملەكەتتٸك مۋزەيلەرگە ٶتكٸزٸلٸپ, قابىلداۋ اكتٸسٸ, ٶتكٸزۋ اكتٸسٸ تولتىرىلۋى كەرەك جەنە ول زاتتاردىڭ سۋرەتٸ, سيپاتتاماسى جازىلعان ەسەپ قوسا بەرٸلۋٸ كەرەك. سونداي-اق, تابىلعان زاتتاردى كوميسييا قاراپ, قاي مۋزەيگە ٶتكٸزۋٸ كەرەك ەكەنٸن شەشەدٸ.
تٶرتٸنشٸدەن, ارحەولوگييالىق زەرتتەۋلەرگە جٸبەرٸلەتٸن ليتسەنزييانىڭ بەرٸلۋ تەرتٸبٸ ٶزگەردٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا قازاقستاندا جٷزدەن استام ليتسەنزيياسى بار جشس مەن جەكە كەسٸپكەر بار. ونىڭ سانى بار, ساپاسى جوق بولعاندىقتان – جاعداي تاريحي ەسكەرتكٸشتەردٸڭ بۇزىلۋىنا ەكەپ سوقتى. بۇرىن جەتەكشٸ ارحەولوگ بٸرنەشە ليتسەنزييامەن جەتەكشٸ نەمەسە ورىنداۋشى بولا بەرەتٸن. بۇدان بىلاي بٸر عالىم, بٸر عىلىمي دەتەكشٸ ليتسەنزييانى تەك بٸر عانا مەكەمەدەن الادى. ەندٸ بٸر عالىمنىڭ بٸرنەشە ليتسەنزييا الۋ قۇقىعى بولمايدى. ليتسەنزييا سانى بٸرنەشە ەسە ازايىپ, جۇمىس ساپاسىنا وڭدى ەسەر ەتٸپ, جاقسى نەتيجەسٸن بەرەدٸ دەپ ويلايمىن», - دەيدٸ ول.
