QR Premer-Ministri Asqar Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysy barysynda QR Ulttyq bankiniń tóraǵasy Erbolat Dosaev 9 aidyń qorytyndysy boiynsha qarjy naryǵyndaǵy ahýal turaqty ekenin baiandady, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«Infliatsiia 4-6% targetteletin dálizde qalyptasýda. Qyrkúiekte jyldyq infliatsiia 5,3%-ǵa deiin baiaýlady, aldyńǵy aida ol 5,5% boldy. Azyq-túlik taýarlaryna baǵanyń ósýiniń infliatsiiada úlesi basym, ol 2017 jyldyń basynan beri eń joǵary 9,1% mánine jetti.
Et baǵasy 13,5%-ǵa, nan-toqash ónimderi men jarma 12,7%-ǵa ósti. Olardyń infliatsiiaǵa úlesi 1 p.t. qurady. Bul taýarlar álemdik baǵanyń jáne eksport kóleminiń ósýi aiasynda qymbattady», — dedi E. Dosaev.
Onyń aitýynsha, azyq-túlikke jatpaityn taýarlar men aqyly qyzmetter baǵasy infliatsiiany tejeýge yqpal etýde. Azyq-túlikke jatpaityn taýarlar baǵasynyń jyldyq ósýi 5,4% qurady, bul 2015 jylǵy qazannan beri minimým bolyp tabylady. Jyldyq máninde benzin baǵasynyń tómendeýi 4,8%-dy, qatty otyn boiynsha 3,5%-dy qurady. Bir jylda aqyly qyzmetter baǵasy 0,7%-ǵa ósti, bul retteletin qyzmetterge tarifterdiń 8,2%-ǵa tómendeýimen bailanysty.
«Bizdiń esepteýimiz boiynsha, jyl qorytyndysy boiynsha infliatsiia belgilengen dálizde qalady jáne 5,7-5,8% deńgeide qalyptasady. Biýdjettik shyǵystarmen nyǵaitylatyn tutynýshylyq suranys negizgi proinfliatsiialyq faktor bolady», — dedi Ulttyq bank tóraǵasy.
Infliatsiianyń nysanaly dálizden tys shyǵý táýekelin boldyrmaý úshin a.j. 9 qyrkúiekte QR Ulttyq bankiniń bazalyq stavkasy 9,25%-ǵa deiin kóterildi jáne paiyzdyq dálizi saqtaldy. Shyǵarylatyn nottardyń merzimderi uzaryp, kólemi azaiýda. 6-12 ailyq ainalys merzimi bar nottar mamyrdyń sońyndaǵy 43%-ben salystyrǵanda qyrkúiektiń sońynda 78% boldy. A.j. mamyr-qyrkúiek ailarynda ainalystaǵy nottar kólemi 33,3%-ǵa 4,3 trln teńgeden 2,9 trln teńgege deiin tómendedi. Biylǵy jylǵy aqpandaǵy eń kóp mánnen tómendeý 40%-ǵa jýyq boldy.
Qyrkúiekte ishki valiýta naryǵyndaǵy jaǵdai munai naryǵynyń qysymynda boldy. 16 qyrkúiekte munai baǵasy bir barreli úshin $69-ǵa kúrt óskennen keiin ol 2 qazanda bir barreli úshin $57,7-ǵa deiin tómendedi. 10 qazanda munai baǵasy bir barreli úshin $59,1 boldy.
E. Dosaev atap ótkendei, nátijesinde aiyrbastaý baǵamy qyrkúiektiń basy – 11 qazan aralyǵynda 1$ úshin 385,27–390,12 teńge sheginde ózgerdi. Álsireý bul kezeńde 0,5% boldy. A.j. 11 qazanda teńge baǵamy 1$ úshin 389,51 teńge bolyp, jyl basynan beri 1,4%-ǵa álsiredi.
«Ulttyq Banktiń altynvaliýta rezervteri a.j. 1 qazanda aldyn ala derekter boiynsha $28,8 mlrd boldy. Jyl basynan beri olar 6,8%-ǵa nemese $2,1 mlrd banktermen valiýtalyq svopty óteý jáne shetel valiýtasynda klientterdiń shottarynan shetelge áketilý nátijesinde tómendedi. Qyrkúiekte altynvaliýta rezervteri 2,1%-ǵa ulǵaidy. Oǵan Úkimettiń eýroobligatsiialardy shyǵarýdan shetel valiýtasynyń túsýi, bankterdiń Ulttyq Banktegi valiýtalyq salymdarynyń ósýi jáne altyndy satyp alýy sebep boldy», — dep túsindirdi E.Dosaev.
Depozitterdiń kólemi tamyzdyń sońynda 17,5 trln teńgege deiin 5,5%-ǵa tómendep, jyl basyndaǵy deńgeiden tómen qalyptasýda. Bul I toqsanda bankterdi qalypqa keltirý is-sharalarymen bailanysty. Sáýir-tamyzda depozitterdiń ósýi 1,9% nemese 327 mlrd teńgeni qurady.
Sonymen qatar, shetel valiýtasyndaǵy salymdardy teńgemen salymdarǵa aýystyrý jalǵasýda. Biyl 8 aida ulttyq valiýtamen salymdar 3%-ǵa ósti. Al valiýtalyq depozitter 14,5%-ǵa tómendedi. Nátijesinde, depozitterdi dollarlandyrý deńgeii jyl basyndaǵy 48,4%-dan a.j. tamyz aiynyń qorytyndysy boiynsha 43,8%-ǵa deiin tómendedi.
Biylǵy sáýir-tamyzda bank sektorynyń nesie qorjyny 13,2 trln teńgege deiin, 6,0%-ǵa nemese 750,9 mlrd teńgege ósti.
«Ekonomikanyń basym salalaryn 600 mlrd teńge somaǵa jeńildikpen kreditteý baǵdarlamasyn iske asyrýda bankterdiń belsendiligin atap ótkim keledi. 11 qazandaǵy jaǵdai boiynsha bankterde 236,7 mlrd teńgege 347 joba qaralýda, 130,0 mlrd teńgege 181 joba maquldandy, 43,2 mlrd teńgege 118 qaryz berildi», — dedi E. Dosaev.
«7-20-25» baǵdarlamasyn iske asyrý sheńberinde 9 873 otbasy 113,8 mlrd teńge somaǵa qaryz aldy. Baǵdarlama bir jylda bankterdiń ipotekalyq portfeliniń 33,3%-ǵa 1,6 trln teńgege deiin ósýine yqpal etti.
9 aidaǵy memlekettik satyp alýlardaǵy jergilikti qamtý týraly «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasynyń basqarma tóraǵasy Abylai Myrzahmetov aityp berdi. Onyń aitýynsha, osy kezeńde jeńil, jihaz jáne tamaq ónerkásibi tárizdi baǵyttar boiynsha, sondai-aq elimizdiń birqatar óńirlerinde qurylys materialdary boiynsha oń ósý dinamikasy baiqalyp otyr. 1 shildedegi jaǵdai boiynsha kórsetkish 2% qurady, qazir bul san úsh ai ishinde 18%-ǵa ulǵaiyp, 20%-ǵa teń boldy.
