Osydan júz jylǵa jýyq ýaqyt buryn (1924 jyly) Konstantin Edýardovich Tsiolkovskii "Meniń monizm týraly ideialarym" atty ǵylymi jumysynda aityp ketipti.
Qysqasha qaiyrsaq, bylai bolady: "Bári óledi jáne qaita tiriledi. Ǵalam eń joǵarǵy turǵydan alǵanda, árqashan solai boldy, biraq kún sónip, tipti Qus joly da ýaqytsha joǵalyp ketkendei, qaitadan paida bolý úshin molekýlalyq zatqa ydyraidy.
Kún ómiriniń kezeńi, aitalyq, trillion jyl. Sodan keiin Qus jolynyń ómir súrý kezeńi shamamen trillion sharshy metr bolady.
Adamdar efirlik kezeńge kóshedi, onlain oqý, onlain jumys isteitin bolady. Efirdi belgili bir korporatsiia basqarady. Memleket te qarajatty efirlik korporatsiiaǵa quiady.
…Endi bizdiń ǵalamdyq ómirimiz qandai bolmaq? Biz ien jatqan planetalardyń birine, dálirek aitar bolsaq, Mars pen Iýpiter orbitalary arasyndaǵy keńistikke qonystanamyz (Ilon Masktiń armany).
Konstantinniń paiymdaýynsha, qazirgi álsiz sanadan uiqysyz mehanikalyq tirshilikke kóshedi. Adam anǵurlym sanaly bola bastaidy. Soǵys jáne ózin-ózi joiýdyń basqa túrleri toqtaidy. Barlyq halyqtar birigip, joǵary teńdiktegi qurylym túzeidi. Aqyldy jáne bilimdi adamdar qoǵamda neǵurlym joǵary bolsa, soǵurlym olar soǵan laiyq bolady. Danalyq pen ǵylym barlyq jerde jol kórsetip otyrady. Eńbek ónimdiligi ondaǵan, tipti myń ese artady. Kún energiiasyn eki myń ese tiimdi paidalanatyn bolady.
Halyq únemi ósip otyrady. Ár 100 sharshy metrge bir adamnan keletin bolady. Biraq, osy tarlyqqa qaramastan, ómir sándi bolady. Adam jerdiń qojaiynyna ainalady, óitkeni tabiǵat kúshteri men kóptegen halyqtyń úilesýi klimatty basqarýǵa múmkindik beredi.
Atmosferanyń quramy ózgeredi. Bul ósimdikter men adamdar úshin eń qolaily orta bolady. Aspan árqashan ashyq. Topyraq ylǵaldy, erekshe ósimdikter buryn-sońdy bolmaǵan ónim beredi.
Adamdardy ǵana emes, janýarlardy da óltirý toqtatylady. Ósimdikter eń keremet et taǵamdaryna qaraǵanda kóbirek sán-saltanat bere bastaidy. Ósimdikterden ádemi kiim kie bastaidy. Sonymen qatar, jerdiń bir bóligine keletin kún energiiasynyń shamadan tys kóbeiýine múmkindik beredi.
Keremet urpaq týdyrý úshin ata–analar jasandy uryqtandyrýǵa kóshedi. Barlyǵy úilengen jáne súiikti áielderimen birge ómir súrse de, tek tańdaýly adamdar ǵana - deni saý, uzaq ómir súretin, kóbeiýge qabiletti, jemisti is-áreketke beiim pendelerdiń balalary ǵana bolýy múmkin.
Jer halqy jasandy túrde jaqsarýdy jalǵastyrdy, biraq qonys aýdarý da kóp bolady.
Aýrý joiylady, ómir uzartylady. Kárilik joiylady, qumarlyqtar álsireidi. Instinktter atrofiiaǵa ushyrap, ómirdiń aýyrlyǵy joǵalady. Barlyǵy ózin kúshti sezinedi, jynystyq qumarlyqtar siiaqty sezimder joiylady. Jasandy uryqtaný kóbeiip, uryq adamnyń qursaǵynda emes, jasandy ortada damityn bolady. Uryqtyń ana qursaǵynda bolý merzimi qysqartylyp, merziminen buryn bosanýdy jolǵa qoiady".
Konstantin atamyz osylai dep boljapty. Negizi oryndalyp jatqan siiaqty. Dese de, jan qalaýy men tán qalaýyna jeter, mahabbat degen uly sezimdi sezinýden artyq baqyt bar ma?!
Tileýken Áljekeev
