Densaýlyq saqtaý ministri Eljan Birtanov temeki men alkogol ónimderin satýshylarǵa qosymsha salyq salyp, odan túsken qarajatty MÁMS qoryna aýdarýdy usyndy, dep habarlaidy QazAqparat.
«Parlamentte temeki ónimderine qatysty usynǵan ózgeristerimiz uzaq talqylanatynyn sezip otyrmyn. Sebebi, olardyń lobbii aitarlyqtai myǵym. Qazaqstan túgili, álemde osylai. Damyǵan iri memleketter temeki ónimderin belgili bir dárejede shektei almai otyrǵanda, Qazaqstannyń Úkimeti men Densaýlyq saqtaý ministrligi úshin bul sharýany eńserý tipten qiyn. Sol úshin qoǵamnyń, patsienttik uiymdardyń, úkimettik emes uiymdardyń qoldaýynan úmittimiz. Parlamentke temeki ónimderin tutynýdy shekteýge, ony odan ary qatań baqylaýǵa qatysty usynystar beriledi. Naqty osy faktorlar halyqtyń densaýlyǵyna zor áserin tigizetinin kórip otyrmyz», - dedi Eljan Birtanov ótip jatqan Onkologiiadaǵy Dúniejúzilik kóshbasshylar sammitinde tilshilerdiń suraǵyna jaýap bere otyryp.
Ministrdiń aitýynsha, tájiribe kórsetip otyrǵandai, temeki jaily jarnamany shekteý, sózsiz, tutyný men satylym kórsetkishin qysqartýǵa zor serpinin tigizedi.
«Biz áli de temeki ónimderiniń jarnamalanýyn shekteýdi maqsat etemiz. Sebebi, jarnamany shekteý ásirese jastar arasynda temeki shegý kórsetkishin azaitady. Temekige kelgende jarnamanyń jastarǵa kóbirek áser etetinin baiqadyq. Álbette, erkin quqyqty shektegimiz kelmeidi. Adamdar ainalyp kelgende sheshimdi ózderi qabyldaýy kerek. Dese de, eń mańyzdy qaǵidat – sheshim oily bolýy tiis. Ártúrli ónim jaily aqparat kóbirek bolsa deimiz. Qazir alternativti temeki ónimderiniń de adam densaýlyǵyna qanshalyqty ziian ekeni aitylyp jatyr. Sol sebepti, biz bul máseleni talqylap, ortaq sheshimge kelýimiz kerek», - dedi Eljan Birtanov.
Ministr sonymen qatar, úkimettik deńgeide halyq temekini azyraq shegý úshin naqty qandai qadam jasaýǵa bolatynyna qatysty boljam jasady.
«Birinshiden, temeki shegýge tyiym salynatyn oryndardy kóbeitý kerek. Ekinshiden, salyqty arttyrǵan abzal. Densaýlyq saqtaý júiesin damytýdyń jańa memlekettik baǵdarlamasy arqyly temeki men ishimdikke qosymsha salyqtardy salýdy usynamyz. Ol salyqtan túsken qarajatty «Mindetti áleýmettik-meditsinalyq saqtandyrý» qoryna aýdarý kózdeledi. Kóptegen elde mundai tájiribe bar. Tabak pen alkogolge túsken salyqtan bulardyń baǵasy qymbattai túsedi de, tiisinshe, ony tutyný azaiady. Onymen birge, aktsizder men salyqtar tikelei halyqtyń densaýlyǵyna jaqsartýǵa, naqty baǵdarlamalarǵa aýdarylady», - dedi ol.
Eske sala ketsek, elordada Onkologiiadaǵy Dúniejúzilik kóshbasshylar sammiti ótip jatyr. Forým jumysyna Halyqaralyq obyrǵa qarsy odaq (UICC) prezidenti, joǵary mártebeli hanshaiym Dina Maired, Qazaqstan Densaýlyq saqtaý ministri Eljan Birtanov qatysýda.
Sammitte aitylǵanyndai, Eljan Birtanov zańnamalyq turǵyda elektrondy sigaretterdi temekilerge teńestirýdi kózdep otyr.
