Jelide taraǵan habarlamada bir-birimen bailanysy joq eki oqiǵa aitylǵan.
"Birinshisi genetikalyq modifikatsiialanǵan masalardyń tabiǵi ortaǵa shyǵarylýyna qatysty. Bul - shynaiy aqparat. Jándikter Floridada 2021 jyly jiberilgen. Mundai masalar biologiialyq qarý emes, kerisinshe Zika virýsy siiaqty qaýipti infektsiialardy taratatyn masalardyń belgili bir túriniń popýliatsiiasyn azaitýǵa arnalǵan. Mundai masalardyń atalyqtaryna urpaqtaryna beriletin arnaiy aqýyz engizildi, bul olardyń jynystyq jetilýine jol bermeidi. Osylaisha, qaýipti aýrýlardyń jańa órshýine jol bermei, jándikter sany azaiady", - delingen portal málimetinde.
Jándikterdi Oxitec mamandary modifikatsiialaǵan. Joba 2010 jyly qolǵa alynǵan. Sol kezden bastap zerthanalyq jáne dalalyq zertteýler júrgizilip, genetikalyq ózgeriske ushyraǵan atalyq masalardyń keibir urpaqtary jynystyq jetilýge jetse de, masa popýliatsiiasy azaiǵan.
"Ekinshi oqiǵa - "ushatyn shprits"-masalar jasaý, olar shaǵyp alǵan kezde adamǵa bezgekke qarsy vaktsina engizedi. Bul ideianyń avtory - professor Hiroiýki Matsýoka. 2008 jyly ol Bill pen Melinda Geits qorynan osy ideiaǵa grant alǵan. Alaida habarlamada jazylǵan qordyń negizin qalaýshylar "ushatyn shpritster jasai alǵan kez kelgen adamǵa" aqsha usynýǵa daiyn ekeni týraly aqparat durys emes. Matsýoka - 2008 jyly qordan grant alǵan 104 jas ǵalymnyń biri. Qor jumys istegen jyldar ishinde osyndai granttardy júzdegen basqa ǵalym da aldy. Olardyń barlyǵy ártúrli jobalar men ázirlemelermen ainalysty, birlesip ushatyn shpritster nemese biologiialyq qarý jasaǵan joq", - delingen sait aqparatynda.
Hiroiýki Matsýoktyń ǵylymi eńbekterin ashyq derekkózderden tabýǵa bolady. Vaktsina tasymaldaityn masalar shyǵarýǵa arnalǵan keiingi zertteý 2010 jylǵy tamyzda júrgizilgen. Sodan beri jumys jańartylmaǵan.
"Byltyr Floridada tabiǵatqa jiberilgen 750 myń masanyń vaktsinalarǵa da, Bill Geitske de, professor Hiroiýki Matsýokaǵa da qatysy joq. Bul jándikter biologiialyq qarý da emes, kerisinshe qaýipti aýrýlardy taratatyn masalar sanyn azaitýǵa yqpal etedi. Adamdarǵa vaktsina egý qabiletine ie masalar ideia bolyp qana qalǵan japon professorynyń ázirlemesi. Bul eki jobanyń bir-birine bailanysy joq", - delingen portal málimetinde.