Batys Qazaqstan oblysynda jyl sońyna deiin jalǵasatyn dástúrli «Kiik» keń aýqymdy tabiǵatty qorǵaý sharasy aiasynda brakonerlikpen kúres kúsheitildi, dep habarlaidy "Ult aqparat".
QR Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministrligi osyǵan orai uiymdastyrǵan baspasóz týry barysynda «Ohotozooprom» mekemesi inspektorlarynyń jumysy kórsetilip, Qaztalov aýdany aýmaǵyndaǵy jańa avtonomdy stantsiia tanystyryldy.
Batys Qazaqstan oblysynyń elimizdegi kiikter popýliatsiiasy eń kóp shoǵyrlanǵan óńir ekendigi belgili.
«Ohotzooprom» mekemesi mamandarynyń aitýynsha, 2019 jylǵy sanaq boiynsha BQO aýmaǵynda 217 myń bas kiik bolǵan. Biyl olardyń sany edáýir artqany baiqalady. Kiikti saqtaý maqsatynda ministrlik jalpy aýdany 343040,1 ga «Bókeiorda» memlekettik tabiǵi rezervatyn, sondai-aq jalpy aýdany 314504,1 ga Ashyózek memlekettik tabiǵi qaýmalyn qurý máselesin pysyqtaýda.
BQO orman sharýashylyǵy jáne janýarlardy qorǵaý inspektsiiasynyń jetekshi mamany Arman Izimǵalievtiń aitýynsha, sharanyń basty maqsaty – kiikti zańsyz aýlaý, olardyń múiizin, derivattaryn zańsyz saqtaý jáne tasymaldaýdyń jolyn kesý. Osy oraida quzyrly organdar, atap aitqanda, orman sharýashylyǵy jáne janýarlardy qorǵaý inspektsiiasy, politsiia departamenti, Ulttyq qaýipsizdik komitetiniń shekara qyzmeti birlesip, mobildik toptar qurdy. Jalpy, jyl basynan beri oblys aýmaǵynda kiik aýlaý, derivattaryn zańsyz saqtaý boiynsha 37 qylmystyq is tirkelip, altaýynyń soty ótti. 8 adam 2 jyldan 6 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrý jáne shekteý jazasymen qylmystyq jaýapkershilikke tartyldy. Sotpen 62 mln 300 teńge qanaǵattandyryldy.
«Ohotzooprom» ÓB» RMQK-nyń Batys Qazaqstandaǵy oblystyq filialy Qaztalov aýdany aýmaǵynda kiikterdi qorǵaý jumysyn júrgizetin avtonomdy modýldik úidi salǵan.
Jyljymaly stantsiia turǵyn jaidan bólek, shaǵyn janarmai quiý beketimen, kólikke tehnikalyq qyzmet kórsetý alańymen jáne operatorlyq bólmemen qamtylǵan. Bul tabiǵat qorǵaýshylarǵa bir ortalyqtan jedel áreket etip, tiimdi jumys isteýge múmkindik beredi. Pilottyq joba basqa óńirlerde de jalǵasyn tappaq.
«Avtonomdy stantsiia Qaztalov eldi mekeninen 50 shaqyrym qashyqtyqta tur. Buryn inspektorlar júk kóliginde qonyp jumys isteitin. Jaqynda tolyq paidalanýǵa beriletin modýldik úide jatyn oryndary, jýynatyn bólme, ashana men jumys oryndary bar. WI-FI ornatylady. Elektr energiiasy úi tóbesindegi kún batareialary arqyly alynady. Inspektorlarymyzǵa ashyq dalada osyndai ortalyqtan jumys istegen óte yńǵaily», - dedi bul týraly «Ohotzooprom» ÓB» RMQK BQO filialy direktorynyń mindetin atqarýshy Arman Qojahmetov.
Onyń sózine qaraǵanda, buryn kiikter alystan kisi kórse, jaqyndatpai qashan jóneletin. Sebebi brakonerlik oqiǵalar kóp bolyp, myltyq daýsy jii estiletin edi. Al biyl zertteý júrgizýge kelgen ǵalymdar kiiktiń burynǵydai úrkek emes ekenin aityp jatyr. Bul – inspektorlardyń politsiiamen birge aýmaqty qorǵaýdy kúsheitip, tabiǵatta tynyshtyqty qamtamasyz etýiniń nátijesi deýge bolady. Onyń ústine buryn belsendi túrde brakonerlikpen ainalysqan toptardyń kóbi ustalyp, jazasyn óteýde.
«Bizde bir topta 6 inspektor bar. Ár top 40 myń gektar jerdi kúzetedi. Ol aýmaqta shamamen 50-60 myń kiik júredi. Kezek 15 kún saiyn aýysyp turady. Qazir jol talǵamaityn Toyota kólikterimen júremiz. Qarý-jaraǵymyz bar», dedi memlekettik inspektor Jandos Abylhanov.
«Kiik» sharasy Batys Qazaqstannan bólek, Aqmola, Aqtóbe, Atyraý, Jambyl, Shyǵys Qazaqstan, Qaraǵandy, Qostanai, Qyzylorda, Mańǵystaý, Pavlodar jáne Soltústik Qazaqstan oblystarynyń aýmaǵynda ótkiziledi. Oǵan «Ohotzooprom ÓB» RMQK-nyń janýarlar dúniesin qorǵaý qyzmetinen 224 inspektor, 68 jol talǵamaityn avtokólik , 37 KÝNG, 23 qarda júrgish, 2 «Berloga» vagonshalary (OÓF, BÓF) jumyldyryldy.
Aita keteiik, 2019 jyly Memleket basshysynyń tapsyrmasymen Qazaqstanda brakonerlikke qarsy jaza kúsheitilgen. Buryn brakonerlik qylmysy dáleldengen adamnyń múlki tárkilenip, 7 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrylsa, qazir jaza merzimi 10 jylǵa deiin artty. Memlekettik inspektorlar men qoryqshyǵa qatysty ómirge qol suǵýshylyq jáne kúsh qoldanǵany úshin 20 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrý ne múlki tárkilenip, ómir boiyna bas bostandyǵynan aiyrý kózdelgen.
Sonymen qatar memlekettik inspektor men qoryqshyǵa qatysty zorlyq-zombylyq kórsetkeni úshin jańa bap boiynsha aiyby dáleldengen adam 12 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrylýy múmkin.
