باتىس قازاقستان وبلىسىندا جىل سوڭىنا دەيٸن جالعاساتىن دەستٷرلٸ «كيٸك» كەڭ اۋقىمدى تابيعاتتى قورعاۋ شاراسى اياسىندا براكونەرلٸكپەن كٷرەس كٷشەيتٸلدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
قر ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸگٸ وسىعان وراي ۇيىمداستىرعان باسپاسٶز تۋرى بارىسىندا «وحوتوزووپروم» مەكەمەسٸ ينسپەكتورلارىنىڭ جۇمىسى كٶرسەتٸلٸپ, قازتالوۆ اۋدانى اۋماعىنداعى جاڭا اۆتونومدى ستانتسييا تانىستىرىلدى.
باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەلٸمٸزدەگٸ كيٸكتەر پوپۋلياتسيياسى ەڭ كٶپ شوعىرلانعان ٶڭٸر ەكەندٸگٸ بەلگٸلٸ.
«وحوتزووپروم» مەكەمەسٸ ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, 2019 جىلعى ساناق بويىنشا بقو اۋماعىندا 217 مىڭ باس كيٸك بولعان. بيىل ولاردىڭ سانى ەدەۋٸر ارتقانى بايقالادى. كيٸكتٸ ساقتاۋ ماقساتىندا مينيسترلٸك جالپى اۋدانى 343040,1 گا «بٶكەيوردا» مەملەكەتتٸك تابيعي رەزەرۆاتىن, سونداي-اق جالپى اۋدانى 314504,1 گا اششىٶزەك مەملەكەتتٸك تابيعي قاۋمالىن قۇرۋ مەسەلەسٸن پىسىقتاۋدا.
بقو ورمان شارۋاشىلىعى جەنە جانۋارلاردى قورعاۋ ينسپەكتسيياسىنىڭ جەتەكشٸ مامانى ارمان ٸزٸمعاليەۆتٸڭ ايتۋىنشا, شارانىڭ باستى ماقساتى – كيٸكتٸ زاڭسىز اۋلاۋ, ولاردىڭ مٷيٸزٸن, دەريۆاتتارىن زاڭسىز ساقتاۋ جەنە تاسىمالداۋدىڭ جولىن كەسۋ. وسى ورايدا قۇزىرلى ورگاندار, اتاپ ايتقاندا, ورمان شارۋاشىلىعى جەنە جانۋارلاردى قورعاۋ ينسپەكتسيياسى, پوليتسييا دەپارتامەنتٸ, ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ شەكارا قىزمەتٸ بٸرلەسٸپ, موبيلدٸك توپتار قۇردى. جالپى, جىل باسىنان بەرٸ وبلىس اۋماعىندا كيٸك اۋلاۋ, دەريۆاتتارىن زاڭسىز ساقتاۋ بويىنشا 37 قىلمىستىق ٸس تٸركەلٸپ, التاۋىنىڭ سوتى ٶتتٸ. 8 ادام 2 جىلدان 6 جىلعا دەيٸن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جەنە شەكتەۋ جازاسىمەن قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلدى. سوتپەن 62 ملن 300 تەڭگە قاناعاتتاندىرىلدى.
«وحوتزووپروم» ٶب» رمقك-نىڭ باتىس قازاقستانداعى وبلىستىق فيليالى قازتالوۆ اۋدانى اۋماعىندا كيٸكتەردٸ قورعاۋ جۇمىسىن جٷرگٸزەتٸن اۆتونومدى مودۋلدٸك ٷيدٸ سالعان.
جىلجىمالى ستانتسييا تۇرعىن جايدان بٶلەك, شاعىن جانارماي قۇيۋ بەكەتٸمەن, كٶلٸككە تەحنيكالىق قىزمەت كٶرسەتۋ الاڭىمەن جەنە وپەراتورلىق بٶلمەمەن قامتىلعان. بۇل تابيعات قورعاۋشىلارعا بٸر ورتالىقتان جەدەل ەرەكەت ەتٸپ, تيٸمدٸ جۇمىس ٸستەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. پيلوتتىق جوبا باسقا ٶڭٸرلەردە دە جالعاسىن تاپپاق.
«اۆتونومدى ستانتسييا قازتالوۆ ەلدٸ مەكەنٸنەن 50 شاقىرىم قاشىقتىقتا تۇر. بۇرىن ينسپەكتورلار جٷك كٶلٸگٸندە قونىپ جۇمىس ٸستەيتٸن. جاقىندا تولىق پايدالانۋعا بەرٸلەتٸن مودۋلدٸك ٷيدە جاتىن ورىندارى, جۋىناتىن بٶلمە, اسحانا مەن جۇمىس ورىندارى بار. WI-FI ورناتىلادى. ەلەكتر ەنەرگيياسى ٷي تٶبەسٸندەگٸ كٷن باتارەيالارى ارقىلى الىنادى. ينسپەكتورلارىمىزعا اشىق دالادا وسىنداي ورتالىقتان جۇمىس ٸستەگەن ٶتە ىڭعايلى», - دەدٸ بۇل تۋرالى «وحوتزووپروم» ٶب» رمقك بقو فيليالى ديرەكتورىنىڭ مٸندەتٸن اتقارۋشى ارمان قوجاحمەتوۆ.
ونىڭ سٶزٸنە قاراعاندا, بۇرىن كيٸكتەر الىستان كٸسٸ كٶرسە, جاقىنداتپاي قاشان جٶنەلەتٸن. سەبەبٸ براكونەرلٸك وقيعالار كٶپ بولىپ, مىلتىق داۋسى جيٸ ەستٸلەتٸن ەدٸ. ال بيىل زەرتتەۋ جٷرگٸزۋگە كەلگەن عالىمدار كيٸكتٸڭ بۇرىنعىداي ٷركەك ەمەس ەكەنٸن ايتىپ جاتىر. بۇل – ينسپەكتورلاردىڭ پوليتسييامەن بٸرگە اۋماقتى قورعاۋدى كٷشەيتٸپ, تابيعاتتا تىنىشتىقتى قامتاماسىز ەتۋٸنٸڭ نەتيجەسٸ دەۋگە بولادى. ونىڭ ٷستٸنە بۇرىن بەلسەندٸ تٷردە براكونەرلٸكپەن اينالىسقان توپتاردىڭ كٶبٸ ۇستالىپ, جازاسىن ٶتەۋدە.
«بٸزدە بٸر توپتا 6 ينسپەكتور بار. ەر توپ 40 مىڭ گەكتار جەردٸ كٷزەتەدٸ. ول اۋماقتا شامامەن 50-60 مىڭ كيٸك جٷرەدٸ. كەزەك 15 كٷن سايىن اۋىسىپ تۇرادى. قازٸر جول تالعامايتىن Toyota كٶلٸكتەرٸمەن جٷرەمٸز. قارۋ-جاراعىمىز بار», دەدٸ مەملەكەتتٸك ينسپەكتور جاندوس ابىلحانوۆ.
«كيٸك» شاراسى باتىس قازاقستاننان بٶلەك, اقمولا, اقتٶبە, اتىراۋ, جامبىل, شىعىس قازاقستان, قاراعاندى, قوستاناي, قىزىلوردا, ماڭعىستاۋ, پاۆلودار جەنە سولتٷستٸك قازاقستان وبلىستارىنىڭ اۋماعىندا ٶتكٸزٸلەدٸ. وعان «وحوتزووپروم ٶب» رمقك-نىڭ جانۋارلار دٷنيەسٸن قورعاۋ قىزمەتٸنەن 224 ينسپەكتور, 68 جول تالعامايتىن اۆتوكٶلٸك , 37 كۋنگ, 23 قاردا جٷرگٸش, 2 «بەرلوگا» ۆاگونشالارى (وٶف, بٶف) جۇمىلدىرىلدى.
ايتا كەتەيٸك, 2019 جىلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن قازاقستاندا براكونەرلٸككە قارسى جازا كٷشەيتٸلگەن. بۇرىن براكونەرلٸك قىلمىسى دەلەلدەنگەن ادامنىڭ مٷلكٸ تەركٸلەنٸپ, 7 جىلعا دەيٸن باس بوستاندىعىنان ايىرىلسا, قازٸر جازا مەرزٸمٸ 10 جىلعا دەيٸن ارتتى. مەملەكەتتٸك ينسپەكتورلار مەن قورىقشىعا قاتىستى ٶمٸرگە قول سۇعۋشىلىق جەنە كٷش قولدانعانى ٷشٸن 20 جىلعا دەيٸن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ نە مٷلكٸ تەركٸلەنٸپ, ٶمٸر بويىنا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ كٶزدەلگەن.
سونىمەن قاتار مەملەكەتتٸك ينسپەكتور مەن قورىقشىعا قاتىستى زورلىق-زومبىلىق كٶرسەتكەنٸ ٷشٸن جاڭا باپ بويىنشا ايىبى دەلەلدەنگەن ادام 12 جىلعا دەيٸن باس بوستاندىعىنان ايىرىلۋى مٷمكٸن.
