Qaryz alýshylardyń aqshasy bankter belgilegen limitten joǵary kólemde esepten shyǵarylyp otyrylǵan, dep habarlaidy QR Bas prokýratýrasynyń baspasóz qyzmeti.
Qadaǵalaý organy bankterdiń azamattardan olardyń nesieleri men qaryzdary boiynsha artyq aqsha qarajatyn ustap qalý faktilerin anyqtady.
Eńbek kodeksinde (115-bap) jáne «Qazaqstan Respýblikasynda zeinetaqymen qamsyzdandyrý týraly» Zańynda (23-bap) tiesili jalaqy men zeinetaqy somasynyń 50%-ynan astamyn óndirip alýǵa tyiym salynǵan.
Alaida bankter («Kaspi Bank», «Eýraziialyq bank», «Qazaqstan Halyq banki», «Hoým Kredit end Finans Bank» AQ) azamattardyń shottaryndaǵy aqshalai qarajattaryn bekitilgen tyiymnan joǵary kólemde esepten shyǵarǵan.
Mysaly, «Kaspi Bank» AQ Óskemen qalasy turǵynynyń eńbekaqy alýǵa arnalǵan banktik shoty boiynsha «Qazaqstan Halyq Banki» AQ-ǵa tólem talabyn qoiǵan.
Osy talap túskenge deiin jumys berýshi aliment tólemderi úshin eńbekaqynyń jartysyn ustaǵan bolatyn. Nátijesinde, barlyq ustalynǵan somalardan keiin onyń esep aiyrysý shotynda nebary 16 myń teńge (25%) qalǵan.
Sot sheshimimen talapkerdiń paidasyna artyq ustalǵan soma óndirilip alyndy, biraq ol úshin sot daýlaryna 9 ai ýaqyt ketti.
Osyndai faktiler Aqtóbe, Qaraǵandy, Jambyl, Qostanai jáne Soltústik Qazaqstan oblystarynda anyqtaldy.
Bul problema bankterdiń aqshalai qarajattyń banktik shotqa túskenge deiin júrgizilgen atqarýshylyq is júrgizý boiynsha ustaýlardan habardar bolmaýynyń saldarynan oryn alýda.
Osyndai áreketterdiń nátijesinde qaryz alýshylar ózderiniń jalǵyz tabys kózinen zańsyz aiyrylǵan, bul halyqtyń narazylyǵyn týdyrýda.
Bas prokýratýranyń usynýy boiynsha Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi atalǵan problemany kelesi sharalardy qabyldaý arqyly sheshti:
- klienttiń ótinishi negizinde bankterdiń jáne sot oryndaýshylarynyń artyq tólengen somany 5 jumys kúni ishinde qaitarý algoritmi qoldanysqa engizildi;
- Qazaqstan bankteriniń bazasy atqarýshylyq is júrgizý organdarynyń avtomattandyrylǵan aqparattyq júiesimen integratsiialandy.
Agenttiktiń pikirinshe, bul bankterge barlyq kreditorlardyń eńbekaqy nemese zeinetaqydan jalpy ustalynǵan somalardyń zańda belgilengen 50%-dan aspaýy úshin olardyń klientinen qandai shegerimder jasalǵanyn kórýge múmkindik beredi.
Zańsyz óndirip alý faktileri oryn alǵan jaǵdaida azamattar Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigine, onyń aýmaqtyq bólimshelerine nemese prokýratýraǵa shaǵymmen júginýge quqyly.
