قارىز الۋشىلاردىڭ اقشاسى بانكتەر بەلگٸلەگەن ليميتتەن جوعارى كٶلەمدە ەسەپتەن شىعارىلىپ وتىرىلعان, دەپ حابارلايدى قر باس پروكۋراتۋراسىنىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
قاداعالاۋ ورگانى بانكتەردٸڭ ازاماتتاردان ولاردىڭ نەسيەلەرٸ مەن قارىزدارى بويىنشا ارتىق اقشا قاراجاتىن ۇستاپ قالۋ فاكتٸلەرٸن انىقتادى.
ەڭبەك كودەكسٸندە (115-باپ) جەنە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ تۋرالى» زاڭىندا (23-باپ) تيەسٸلٸ جالاقى مەن زەينەتاقى سوماسىنىڭ 50%-ىنان استامىن ٶندٸرٸپ الۋعا تىيىم سالىنعان.
الايدا بانكتەر («Kaspi Bank», «ەۋرازييالىق بانك», «قازاقستان حالىق بانكٸ», «حوۋم كرەديت ەند فينانس بانك» اق) ازاماتتاردىڭ شوتتارىنداعى اقشالاي قاراجاتتارىن بەكٸتٸلگەن تىيىمنان جوعارى كٶلەمدە ەسەپتەن شىعارعان.
مىسالى, «Kaspi Bank» اق ٶسكەمەن قالاسى تۇرعىنىنىڭ ەڭبەكاقى الۋعا ارنالعان بانكتٸك شوتى بويىنشا «قازاقستان حالىق بانكٸ» اق-عا تٶلەم تالابىن قويعان.
وسى تالاپ تٷسكەنگە دەيٸن جۇمىس بەرۋشٸ اليمەنت تٶلەمدەرٸ ٷشٸن ەڭبەكاقىنىڭ جارتىسىن ۇستاعان بولاتىن. نەتيجەسٸندە, بارلىق ۇستالىنعان سومالاردان كەيٸن ونىڭ ەسەپ ايىرىسۋ شوتىندا نەبارى 16 مىڭ تەڭگە (25%) قالعان.
سوت شەشٸمٸمەن تالاپكەردٸڭ پايداسىنا ارتىق ۇستالعان سوما ٶندٸرٸلٸپ الىندى, بٸراق ول ٷشٸن سوت داۋلارىنا 9 اي ۋاقىت كەتتٸ.
وسىنداي فاكتٸلەر اقتٶبە, قاراعاندى, جامبىل, قوستاناي جەنە سولتٷستٸك قازاقستان وبلىستارىندا انىقتالدى.
بۇل پروبلەما بانكتەردٸڭ اقشالاي قاراجاتتىڭ بانكتٸك شوتقا تٷسكەنگە دەيٸن جٷرگٸزٸلگەن اتقارۋشىلىق ٸس جٷرگٸزۋ بويىنشا ۇستاۋلاردان حاباردار بولماۋىنىڭ سالدارىنان ورىن الۋدا.
وسىنداي ەرەكەتتەردٸڭ نەتيجەسٸندە قارىز الۋشىلار ٶزدەرٸنٸڭ جالعىز تابىس كٶزٸنەن زاڭسىز ايىرىلعان, بۇل حالىقتىڭ نارازىلىعىن تۋدىرۋدا.
باس پروكۋراتۋرانىڭ ۇسىنۋى بويىنشا قارجى نارىعىن رەتتەۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸ اتالعان پروبلەمانى كەلەسٸ شارالاردى قابىلداۋ ارقىلى شەشتٸ:
- كليەنتتٸڭ ٶتٸنٸشٸ نەگٸزٸندە بانكتەردٸڭ جەنە سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ ارتىق تٶلەنگەن سومانى 5 جۇمىس كٷنٸ ٸشٸندە قايتارۋ الگوريتمٸ قولدانىسقا ەنگٸزٸلدٸ;
- قازاقستان بانكتەرٸنٸڭ بازاسى اتقارۋشىلىق ٸس جٷرگٸزۋ ورگاندارىنىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان اقپاراتتىق جٷيەسٸمەن ينتەگراتسييالاندى.
اگەنتتٸكتٸڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل بانكتەرگە بارلىق كرەديتورلاردىڭ ەڭبەكاقى نەمەسە زەينەتاقىدان جالپى ۇستالىنعان سومالاردىڭ زاڭدا بەلگٸلەنگەن 50%-دان اسپاۋى ٷشٸن ولاردىڭ كليەنتٸنەن قانداي شەگەرٸمدەر جاسالعانىن كٶرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
زاڭسىز ٶندٸرٸپ الۋ فاكتٸلەرٸ ورىن العان جاعدايدا ازاماتتار قارجى نارىعىن رەتتەۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸنە, ونىڭ اۋماقتىق بٶلٸمشەلەرٸنە نەمەسە پروكۋراتۋراعا شاعىممەن جٷگٸنۋگە قۇقىلى.
