Qazir jurt naqty nátijege súiengen ǵalymdy, qala berdi dárigerdi emes, ánshini, aqyndy, ázilkeshti tyńdaityn bolǵan. Solar aitsa, imandai senedi. Jaqynda «Aqyn Balǵynbek Imash utys jariialap, vaktsina almaǵandarǵa 500 baspana syilaidy eken» degen aqparatty kóz shaldy. «Munysy nesi?» degender de shyqty. Nege.kz tilshisi aitysker aqynnyń ózine habarlasyp, munyń shyn-ótirigin surady.
– Qazir indet qaita órship jatyr. Halyqtyń basym bóligi ekpe alýǵa asyǵar emes. Oǵan vaktsinaǵa qarsylyq tanytýshylardyń da yqpaly bar. Siz de ekpege qarsysyz ba?
– Kim aitty? Ótirik aitpashy. Ózim vaktsina saldyrdym. Men vaktsinaǵa qarsy emespin. Tek májbúrleýge qarsymyn. Ekeýiniń aiyrmashylyǵy jer men kóktei.
– Qai ekpeni saldyrdyńyz?
– «Spýtnik V» ekpesin aldym. Sondyqtan meniń sózimdi burmalamańdar! Ekpege qarsy bolǵan emespin.
– Endeshe nege antivakserlerdi qoldap júrsiz?
– Olar da vaktsinaǵa qarsy shyǵyp jatqan joq. Májbúrleýge qarsy. «Zorlamańdar, balalarǵa, ekiqabat áielderge tiispeńder!» dep jatyr. Munda ne jamandyq bar? Basynda Úkimettiń ózi «Árkimniń óz quqy. Májbúrlemeimiz» dedi de, artynan basqasha áreket jasaýǵa kóshti. Sózi men áreketi qabysyp jatqan joq. Kóptegen mekemelerde qyzmetkerlerine qoqan-loqy kórsetip, «ekpe almasań, jumystan shyǵaramyz!» dep májbúrlep jatqan kórinedi. Ózderiń de estip júrgen shyǵarsyńdar. Endi kelip antivakser etip shyǵaraiyn dep júrsińder ǵoi.
– «Indetten qutylýdyń bir-aq joly bar, ol – vaktsina» delindi. Ujymdyq immýnitet qalyptaspaiynsha, budan qutylmaitynymyzdy búkil álem moiyndap otyrǵanyn bilesiz ǵoi...
– Vaktsinadan basqa joq pa? Nege joq? Immýnitetti qalpyna keltiretin neshe túrli jol bar. Saýmal, qymyz, túieniń jáne eshkiniń súti... Aǵzaǵa kúsh beretin – osylar.
– Durys qoi, biraq indet kún saiyn adamdardy jalmap jatqan joq pa?
– Byltyr indet órshigen kezde vaktsina bolǵan joq qoi. Árkim ózi emdelip, aman qaldy. Saýmal, qymyz ishti. Seniń miyńa quiyp qoiǵan ǵoi. Qazir vaktsina alǵandardyń ózi aýyryp jatyr. Birge oqyǵan kýrstasym vaktsina alyp, úsh kúnniń ishinde komaǵa tústi.
– Májbúrleýge bári qarsy. Biraq dál qazirgi ári-sári ýaqytta halyq kez kelgen adamnyń sózine ergish bolyp aldy. Osyndai kezde qarsylyq tanytýdyń keregi bar ma?
– Sózdi burmalamańdar?! Jalpy, jýrnalisterdi sotqa berý kerek. Taǵy aitamyn, vaktsinany saldyrýdy májbúrleýge 100 paiyz qarsymyn. Onyń ústine bul vaktsina emes. Áli synaq merzimi júrip jatyr.
– Taiaýda ǵana «Utys jariialap, vaktsina almaǵandarǵa 500 baspana syilaimyn» degen sózińiz she?
– Ony da jýrnalister burmalap jibergen. Meniń Instagramdaǵy paraqshama kirseń, kóresiń. «Ekpe almaǵandarǵa, alsa da jelige jarnamalap salmaǵandarǵa» degen sóz bar. Al jýrnalister, túrli pablikter «Balǵynbek ekpe almaǵandarǵa úi alyp bereiin dep jatyr» dep shyǵaryp aldy. «Ekpe almaǵandarǵa...» degen sóz joq mátinde. Bul da jala! Qazir shetinen sózdi burmalaýdyń sheberi bolyp alǵan.
– Bilýimshe, siz áleýmettik jelide belsendi dáriger Aina Bakeevany qoldap júrsiz. Ol kisi de vaktsinaǵa qarsy siiaqty.
– Bul kisini tanisyń ba? Byltyr jurttyń bári qyrylyp jatqanda qanshama adamǵa kómektesti. Jylap júrip, emdeý protokolyn ózgertti. Ministrdiń ózi tyńdap, qulaq asty. Endi biyl vaktsina týraly jaǵymsyz pikir aityp edi, ártúrli jala jaýyp jatyr. Aidalada bireý dáriger kórsetken jattyǵýdy jasap, qaitys bolyp ketti degendi shyǵardy. Onyń dárigeri qaida qaraǵan? Baqylaýda bolmai ma? Jattyǵý jasap jatqan kezde dereý toqtatpai ma? Ol kisi jeke bergen keńespen emes, WhatsApp jelisinde júrgen jattyǵýdy jasaǵan. Jalpy, osyndai aiyptaý bola ma? Dáriger Aina Bakeeva da vaktsinaǵa emes, májbúrleýge qarsy.
– Halyq talai indetti bastan keshirdi. Odan vaktsina ǵana qorǵaidy degen tujyrymdy moiyndaisyz ba?
– Negizinde vaktsina 10-20 jyl tekseriledi. Qoian, tyshqandarǵa synaq jasap, «odan týǵan ekinshi, úshinshi urpaq qalai bolady?» degen túitkilder saraptamadan ótken soń ǵana ekpe shyǵarylyp, bekitiledi. Jalpy, vaktsinanyń tarihy 100 jyldan asyp ketti. Tarihta vaktsinany bir jylda synaq pen tájiribeden ótkizý degen bolmaǵan. «Vaktsinanyń arqasynda aman qaldy» degen jai sóz. Oǵan eshqandai dálel joq.
– Ekpe virýsqa qarsy qorǵan bolmai ma? Sonda siz ekpeni ne úshin aldyńyz?
– Joq-joq, qorǵamaidy. Vaktsina tek immmýnitet qalyptastyrady. Bul qorǵaidy degen sóz emes, tek virýspen aýyrǵan adam jeńil ótip ketýi múmkin. Tipti, indetti qaita juqtyrýyń da lázim. Bul jerde kepildik joq. Ózim ári-beri Dýbai, Túrkiiaǵa kóp ushamyn. Shetelge jii shyǵatyn bolǵan soń, ekpe aldym.
– Onda siz tikelei efirińizde ekpe alǵanyńyzdy da aita júrgenińiz abzal shyǵar... Áitpese, jurt «Balǵynbek qarsy, biz de ekpe salmaimyz» dep júr.
– Aityp júrmin. Ekpeniń million túrin alamyn, biraq «balalaryma saldyrmaimyn» dedim. Eshkimge eshteńe aitpaimyn. Árkim ózi biledi.
