قازٸر جۇرت ناقتى نەتيجەگە سٷيەنگەن عالىمدى, قالا بەردٸ دەرٸگەردٸ ەمەس, ەنشٸنٸ, اقىندى, ەزٸلكەشتٸ تىڭدايتىن بولعان. سولار ايتسا, يمانداي سەنەدٸ. جاقىندا «اقىن بالعىنبەك يماش ۇتىس جارييالاپ, ۆاكتسينا الماعاندارعا 500 باسپانا سىيلايدى ەكەن» دەگەن اقپاراتتى كٶز شالدى. «مۇنىسى نەسٸ?» دەگەندەر دە شىقتى. Nege.kz تٸلشٸسٸ ايتىسكەر اقىننىڭ ٶزٸنە حابارلاسىپ, مۇنىڭ شىن-ٶتٸرٸگٸن سۇرادى.
– قازٸر ٸندەت قايتا ٶرشٸپ جاتىر. حالىقتىڭ باسىم بٶلٸگٸ ەكپە الۋعا اسىعار ەمەس. وعان ۆاكتسيناعا قارسىلىق تانىتۋشىلاردىڭ دا ىقپالى بار. سٸز دە ەكپەگە قارسىسىز با?
– كٸم ايتتى? ٶتٸرٸك ايتپاشى. ٶزٸم ۆاكتسينا سالدىردىم. مەن ۆاكتسيناعا قارسى ەمەسپٸن. تەك مەجبٷرلەۋگە قارسىمىن. ەكەۋٸنٸڭ ايىرماشىلىعى جەر مەن كٶكتەي.
– قاي ەكپەنٸ سالدىردىڭىز?
– «سپۋتنيك V» ەكپەسٸن الدىم. سوندىقتان مەنٸڭ سٶزٸمدٸ بۇرمالاماڭدار! ەكپەگە قارسى بولعان ەمەسپٸن.
– ەندەشە نەگە انتيۆاكسەرلەردٸ قولداپ جٷرسٸز?
– ولار دا ۆاكتسيناعا قارسى شىعىپ جاتقان جوق. مەجبٷرلەۋگە قارسى. «زورلاماڭدار, بالالارعا, ەكٸقابات ەيەلدەرگە تيٸسپەڭدەر!» دەپ جاتىر. مۇندا نە جاماندىق بار? باسىندا ٷكٸمەتتٸڭ ٶزٸ «ەركٸمنٸڭ ٶز قۇقى. مەجبٷرلەمەيمٸز» دەدٸ دە, ارتىنان باسقاشا ەرەكەت جاساۋعا كٶشتٸ. سٶزٸ مەن ەرەكەتٸ قابىسىپ جاتقان جوق. كٶپتەگەن مەكەمەلەردە قىزمەتكەرلەرٸنە قوقان-لوقى كٶرسەتٸپ, «ەكپە الماساڭ, جۇمىستان شىعارامىز!» دەپ مەجبٷرلەپ جاتقان كٶرٸنەدٸ. ٶزدەرٸڭ دە ەستٸپ جٷرگەن شىعارسىڭدار. ەندٸ كەلٸپ انتيۆاكسەر ەتٸپ شىعارايىن دەپ جٷرسٸڭدەر عوي.
– «ٸندەتتەن قۇتىلۋدىڭ بٸر-اق جولى بار, ول – ۆاكتسينا» دەلٸندٸ. ۇجىمدىق يممۋنيتەت قالىپتاسپايىنشا, بۇدان قۇتىلمايتىنىمىزدى بٷكٸل ەلەم مويىنداپ وتىرعانىن بٸلەسٸز عوي...
– ۆاكتسينادان باسقا جوق پا? نەگە جوق? يممۋنيتەتتٸ قالپىنا كەلتٸرەتٸن نەشە تٷرلٸ جول بار. ساۋمال, قىمىز, تٷيەنٸڭ جەنە ەشكٸنٸڭ سٷتٸ... اعزاعا كٷش بەرەتٸن – وسىلار.
– دۇرىس قوي, بٸراق ٸندەت كٷن سايىن ادامداردى جالماپ جاتقان جوق پا?
– بىلتىر ٸندەت ٶرشٸگەن كەزدە ۆاكتسينا بولعان جوق قوي. ەركٸم ٶزٸ ەمدەلٸپ, امان قالدى. ساۋمال, قىمىز ٸشتٸ. سەنٸڭ ميىڭا قۇيىپ قويعان عوي. قازٸر ۆاكتسينا العانداردىڭ ٶزٸ اۋىرىپ جاتىر. بٸرگە وقىعان كۋرستاسىم ۆاكتسينا الىپ, ٷش كٷننٸڭ ٸشٸندە كوماعا تٷستٸ.
– مەجبٷرلەۋگە بەرٸ قارسى. بٸراق دەل قازٸرگٸ ەرٸ-سەرٸ ۋاقىتتا حالىق كەز كەلگەن ادامنىڭ سٶزٸنە ەرگٸش بولىپ الدى. وسىنداي كەزدە قارسىلىق تانىتۋدىڭ كەرەگٸ بار ما?
– سٶزدٸ بۇرمالاماڭدار?! جالپى, جۋرناليستەردٸ سوتقا بەرۋ كەرەك. تاعى ايتامىن, ۆاكتسينانى سالدىرۋدى مەجبٷرلەۋگە 100 پايىز قارسىمىن. ونىڭ ٷستٸنە بۇل ۆاكتسينا ەمەس. ەلٸ سىناق مەرزٸمٸ جٷرٸپ جاتىر.
– تاياۋدا عانا «ۇتىس جارييالاپ, ۆاكتسينا الماعاندارعا 500 باسپانا سىيلايمىن» دەگەن سٶزٸڭٸز شە?
– ونى دا جۋرناليستەر بۇرمالاپ جٸبەرگەن. مەنٸڭ ينستاگرامداعى پاراقشاما كٸرسەڭ, كٶرەسٸڭ. «ەكپە الماعاندارعا, السا دا جەلٸگە جارنامالاپ سالماعاندارعا» دەگەن سٶز بار. ال جۋرناليستەر, تٷرلٸ پابليكتەر «بالعىنبەك ەكپە الماعاندارعا ٷي الىپ بەرەيٸن دەپ جاتىر» دەپ شىعارىپ الدى. «ەكپە الماعاندارعا...» دەگەن سٶز جوق مەتٸندە. بۇل دا جالا! قازٸر شەتٸنەن سٶزدٸ بۇرمالاۋدىڭ شەبەرٸ بولىپ العان.
– بٸلۋٸمشە, سٸز ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە بەلسەندٸ دەرٸگەر اينا باكەەۆانى قولداپ جٷرسٸز. ول كٸسٸ دە ۆاكتسيناعا قارسى سيياقتى.
– بۇل كٸسٸنٸ تانيسىڭ با? بىلتىر جۇرتتىڭ بەرٸ قىرىلىپ جاتقاندا قانشاما ادامعا كٶمەكتەستٸ. جىلاپ جٷرٸپ, ەمدەۋ پروتوكولىن ٶزگەرتتٸ. مينيستردٸڭ ٶزٸ تىڭداپ, قۇلاق استى. ەندٸ بيىل ۆاكتسينا تۋرالى جاعىمسىز پٸكٸر ايتىپ ەدٸ, ەرتٷرلٸ جالا جاۋىپ جاتىر. ايدالادا بٸرەۋ دەرٸگەر كٶرسەتكەن جاتتىعۋدى جاساپ, قايتىس بولىپ كەتتٸ دەگەندٸ شىعاردى. ونىڭ دەرٸگەرٸ قايدا قاراعان? باقىلاۋدا بولماي ما? جاتتىعۋ جاساپ جاتقان كەزدە دەرەۋ توقتاتپاي ما? ول كٸسٸ جەكە بەرگەن كەڭەسپەن ەمەس, WhatsApp جەلٸسٸندە جٷرگەن جاتتىعۋدى جاساعان. جالپى, وسىنداي ايىپتاۋ بولا ما? دەرٸگەر اينا باكەەۆا دا ۆاكتسيناعا ەمەس, مەجبٷرلەۋگە قارسى.
– حالىق تالاي ٸندەتتٸ باستان كەشٸردٸ. ودان ۆاكتسينا عانا قورعايدى دەگەن تۇجىرىمدى مويىندايسىز با?
– نەگٸزٸندە ۆاكتسينا 10-20 جىل تەكسەرٸلەدٸ. قويان, تىشقاندارعا سىناق جاساپ, «ودان تۋعان ەكٸنشٸ, ٷشٸنشٸ ۇرپاق قالاي بولادى?» دەگەن تٷيتكٸلدەر ساراپتامادان ٶتكەن سوڭ عانا ەكپە شىعارىلىپ, بەكٸتٸلەدٸ. جالپى, ۆاكتسينانىڭ تاريحى 100 جىلدان اسىپ كەتتٸ. تاريحتا ۆاكتسينانى بٸر جىلدا سىناق پەن تەجٸريبەدەن ٶتكٸزۋ دەگەن بولماعان. «ۆاكتسينانىڭ ارقاسىندا امان قالدى» دەگەن جاي سٶز. وعان ەشقانداي دەلەل جوق.
– ەكپە ۆيرۋسقا قارسى قورعان بولماي ما? سوندا سٸز ەكپەنٸ نە ٷشٸن الدىڭىز?
– جوق-جوق, قورعامايدى. ۆاكتسينا تەك يمممۋنيتەت قالىپتاستىرادى. بۇل قورعايدى دەگەن سٶز ەمەس, تەك ۆيرۋسپەن اۋىرعان ادام جەڭٸل ٶتٸپ كەتۋٸ مٷمكٸن. تٸپتٸ, ٸندەتتٸ قايتا جۇقتىرۋىڭ دا لەزٸم. بۇل جەردە كەپٸلدٸك جوق. ٶزٸم ەرٸ-بەرٸ دۋباي, تٷركيياعا كٶپ ۇشامىن. شەتەلگە جيٸ شىعاتىن بولعان سوڭ, ەكپە الدىم.
– وندا سٸز تٸكەلەي ەفيرٸڭٸزدە ەكپە العانىڭىزدى دا ايتا جٷرگەنٸڭٸز ابزال شىعار... ەيتپەسە, جۇرت «بالعىنبەك قارسى, بٸز دە ەكپە سالمايمىز» دەپ جٷر.
– ايتىپ جٷرمٸن. ەكپەنٸڭ ميلليون تٷرٸن الامىن, بٸراق «بالالارىما سالدىرمايمىن» دەدٸم. ەشكٸمگە ەشتەڭە ايتپايمىن. ەركٸم ٶزٸ بٸلەدٸ.
