Májilis áielderdiń quqyqtary men balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan zań jobalaryn birinshi oqylymda maquldady dep habarlaidy «Ult Aqparat».
Qujat Memleket basshysynyń joldaýyndaǵy tapsyrmalaryn iske asyrý úshin depýtattardyń bastamasymen ázirlendi. Zań jobalaryna zorlyq-zombylyqqa, basqa da qatygezdikke nemese adamnyń ar-namysyn qorlaýǵa jol bermeý úshin birqatar norma engiziledi.
Birinshiden, densaýlyqqa jeńil ziian keltirgeni úshin 200 AEK deiin aiyppul túrindegi jaza, ne 200 saǵatqa deiin qoǵamdyq jumystarǵa tartý nemese 50 táýlikke deiin qamaýǵa alý; Uryp-soqqany úshin 80 AEK-ke deiin aiyppul ne 80 saǵatqa deiin qoǵamdyq jumystarǵa tartý nemese 25 táýlikke deiin qamaýǵa alý.
Ekinshiden, kámeletke tolmaǵan ne dármensiz kúidegi adamdy azaptaý, densaýlyǵyna aýyr jáne ortasha ziian keltirgeni úshin jazanyń «bas bostandyǵyn shekteý» balama túri alynyp tastalyp, tek bas bostandyǵynan aiyrý; Jas balany óltirgeni nemese pedofiliia úshin «ómir boiy bas bostandyǵynan aiyrý» jazasy qoldanylady.
Úshinshiden, kámeletke tolmaǵandarǵa qatysty nemese otbasynda ákimshilik, qylmystyq quqyq buzýshylyq jasaǵan adamdardyń minez-qulqyna erekshe talaptar qoldanylady. Atap aitqanda, sot sheshimi boiynsha olardan meditsinalyq uiymdardan psihologiialyq kómek talap etilýi múmkin. Sondai-aq zorlyq-zombylyq derekterin ýaqytyly anyqtaý úshin ýákiletti organdardyń buqaralyq aqparat quraldaryndaǵy habarlamalarǵa den qoiý múmkindigi qarastyrylǵan.
Sýitsidke itermelegeni úshin qylmystyq jaýapkershilikke tartylady
Sýitsidtiń aldyn alý maqsatymen ózin-ózi óltirý nemese oǵan itermelegeni úshin 5 jyldan 9 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrý jazasy usynylady. Sýitsidti nasihattaǵany úshin 200 AEK mólsherinde aiyppul túrinde jańa qylmystyq jaýapkershilik qarastyrylady.
Sonymen qatar kámeletke tolmaǵan balany qorqytý jáne kiberbýlling úshin ákimshilik jaýapkershilik engiziledi (10 AEK aiyppul salynady).
Otbasy institýty nyǵaitylady
Dástúrli otbasylyq qundylyqtardy qorǵaýǵa, saqtaýǵa, nyǵaitýǵa jáne balalardyń adamgershilik, rýhani tárbiesin qamtamasyz etýge negizdelgen neke-otbasy zańnamasynyń qaǵidattary bekitiledi.
Jergilikti atqarýshy jáne ókildi organdardyń memlekettik otbasylyq saiasatty iske asyrý jónindegi birqatar quzyreti qarastyrylady. Mysaly, ómirlik qiyn jaǵdaiǵa tap bolǵan otbasylardy anyqtap, olarǵa jan-jaqty qoldaý kórsetilmek.
Internattarda memlekettik baqylaý aldyn ala habardar etpei júrgiziledi
Internat uiymdarynda turatyn balalardyń quqyqtaryn qorǵaýdy qamtamasyz etý úshin áleýmettik mańyzy bar nysandarda (tamaqtaný, bilim berý, saýyqtyrý, emdeý jáne t.b.) kedergisiz tekserý júrgizý jónindegi normalar kózdelgen. Osylaisha, internattarda memlekettik baqylaý aldyn ala habardar etpei júrgiziletin bolady.
Sondai-aq arnaiy áleýmettik qyzmetter kórsetetin uiymdarǵa, balalarǵa bilim berý jáne saýyqtyrý qyzmetterin mindetti litsenziialaý usynylady.
Balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý jáne olardy qorǵaý úshin zań jobalarynda kózdelgen sharalar
Ár aýdanda otbasyn qoldaý ortalyqtaryn ashý; ómirlik qiyn jaǵdaidaǵy otbasylardy erte anyqtaý boiynsha mobildi toptardyń jumysyn uiymdastyrý; psihologiialyq jáne ózge de kómek kórsetý úshin 111 kontakt tsentr qurý; zorlyq-zombylyqqa, qatygezdikke, qorqytýǵa ushyraǵan kámeletke tolmaǵandarǵa kómek kórsetý baǵdarlamalaryn ázirleý usynylady.
16 jasqa deiingi kámeletke tolmaǵan adamdy avtobýstan jáne ózge de qoǵamdyq jolaýshylar kóliginen májbúrlep túsirgeni úshin ákimshilik jaýapkershilik engiziledi. 16 jasqa tolmaǵan balalarǵa jynystyq zorlyq-zombylyq jasaǵany úshin qylmystyq jaýapkershilik engiziledi.
