مەجٸلٸس ەيەلدەردٸڭ قۇقىقتارى مەن بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان زاڭ جوبالارىن بٸرٸنشٸ وقىلىمدا ماقۇلدادى دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
قۇجات مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىنداعى تاپسىرمالارىن ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن دەپۋتاتتاردىڭ باستاماسىمەن ەزٸرلەندٸ. زاڭ جوبالارىنا زورلىق-زومبىلىققا, باسقا دا قاتىگەزدٸككە نەمەسە ادامنىڭ ار-نامىسىن قورلاۋعا جول بەرمەۋ ٷشٸن بٸرقاتار نورما ەنگٸزٸلەدٸ.
بٸرٸنشٸدەن, دەنساۋلىققا جەڭٸل زييان كەلتٸرگەنٸ ٷشٸن 200 اەك دەيٸن ايىپپۇل تٷرٸندەگٸ جازا, نە 200 ساعاتقا دەيٸن قوعامدىق جۇمىستارعا تارتۋ نەمەسە 50 تەۋلٸككە دەيٸن قاماۋعا الۋ; ۇرىپ-سوققانى ٷشٸن 80 اەك-كە دەيٸن ايىپپۇل نە 80 ساعاتقا دەيٸن قوعامدىق جۇمىستارعا تارتۋ نەمەسە 25 تەۋلٸككە دەيٸن قاماۋعا الۋ.
ەكٸنشٸدەن, كەمەلەتكە تولماعان نە دەرمەنسٸز كٷيدەگٸ ادامدى ازاپتاۋ, دەنساۋلىعىنا اۋىر جەنە ورتاشا زييان كەلتٸرگەنٸ ٷشٸن جازانىڭ «باس بوستاندىعىن شەكتەۋ» بالاما تٷرٸ الىنىپ تاستالىپ, تەك باس بوستاندىعىنان ايىرۋ; جاس بالانى ٶلتٸرگەنٸ نەمەسە پەدوفيلييا ٷشٸن «ٶمٸر بويى باس بوستاندىعىنان ايىرۋ» جازاسى قولدانىلادى.
ٷشٸنشٸدەن, كەمەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى نەمەسە وتباسىندا ەكٸمشٸلٸك, قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساعان ادامداردىڭ مٸنەز-قۇلقىنا ەرەكشە تالاپتار قولدانىلادى. اتاپ ايتقاندا, سوت شەشٸمٸ بويىنشا ولاردان مەديتسينالىق ۇيىمداردان پسيحولوگييالىق كٶمەك تالاپ ەتٸلۋٸ مٷمكٸن. سونداي-اق زورلىق-زومبىلىق دەرەكتەرٸن ۋاقىتىلى انىقتاۋ ٷشٸن ۋەكٸلەتتٸ ورگانداردىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنداعى حابارلامالارعا دەن قويۋ مٷمكٸندٸگٸ قاراستىرىلعان.
سۋيتسيدكە يتەرمەلەگەنٸ ٷشٸن قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلادى
سۋيتسيدتٸڭ الدىن الۋ ماقساتىمەن ٶزٸن-ٶزٸ ٶلتٸرۋ نەمەسە وعان يتەرمەلەگەنٸ ٷشٸن 5 جىلدان 9 جىلعا دەيٸن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى ۇسىنىلادى. سۋيتسيدتٸ ناسيحاتتاعانى ٷشٸن 200 اەك مٶلشەرٸندە ايىپپۇل تٷرٸندە جاڭا قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸك قاراستىرىلادى.
سونىمەن قاتار كەمەلەتكە تولماعان بالانى قورقىتۋ جەنە كيبەربۋللينگ ٷشٸن ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸك ەنگٸزٸلەدٸ (10 اەك ايىپپۇل سالىنادى).
وتباسى ينستيتۋتى نىعايتىلادى
دەستٷرلٸ وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى قورعاۋعا, ساقتاۋعا, نىعايتۋعا جەنە بالالاردىڭ ادامگەرشٸلٸك, رۋحاني تەربيەسٸن قامتاماسىز ەتۋگە نەگٸزدەلگەن نەكە-وتباسى زاڭناماسىنىڭ قاعيداتتارى بەكٸتٸلەدٸ.
جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى جەنە ٶكٸلدٸ ورگانداردىڭ مەملەكەتتٸك وتباسىلىق ساياساتتى ٸسكە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ بٸرقاتار قۇزىرەتٸ قاراستىرىلادى. مىسالى, ٶمٸرلٸك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان وتباسىلاردى انىقتاپ, ولارعا جان-جاقتى قولداۋ كٶرسەتٸلمەك.
ينتەرناتتاردا مەملەكەتتٸك باقىلاۋ الدىن الا حاباردار ەتپەي جٷرگٸزٸلەدٸ
ينتەرنات ۇيىمدارىندا تۇراتىن بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار نىسانداردا (تاماقتانۋ, بٸلٸم بەرۋ, ساۋىقتىرۋ, ەمدەۋ جەنە ت.ب.) كەدەرگٸسٸز تەكسەرۋ جٷرگٸزۋ جٶنٸندەگٸ نورمالار كٶزدەلگەن. وسىلايشا, ينتەرناتتاردا مەملەكەتتٸك باقىلاۋ الدىن الا حاباردار ەتپەي جٷرگٸزٸلەتٸن بولادى.
سونداي-اق ارنايى ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەر كٶرسەتەتٸن ۇيىمدارعا, بالالارعا بٸلٸم بەرۋ جەنە ساۋىقتىرۋ قىزمەتتەرٸن مٸندەتتٸ ليتسەنزييالاۋ ۇسىنىلادى.
بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ جەنە ولاردى قورعاۋ ٷشٸن زاڭ جوبالارىندا كٶزدەلگەن شارالار
ەر اۋداندا وتباسىن قولداۋ ورتالىقتارىن اشۋ; ٶمٸرلٸك قيىن جاعدايداعى وتباسىلاردى ەرتە انىقتاۋ بويىنشا موبيلدٸ توپتاردىڭ جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋ; پسيحولوگييالىق جەنە ٶزگە دە كٶمەك كٶرسەتۋ ٷشٸن 111 كونتاكت تسەنتر قۇرۋ; زورلىق-زومبىلىققا, قاتىگەزدٸككە, قورقىتۋعا ۇشىراعان كەمەلەتكە تولماعاندارعا كٶمەك كٶرسەتۋ باعدارلامالارىن ەزٸرلەۋ ۇسىنىلادى.
16 جاسقا دەيٸنگٸ كەمەلەتكە تولماعان ادامدى اۆتوبۋستان جەنە ٶزگە دە قوعامدىق جولاۋشىلار كٶلٸگٸنەن مەجبٷرلەپ تٷسٸرگەنٸ ٷشٸن ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸك ەنگٸزٸلەدٸ. 16 جاسقا تولماعان بالالارعا جىنىستىق زورلىق-زومبىلىق جاساعانى ٷشٸن قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸك ەنگٸزٸلەدٸ.
