Foto: Gov.kz
Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi avtodilerlerdiń qosymsha jabdyqtardy, aksessýarlardy jáne basqa da qyzmetterdi májbúrli túrde satyp alýdy tutynýshylarǵa tańý tájiribesin azaitý maqsatynda «Astana Motors» Motorlyq kompaniiasy, «Orbis Auto», «Mercur Autos», «Toyota Tsusho Kazakhstan», «Avtotsentr Aktobe», «Zhayik Motors», «Evraziia Motors Shymkent» jáne basqa da kompaniialarǵa qatysty monopoliiaǵa qarsy sharalar qabyldady.
BQDA aralasýy nátijesinde avtokólik satýshylaryna qatysty antimonopoliialyq sharalar qabyldanyp, bul májbúrli satý tájiribesin qysqartýǵa kómektesti. Bul jalpy avtokólik qunyn arttyryp, tutynýshylardyń tańdaý múmkindigin shekteitin.
Eske sala keteiik, 2022 jyly jańa avtokólikterdiń tapshylyǵy aiasynda jeńildikpen avtonesieleý baǵdarlamasy iske qosylǵannan keiin, qazaqstandyqtar avtodilerlerdiń dabyl júiesi, kilemshe, deflektor, karter qorǵaǵyshtary jáne basqa da aksessýarlardy satyp alýǵa májbúr bolǵan.
Atap aitqanda, avtosalondar satyp alýshylar 2 mln teńgege deiin qosymsha jabdyqtardy satyp alýǵa kelisse, avtokólik jetkizilýin tezdetýdi (jetkizý merzimin alty aidan úsh aiǵa deiin qysqartý) usynǵan.
Bul tájiribe kóp jaǵdaida avtokólik baǵasynyń aitarlyqtai qymbattaýyna ákep soqty.
Mysaly, Almaty qalasyndaǵy resmi dilerlerdiń biri «Toyota» avtokólikteriniń 82%-yn qosymsha jabdyqtarmen satqan, al olardyń baǵasy 3 mln teńgege jetken. Belgili bir sanattarda ústeme baǵa 200%-dan asyp túsken.
Keibir avtodilerler nesiege avtokólik satyp alý kezinde tutynýshylardy ómiri men densaýlyǵyn saqtandyrýǵa mindettep, bul Qazaqstan Respýblikasynyń Azamattyq kodeksiniń (QR AK 806-bap - azamattyń ómirin nemese densaýlyǵyn saqtandyrý mindeti QR zańnamalyq aktilerimen nemese shartpen júktelmeidi) normalaryna qaishy keledi.
Sondai-aq, resmi dilerden servis qyzmetin alý jáne mai aýystyrý men basqa da shyǵyn materialdaryn úshinshi tarap qyzmet kórsetý ortalyqtarynda aýystyrýǵa tyiym salý jaǵdailary da jii kezdesedi.
Sonymen qatar, avtokóliktiń aqaýlaryn úshinshi tarap qyzmet kórsetip, ortalyqtar reglamenttik jumystardy oryndaǵan kezde ony esh dáleldemei kepildik qyzmet kórsetýden alyp tastaý josyqsyz kásipkerlik tájiribe ekenin eske salamyz.
Jalpy, avtodilerlerdiń bul áreketteri básekelestikke kedergi keltirip, naryqqa teris áser etedi. Óitkeni satyp alýshylar qosymsha jabdyqty nemese qyzmet kórsetýdi úshinshi taraptan, sonyń ishinde deteiling ortalyqtarynan, arnaiy dúkenderden nemese qyzmet kórsetý ortalyqtarynan satyp alý múmkindiginen aiyrylady. Bul olardyń satý kólemin tómendetedi.
Salystyrmaly taldaý kórsetkendei, osyndai taýarlar men qyzmetterdi usynatyn úshinshi tarap jetkizýshilerindegi baǵalar ortasha eseppen 20-30%-ǵa tómen.
