«Oralman» sóziniń «qandas» bolyp ózgerýi - Qazaq kóshiniń ekinshi altyn dáýiriniń bastalýy. Mundai pikirdi qoǵam qairatkeri, QR Prezidenti janyndaǵy Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń múshesi Aýyt Muqibek bildirdi, dep habarlaidy QazAqparat.
«Oralman» sózi 1997 jyly «Halyqtyń kóshi-qony týraly» zańy qabyldanǵanda qoldanysqa engen bolatyn. Sodan beri 23 jyl ótipti, bul ataýdy jurt qabyldai almai keldi. Bul ataý alystan kelgen aǵaiyn men jergilikti halyqty jaqyndatýdyń ornyna, bólektep turdy. 2017 jyly atalǵan zańǵa ózgertýler men tolyqtyrýlar engizilgende de ózgertýge áreket jasaǵamyz. Biraq, ol usynysymyz sátsiz aiaqtalyp edi. Mine, ótken jyly Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń tikelei tapsyrmasymen bul ataý «qandas» bolyp ózgerdi. Tipti, Májilis «baýyrlas» degen sózdi qabyldap jibergen jerinen Qasym-Jomart Kemeluly ózi aralasyp, «qandas» sózin qaita usyndy. Bul – dáýir bólgish oqiǵa boldy. Mine, halyq óte jyly qabyldap, qoldanysqa endi de ketti. Moinymyzdan ajyrǵymyz alynǵandai kúige bólenip, rahattanyp qaldyq. Sol úshin, shetten kelgen aǵaiyndardyń ókili retinde, Prezident Qasym-Jomart Kemelulyna rahmet aitam. Men bul ózgeristi – qazaq kóshiniń ekinshi altyn dáýiriniń bastalǵany dep baǵalaimyn», - dedi ol.
Sonymen qatar, qoǵam qairatkeri endi «qandas» mártebesiniń merzimin ótkizip alǵan qandastarymyz Qazaqstan Respýblikasynyń azamattyǵyn ońailatylǵan (tirkeý) tártippen alý maqsatynda «qandas» kýáliginiń merzimin taǵy bir márte uzartyp alýǵa múmkindigi bar ekendigin basa aitty.
«Halyqtyń kóshi-qony týraly» zańynyń 1-babyndaǵy «qandas» degen uǵymǵa berilgen anyqtamada «...Qazaqstan Respýblikasy egemendik alǵan kezde onyń sheginen tys jerde turaqty turǵan...» degen sóilem bar. «Qandas» mártebesin alarda, aǵaiyndar egemendikten buryn Qazaqstannan tys jerde turǵanyn dáleldeý úshin anyqtama ákelýi kerek. Osy joly osy sóilemdi aldyryp tastadyq. Atalǵan zańnyń taǵy 49-babynyń 13) jáne 14-1) tarmaqshalarynyń normalary etnikalyq qazaqtar men qandastarymyzǵa qoldanylmaityn bolady», - dedi qoǵam qairatkeri.
Onyń atap ótýinshe, bul ózgeriske sáikes, qandastarymyz ákimshilik quqyqbuzǵany úshin jazaǵa tartylǵan jaǵdaida, olarǵa kelgen eline qaitaryp jiberý jazasy qoldanylmaidy. Ákimshilik quqyq buzý jazasyna tartylǵan azamat burynǵydai bir jyl boiy turaqty tirkeýe tura almai jáne azamattyqqa qujat ótkize almai júretin jaǵdai endi bolmaidy.
«Aita bersek, jańalyqtar joq emes. Burynǵy zań boiynsha kóship kelgen aǵaiyn turaqty tirkeý men azamattyqqa bólek-bólek eki ret qujat ótkizse, endi jańa zańǵa sai ekeýin bir mezgilde tapsyratyn bolady. Munyń bári qandastarymyzdyń tez qujattanýyna keń jol ashady», - dedi Aýyt Muqibek.
Aita keteiik, keshe Prezident Qasym-Jomart Toqaev «Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine kóshi-qon protsesterin retteý máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblikasy Zańyna qol qoiǵan edi.
.jpeg)