Men aýyldyń balasymyn. Aýyl bolǵanda otyz qaraly úii bar, tóskeiinde tórt túligi teń órgen, qorasy qisaiǵan, shańy burqyraǵan kádimgi aýylda týǵam. Bireýler qusap qalanyń jaǵdaiy jasalǵan, “týa sala ton kigizer” roddomynda týý baqyty buiyrmapty. Pesheneme qalanyń emes, dalanyń qazaǵy bolý jazylǵan eken. Ózime salsa Astana, Almaty syndy ajarly qalalardyń birinde týa salar edim. Túbi sol jaqta ǵumyr keshetin bolǵasyn, erterek boi úirete bergen jaqsy emes pe?
Men sol kezde dál búgingidei, qalany jatyrqaǵan janymdy jubatar jan izdep jabyqpas edim. Men sol kezde kólikteri sabylǵan kóshede, saǵynyshtyń salmaǵy batqan súldemdi súirep bara jatpas edim. Men sol kezde qala adamdarynyń janaryndaǵy bótendikti, qabaǵyndaǵy salqyndyqty kórip jabyrqamas edim. Men sol kezde dúkenge barsam tilim kúrmelip, oryssham jetpei jantalaspas edim. Men sol kezde… Já, qoishy! Aýyl balasynyń qalaǵa úirene almaý taqyryby taýsyla qoimas.
Men sóitip, ne ormany, ne taýy joq, Qazaqstannyń qiyr bir núktesindegi aiadai aýylda óstim. Bizdiń aýyldyń estigenniń aýzyn ashtyryp, tańdaiyn qaqtyrar, kórgenniń kózin jumdyryp, basyn shaiqatar sulýlyǵy da joq. Jái ǵana qońyr tirligi, ańqyldaǵan aqjarqyn aǵaiyny bar aýyl ǵana…
Jazǵy demalysta aýylǵa bardym. Armandap kelgen Almatymnyń keregi bolmai, qaita kelmestei kekireiip ketip edim. Alyp-ushyp aýylǵa barsam, “airan-asyr kóńilim aiaq asty jer boldy, oinap-kúlgen ómirdiń barar jeri kór boldynyń” kebi boldy. Aýdan ortalyǵyna kóship ketkeli kóp bolmasa da, jatyrqap qalǵandaimyn. Keýdeme óksik tyǵyldy. Buzylǵan úiler kóńildi buzyp jiberdi. Siqy qashyp, seldirep qalǵan eken. Kóbisi ózge aimaqtarǵa qonys aýdaryp jatyr. Arqa jaily bolsa, arqar aýyp nesi bar?! Qaraózenniń de arnasy ortaiǵan. Sýy joq jerdiń shóbi jaqsy bolsyn ba? Shóp shúigin bolmaǵasyn, mal da aryq. Halyqtyń qabaǵy túsińki. Kórshimniń kózinen áldebir muńdy, dármensizdikti kórem. Jiyrmaǵa jetpes oqýshysy bar eki bólmeli mektep pen qýystai bólmesi bar eski med.pýnktten basqa eshteńe joq. Jumys isteimin dep julqynǵannyń eki qolyna bir kúrek te tabylmaidy. Aqsha tabamyn, adam bolamyn degeni Atyraý asyp, «vahtovyi» jumys jasaidy. Malmen kúneltken jurt barǵa táýbe deidi. Amal qansha… Balalyq shaqta baqyttyń mekenindei kóringen týǵan aýylymnyń bazary tarqai bastaǵany janyma batady. Bul tek meniń ǵana muńym ba eken? Aýyl – qazaqtyń altyn besigi emes pe edi? «Altyn besigimizdiń» azyp-tozyp bara jatqanyna kimdi kinálaimyz? Bir kem dúnie.
Sherhan Talap
.jpg)
