مەن اۋىلدىڭ بالاسىمىن. اۋىل بولعاندا وتىز قارالى ٷيٸ بار, تٶسكەيٸندە تٶرت تٷلٸگٸ تەڭ ٶرگەن, قوراسى قيسايعان, شاڭى بۇرقىراعان كەدٸمگٸ اۋىلدا تۋعام. بٸرەۋلەر قۇساپ قالانىڭ جاعدايى جاسالعان, “تۋا سالا تون كيگٸزەر” روددومىندا تۋۋ باقىتى بۇيىرماپتى. پەشەنەمە قالانىڭ ەمەس, دالانىڭ قازاعى بولۋ جازىلعان ەكەن. ٶزٸمە سالسا استانا, الماتى سىندى اجارلى قالالاردىڭ بٸرٸندە تۋا سالار ەدٸم. تٷبٸ سول جاقتا عۇمىر كەشەتٸن بولعاسىن, ەرتەرەك بوي ٷيرەتە بەرگەن جاقسى ەمەس پە?
مەن سول كەزدە دەل بٷگٸنگٸدەي, قالانى جاتىرقاعان جانىمدى جۇباتار جان ٸزدەپ جابىقپاس ەدٸم. مەن سول كەزدە كٶلٸكتەرٸ سابىلعان كٶشەدە, ساعىنىشتىڭ سالماعى باتقان سٷلدەمدٸ سٷيرەپ بارا جاتپاس ەدٸم. مەن سول كەزدە قالا ادامدارىنىڭ جانارىنداعى بٶتەندٸكتٸ, قاباعىنداعى سالقىندىقتى كٶرٸپ جابىرقاماس ەدٸم. مەن سول كەزدە دٷكەنگە بارسام تٸلٸم كٷرمەلٸپ, ورىسشام جەتپەي جانتالاسپاس ەدٸم. مەن سول كەزدە… جە, قويشى! اۋىل بالاسىنىڭ قالاعا ٷيرەنە الماۋ تاقىرىبى تاۋسىلا قويماس.
مەن سٶيتٸپ, نە ورمانى, نە تاۋى جوق, قازاقستاننىڭ قيىر بٸر نٷكتەسٸندەگٸ اياداي اۋىلدا ٶستٸم. بٸزدٸڭ اۋىلدىڭ ەستٸگەننٸڭ اۋزىن اشتىرىپ, تاڭدايىن قاقتىرار, كٶرگەننٸڭ كٶزٸن جۇمدىرىپ, باسىن شايقاتار سۇلۋلىعى دا جوق. جەي عانا قوڭىر تٸرلٸگٸ, اڭقىلداعان اقجارقىن اعايىنى بار اۋىل عانا…
جازعى دەمالىستا اۋىلعا باردىم. ارمانداپ كەلگەن الماتىمنىڭ كەرەگٸ بولماي, قايتا كەلمەستەي كەكٸرەيٸپ كەتٸپ ەدٸم. الىپ-ۇشىپ اۋىلعا بارسام, “ايران-اسىر كٶڭٸلٸم اياق استى جەر بولدى, ويناپ-كٷلگەن ٶمٸردٸڭ بارار جەرٸ كٶر بولدىنىڭ” كەبٸ بولدى. اۋدان ورتالىعىنا كٶشٸپ كەتكەلٸ كٶپ بولماسا دا, جاتىرقاپ قالعاندايمىن. كەۋدەمە ٶكسٸك تىعىلدى. بۇزىلعان ٷيلەر كٶڭٸلدٸ بۇزىپ جٸبەردٸ. سيقى قاشىپ, سەلدٸرەپ قالعان ەكەن. كٶبٸسٸ ٶزگە ايماقتارعا قونىس اۋدارىپ جاتىر. ارقا جايلى بولسا, ارقار اۋىپ نەسٸ بار?! قاراٶزەننٸڭ دە ارناسى ورتايعان. سۋى جوق جەردٸڭ شٶبٸ جاقسى بولسىن با? شٶپ شٷيگٸن بولماعاسىن, مال دا ارىق. حالىقتىڭ قاباعى تٷسٸڭكٸ. كٶرشٸمنٸڭ كٶزٸنەن ەلدەبٸر مۇڭدى, دەرمەنسٸزدٸكتٸ كٶرەم. جيىرماعا جەتپەس وقۋشىسى بار ەكٸ بٶلمەلٸ مەكتەپ پەن قۋىستاي بٶلمەسٸ بار ەسكٸ مەد.پۋنكتتەن باسقا ەشتەڭە جوق. جۇمىس ٸستەيمٸن دەپ جۇلقىنعاننىڭ ەكٸ قولىنا بٸر كٷرەك تە تابىلمايدى. اقشا تابامىن, ادام بولامىن دەگەنٸ اتىراۋ اسىپ, «ۆاحتوۆىي» جۇمىس جاسايدى. مالمەن كٷنەلتكەن جۇرت بارعا تەۋبە دەيدٸ. امال قانشا… بالالىق شاقتا باقىتتىڭ مەكەنٸندەي كٶرٸنگەن تۋعان اۋىلىمنىڭ بازارى تارقاي باستاعانى جانىما باتادى. بۇل تەك مەنٸڭ عانا مۇڭىم با ەكەن? اۋىل – قازاقتىڭ التىن بەسٸگٸ ەمەس پە ەدٸ? «التىن بەسٸگٸمٸزدٸڭ» ازىپ-توزىپ بارا جاتقانىنا كٸمدٸ كٸنەلايمىز? بٸر كەم دٷنيە.
شەرحان تالاپ
.jpg)
