Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jańǵyrý» maqalasyndaǵy «Týǵan jer» baǵdarlamasy oqýshylardyń da júregine jylý, kóńilderine qýanysh uialatty. Shyndyǵynda, týǵan jerge degen súiispenshilik kindik qanyń tamǵan jerden, aýylyńnan, óńirińnen bastaý alary anyq. Maqalada «Qazaqstannyń kieli jerleriniń geografiiasy» jobasyn jasaý arqyly keleshek urpaqtyń tarihi jerlerdi bilip, olardy qasterlep, saqtaý isin jandandyrý kerektigi basa aitylady. Bul turǵyda elimizdegi kieli jerlerdi nasihattaý, olardy jastardyń sanasyna sińirý maqsatynda oblysta túrli josparlar túzilip, jumystar júrgizilýde. Osyndai sharalardyń biri – oblystyq bilim basqarmasynyń uiymdastyrýymen ótip jatqan «Bir apta aýylda» jobasy.
Osy joba aiasynda jýyrda shymkenttik bir top oqýshy Báidibek aýdanyndaǵy «Bolashaq» lagerine bir aptaǵa jiberilip, tabiǵatty tamashalap, kieli oryndardy araladyq. Bizdiń aýylmen tanysýymyz Shaian aýylyndaǵy «Appaq ishan» meshit-medresesinen bastaldy. Biz sáýleti men qurylysy kelisken meshitti aralap, Appaq ishan týraly biraz málimet aldyq. Al, «Aqmeshit» úńgirine saiahat oqýshylardyń tańdanysyn týdyryp, tarihymyzdyń taramdanǵan san túrli rýhani qaltarystaryna úńildirdi.
Almaly okrýgine qarasty Balabógen ózeniniń boiyndaǵy Báidibek ata, Qos ana keseneleri ornalasqan jerlerdiń tabiǵaty jasóspirimderdiń qyzyǵýshylyǵyn týdyrdy. Jol bastaýshylar A.Aitbekov pen N.Dúisebaeva sonaý jaýgershilik zamanda ómir súrgen babalarynyń batyrlyqtary men erlikteri týraly ańyz-ápsanalardy áńgimelep berdi.
Sonymen qatar, Aqbastaý aýylyndaǵy aqyldylyǵymen, danalyǵymen tarihta esimi qalǵan Domalaq ana kesenesine de at basyn burdyq. Domalaq ana parasattylyǵymen daralanyp, áýlieligimen erekshelengen. Qazaq qyzdarynyń erlikteri tarihta altyn áriptermen jazylyp, óskeleń urpaqqa úlgi-ónege bolary sózsiz.
Bul is-shara qalada týylyp, asfaltta ósken bizdiń aýyldyń turmys-tirshiligimen tanysýymyzǵa, tamyry tereń tarihymyzben sýsyndaýymyzǵa úlken septigin tigizdi.
Búginde kóptegen otbasy balalaryn demalys aimaqtaryna jibere bermeidi, baǵasy qymbat. Olardyń bos ýaqyttaryn tiimdi ótkizip, salaýatty ómir saltyn ustanýyna, sondai-aq, tabiǵat aiasynda dem alyp, tarihi qundy jádigerlermen, kieli jerlermen tanysýy úshin osyndai is-sharalar kóptep uiymdastyrylsa eken. Jastardyń rýhyn kóterý úshin eń áýeli olarǵa rýhani qundylyqtar týraly túsinik qalyptastyrý kerek. Týǵan jerdegi kieli jerler – baǵa jetpes qazynamyz.
Balǵynbek KÁDIRBEK, №49 jalpy orta mekteptiń oqýshysy. Shymkent qalasy.
"Ońtústik Qazaqstan" gazeti