Elordada Qazaqstannyń jetekshi sarapshylarynyń qatysýymen Aýǵanstandaǵy ahýaldy sarapshylyq talqylaý ótti, dep habarlaidy QazAqparat.
Qazaqstannyń Aýǵanstan Islam Respýblikasyndaǵy burynǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi, UQK «Barlaý» qyzmetiniń eks-direktory Ómirtai Bitimov mundai ahýaldyń baiaǵydan-aq pisip jetilgendigin alǵa tartady.
«Barlyǵy da qazirgi rejimniń amerikalyqtar ketkennen keiin erte me, keshpe kúireidi dep sanaǵan edi. Ol is júzinde áskerdiń, qaýipsizdik kúshterdiń tolyqtai qoldaýymen turdy. Barlyq derlik biýdjet donorlardyń esebinen qalyptasty. Árine, osy 20 jyldyń ishinde qoǵamda áleýmettik turǵyda, bilim berý men mádeniette ózgerister boldy», - dedi Ómirtai Bitimov Aýǵanstandaǵy ahýaldy sarapshylyq talqylaý barysynda.
«Muny joqqa shyǵarýǵa bolmaidy. Óitkeni biz de gýmanitarlyq kómek kórsetýge atsalystyq. Bizdiń bilim berý baǵdarlamamyz nátijesin berdi, progressivti kózqarasy bar kóptegen adam shyqty. El islamnyń ótkeninen aryla bastady. Degenmen, bul rejim tolyqtai «aǵaǵa» senim artyp, ol ekonomikalyq jáne qaýipsizdik máselelerdi qosa alǵanda barlyq suraqty sheshedi, biz úshin barlyǵyn jasaidy dep úmittendi», - dep qosty burynǵy Elshi.
Onyń atap ótýinshe, eń basty kemshilik eshkimniń de qaperinde is júzindegi rejimdi qorǵaýǵa niet bolǵan joq.
«Osy jyldardyń ishinde is basyndaǵy rejim jemqorlyqqa belsheden batyp, ásirese óńiraralyq jáne dinaralyq qarym-qatynasta bedelin joǵaltty. Jergilikti jerlerde, ýezderde jaǵdai baqylaýda bolǵanymen tek ortalyqtarynda ǵana ýezdik politsiia bastyǵy deńgeiinde qamtamasyz etildi. Túnde qarapaiym adam emin-erkin dalaǵa shyǵa almaidy. Qarapaiym adamdar politsiiaǵa júgingende para talap etildi nemese is júzinde problemany sheshe almady», - dep túiindedi sózin Ómirtai Bitimov.
Al QR Prezidenti janyndaǵy Qazaqstannyń strategiialyq zertteýler institýt direktorynyń orynbasary, Ortalyq Aziia boiynsha sarapshy Sanat Kóshkimbaev birqatar el úshin Aýǵanstanda oryn alǵan ahýalǵa bailanysty oń ózgerister bolatyndyǵyn aitady. Iaǵni, kólik dálizi ashylady.
«Kóp jaǵdaida ahýal tálipterdiń kóshbasshylaryna, olardyń Tegeranda, Máskeýde, Beijińde jáne basqa da alańdarda bergen óz mindettemelerin qalai oryndaýyna bailanysty bolmaq. Geosaiasi turǵydan alǵanda árine bul konfigýratsiianyń ózgerýine alyp keledi. 90-shy jyldary taliban qozǵalysy paida bolǵandaǵy taqyryptardyń biri qandai edi? Ol «Ortalyq Aziia - Ońtústik» kólik dálizin ashý edi ǵoi. Sońǵy jyldary bul taqyrypta pikirtalastyń qaida jandanǵanyn kórip otyrmyz. Máselen, Ózbekstan úshin Ońtústikte kólik dálizin ashý máselesi – bul strategiialyq mańyzdy basymdyq. Bul Túrikmenstan úshin de. Tipti Tájikstan úshin de belgili bir mánge ie. Tálipter tártipti qamtamasyz etý arqyly bul jobanyń júzege asyrylýyna múmkindik beredi»,- dedi Sanat Kóshkimbaev.
