ەلوردادا قازاقستاننىڭ جەتەكشٸ ساراپشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن اۋعانستانداعى احۋالدى ساراپشىلىق تالقىلاۋ ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
قازاقستاننىڭ اۋعانستان يسلام رەسپۋبليكاسىنداعى بۇرىنعى تٶتەنشە جەنە ٶكٸلەتتٸ ەلشٸسٸ, ۇقك «بارلاۋ» قىزمەتٸنٸڭ ەكس-ديرەكتورى ٶمٸرتاي بٸتٸموۆ مۇنداي احۋالدىڭ باياعىدان-اق پٸسٸپ جەتٸلگەندٸگٸن العا تارتادى.
«بارلىعى دا قازٸرگٸ رەجيمنٸڭ امەريكالىقتار كەتكەننەن كەيٸن ەرتە مە, كەشپە كٷيرەيدٸ دەپ ساناعان ەدٸ. ول ٸس جٷزٸندە ەسكەردٸڭ, قاۋٸپسٸزدٸك كٷشتەردٸڭ تولىقتاي قولداۋىمەن تۇردى. بارلىق دەرلٸك بيۋدجەت دونورلاردىڭ ەسەبٸنەن قالىپتاستى. ەرينە, وسى 20 جىلدىڭ ٸشٸندە قوعامدا ەلەۋمەتتٸك تۇرعىدا, بٸلٸم بەرۋ مەن مەدەنيەتتە ٶزگەرٸستەر بولدى», - دەدٸ ٶمٸرتاي بٸتٸموۆ اۋعانستانداعى احۋالدى ساراپشىلىق تالقىلاۋ بارىسىندا.
«مۇنى جوققا شىعارۋعا بولمايدى. ٶيتكەنٸ بٸز دە گۋمانيتارلىق كٶمەك كٶرسەتۋگە اتسالىستىق. بٸزدٸڭ بٸلٸم بەرۋ باعدارلامامىز نەتيجەسٸن بەردٸ, پروگرەسسيۆتٸ كٶزقاراسى بار كٶپتەگەن ادام شىقتى. ەل يسلامنىڭ ٶتكەنٸنەن ارىلا باستادى. دەگەنمەن, بۇل رەجيم تولىقتاي «اعاعا» سەنٸم ارتىپ, ول ەكونوميكالىق جەنە قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەلەردٸ قوسا العاندا بارلىق سۇراقتى شەشەدٸ, بٸز ٷشٸن بارلىعىن جاسايدى دەپ ٷمٸتتەندٸ», - دەپ قوستى بۇرىنعى ەلشٸ.
ونىڭ اتاپ ٶتۋٸنشە, ەڭ باستى كەمشٸلٸك ەشكٸمنٸڭ دە قاپەرٸندە ٸس جٷزٸندەگٸ رەجيمدٸ قورعاۋعا نيەت بولعان جوق.
«وسى جىلداردىڭ ٸشٸندە ٸس باسىنداعى رەجيم جەمقورلىققا بەلشەدەن باتىپ, ەسٸرەسە ٶڭٸرارالىق جەنە دٸنارالىق قارىم-قاتىناستا بەدەلٸن جوعالتتى. جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردە, ۋەزدەردە جاعداي باقىلاۋدا بولعانىمەن تەك ورتالىقتارىندا عانا ۋەزدٸك پوليتسييا باستىعى دەڭگەيٸندە قامتاماسىز ەتٸلدٸ. تٷندە قاراپايىم ادام ەمٸن-ەركٸن دالاعا شىعا المايدى. قاراپايىم ادامدار پوليتسيياعا جٷگٸنگەندە پارا تالاپ ەتٸلدٸ نەمەسە ٸس جٷزٸندە پروبلەمانى شەشە المادى», - دەپ تٷيٸندەدٸ سٶزٸن ٶمٸرتاي بٸتٸموۆ.
ال قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى قازاقستاننىڭ ستراتەگييالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋت ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى, ورتالىق ازييا بويىنشا ساراپشى سانات كٶشكٸمباەۆ بٸرقاتار ەل ٷشٸن اۋعانستاندا ورىن العان احۋالعا بايلانىستى وڭ ٶزگەرٸستەر بولاتىندىعىن ايتادى. ياعني, كٶلٸك دەلٸزٸ اشىلادى.
«كٶپ جاعدايدا احۋال تەلٸپتەردٸڭ كٶشباسشىلارىنا, ولاردىڭ تەگەراندا, مەسكەۋدە, بەيجٸڭدە جەنە باسقا دا الاڭداردا بەرگەن ٶز مٸندەتتەمەلەرٸن قالاي ورىنداۋىنا بايلانىستى بولماق. گەوساياسي تۇرعىدان العاندا ەرينە بۇل كونفيگۋراتسييانىڭ ٶزگەرۋٸنە الىپ كەلەدٸ. 90-شى جىلدارى تاليبان قوزعالىسى پايدا بولعانداعى تاقىرىپتاردىڭ بٸرٸ قانداي ەدٸ? ول «ورتالىق ازييا - وڭتٷستٸك» كٶلٸك دەلٸزٸن اشۋ ەدٸ عوي. سوڭعى جىلدارى بۇل تاقىرىپتا پٸكٸرتالاستىڭ قايدا جاندانعانىن كٶرٸپ وتىرمىز. مەسەلەن, ٶزبەكستان ٷشٸن وڭتٷستٸكتە كٶلٸك دەلٸزٸن اشۋ مەسەلەسٸ – بۇل ستراتەگييالىق ماڭىزدى باسىمدىق. بۇل تٷرٸكمەنستان ٷشٸن دە. تٸپتٸ تەجٸكستان ٷشٸن دە بەلگٸلٸ بٸر مەنگە يە. تەلٸپتەر تەرتٸپتٸ قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى بۇل جوبانىڭ جٷزەگە اسىرىلۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ»,- دەدٸ سانات كٶشكٸمباەۆ.
