Atyraý oblysynyń ákimi Jaiyqtyń tartylý sebepterin atady

Atyraý oblysynyń ákimi Jaiyqtyń tartylý sebepterin atady


Atyraý oblysynyń ákimi Mahambet Dosmuhambetov Jaiyq ózeniniń tartylýyna túrtki bolyp otyrǵan yqtimal sebepterdi atady, dep habarlaidy QazAqparat.

«Jaiyq ózeni boiynsha aitsaq, transshekaralyq ózen ekenin bárimiz bilemiz. Ózen negizinen Resei Federatsiiasynyń aýmaǵynan bastaý alady. Jaiyq sýynyń 80%-dan astamy sol Reseidiń aýmaǵynda qalyptasady. Ózenniń tartylýyna birinshi kezekte klimattyq ózgerister áser etip otyr. Jańbyr men qardyń az túsýi ózenniń arnasyn taryltýda. Ekinshiden, Resei jaǵynda sý qoimalarynyń kóp jáne ózen aǵysy shekten tys qoldan rettelip otyrǵan bolýy kerek. Iá, ózen tartylyp barady, biz ony kórip otyrmyz. Sýdyń tartylýymen qosa ózen balshyqtanyp barady. Byltyr Orynborda da osyndai jaǵdai bolǵanyn kórdik. Tek bizde ǵana emes. Jaiyq – kóne ózen jáne arnasy týra taramdalyp jatyr. Iirimder men toqsaýyldary kóp. Sonyń kesirinen kei tusta bógelip qalyp jatady, - dedi oblys ákimi. 

Sondai-aq, ol Jaiyqtyń sýyn óndiriske paidalanýdy shekteýge kúsh salynyp jatqanyn atady. 

«Ákimdik ne istep jatyr degenge kelsek, biz úkimetaralyq top qurylǵanyn, kelisim bar ekenin bilemiz. Taraptar ózen sýynyń mqlsherin, tutyný kólemin, ári qarai ne isteý kerektigin zertteýge kiristi. Sonyń qorytyndysy boiynsha jasalatyn jsopardy kútip otyrmyz. Qazir bizdiń birinshi mindetimiz –Jaiyqtyń júktemesin azaitý. Sharýashylyq sýbektileri ózen sýyn meilinshe az paidalanǵany kerek. Mysaly, biz qazir sol jaǵalaýda káriz-tazartý stantsiiasyn iske qostyq. Odan táýligine shamamen 25 myń tekshe metr sý shyǵady. Biz bul sýdy qaita paidalanýǵa, tehnologiialyq qajettilikterge alýdy josparlap otyrmyz», - dedi Mahambet Dosmuhambetov.

Ákimniń aitýyna qaraǵanda, Jaiyq pen Kaspidiń arasyndaǵy balyq migratsiiasyn qalpyna keltirý úshin quiǵandy tereńdetý jumystary júrgizilýi múmkin.

«Ózen arnasynyń tómengi bóliginde, Kaspige quiatyn jerinde sý múlde taiaz. Al ol balyq migratsiiasyna kedergi. Sol balyq ótetin tustardaǵy kanaldardy qalpyna keltirdik. Biyl Qiǵash ózeninde arna men quiǵandy tereńdetý jumysy júrip jatyr. Al Jaiyq ózeni boinysha jobalyq-smetalyq qujattamany daiyn bolmai jatyr. Kelesi jyldan bastap bul jumystardy qaita jandandyrýdy josparlap otyrmyz. Eki memleket arasyndaǵy Jaiyq ózeni boiynsha jalpy baǵdarlama qabyldanǵannan keiin biz osy baǵdarlamany iske asyrýǵa qatysamyz», - dedi Atyraý oblysynyń ákimi.