اتىراۋ وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ماحامبەت دوسمۇحامبەتوۆ جايىق ٶزەنٸنٸڭ تارتىلۋىنا تٷرتكٸ بولىپ وتىرعان ىقتيمال سەبەپتەردٸ اتادى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«جايىق ٶزەنٸ بويىنشا ايتساق, ترانسشەكارالىق ٶزەن ەكەنٸن بەرٸمٸز بٸلەمٸز. ٶزەن نەگٸزٸنەن رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ اۋماعىنان باستاۋ الادى. جايىق سۋىنىڭ 80%-دان استامى سول رەسەيدٸڭ اۋماعىندا قالىپتاسادى. ٶزەننٸڭ تارتىلۋىنا بٸرٸنشٸ كەزەكتە كليماتتىق ٶزگەرٸستەر ەسەر ەتٸپ وتىر. جاڭبىر مەن قاردىڭ از تٷسۋٸ ٶزەننٸڭ ارناسىن تارىلتۋدا. ەكٸنشٸدەن, رەسەي جاعىندا سۋ قويمالارىنىڭ كٶپ جەنە ٶزەن اعىسى شەكتەن تىس قولدان رەتتەلٸپ وتىرعان بولۋى كەرەك. يە, ٶزەن تارتىلىپ بارادى, بٸز ونى كٶرٸپ وتىرمىز. سۋدىڭ تارتىلۋىمەن قوسا ٶزەن بالشىقتانىپ بارادى. بىلتىر ورىنبوردا دا وسىنداي جاعداي بولعانىن كٶردٸك. تەك بٸزدە عانا ەمەس. جايىق – كٶنە ٶزەن جەنە ارناسى تۋرا تارامدالىپ جاتىر. يٸرٸمدەر مەن توقساۋىلدارى كٶپ. سونىڭ كەسٸرٸنەن كەي تۇستا بٶگەلٸپ قالىپ جاتادى, - دەدٸ وبلىس ەكٸمٸ.
سونداي-اق, ول جايىقتىڭ سۋىن ٶندٸرٸسكە پايدالانۋدى شەكتەۋگە كٷش سالىنىپ جاتقانىن اتادى.
«ەكٸمدٸك نە ٸستەپ جاتىر دەگەنگە كەلسەك, بٸز ٷكٸمەتارالىق توپ قۇرىلعانىن, كەلٸسٸم بار ەكەنٸن بٸلەمٸز. تاراپتار ٶزەن سۋىنىڭ مقلشەرٸن, تۇتىنۋ كٶلەمٸن, ەرٸ قاراي نە ٸستەۋ كەرەكتٸگٸن زەرتتەۋگە كٸرٸستٸ. سونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جاسالاتىن جسوپاردى كٷتٸپ وتىرمىز. قازٸر بٸزدٸڭ بٸرٸنشٸ مٸندەتٸمٸز –جايىقتىڭ جٷكتەمەسٸن ازايتۋ. شارۋاشىلىق سۋبەكتٸلەرٸ ٶزەن سۋىن مەيلٸنشە از پايدالانعانى كەرەك. مىسالى, بٸز قازٸر سول جاعالاۋدا كەرٸز-تازارتۋ ستانتسيياسىن ٸسكە قوستىق. ودان تەۋلٸگٸنە شامامەن 25 مىڭ تەكشە مەتر سۋ شىعادى. بٸز بۇل سۋدى قايتا پايدالانۋعا, تەحنولوگييالىق قاجەتتٸلٸكتەرگە الۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», - دەدٸ ماحامبەت دوسمۇحامبەتوۆ.
ەكٸمنٸڭ ايتۋىنا قاراعاندا, جايىق پەن كاسپيدٸڭ اراسىنداعى بالىق ميگراتسيياسىن قالپىنا كەلتٸرۋ ٷشٸن قۇيعاندى تەرەڭدەتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋٸ مٷمكٸن.
«ٶزەن ارناسىنىڭ تٶمەنگٸ بٶلٸگٸندە, كاسپيگە قۇياتىن جەرٸندە سۋ مٷلدە تاياز. ال ول بالىق ميگراتسيياسىنا كەدەرگٸ. سول بالىق ٶتەتٸن تۇستارداعى كانالداردى قالپىنا كەلتٸردٸك. بيىل قيعاش ٶزەنٸندە ارنا مەن قۇيعاندى تەرەڭدەتۋ جۇمىسى جٷرٸپ جاتىر. ال جايىق ٶزەنٸ بوينىشا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامانى دايىن بولماي جاتىر. كەلەسٸ جىلدان باستاپ بۇل جۇمىستاردى قايتا جانداندىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ەكٸ مەملەكەت اراسىنداعى جايىق ٶزەنٸ بويىنشا جالپى باعدارلاما قابىلدانعاننان كەيٸن بٸز وسى باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋعا قاتىسامىز», - دەدٸ اتىراۋ وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ.
