قازاقستانداعى وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسىندا 6,2 ملن وتباسىن قۇرايتىن 20,6 ملن ازامات تۋرالى مەلٸمەت بار. جٷيە وتباسىلاردىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جاعدايىن باعالاپ, مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارىن الدىن الا ۇسىنۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, دەپ حابارلايدى ult.kz.
ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسى 2023 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ جۇمىس ٸستەيدٸ. ول ەر وتباسىنىڭ تسيفرلىق بەيٸنٸن قالىپتاستىرىپ, ەلەۋمەتتٸك ەل-اۋقات دەڭگەيٸن انىقتايدى.
وتباسىلاردىڭ جاعدايى 59 كٶرسەتكٸش پەن 8 نەگٸزگٸ باعىت بويىنشا باعالانادى. ولارعا مىنالار جاتادى:
- قارجىلىق جاعدايى;
- مٷلكٸ مەن اكتيۆتەرٸ;
- تۇرعىن ٷي جاعدايى;
- جەڭٸل اۆتوكٶلٸگٸ مەن كوممەرتسييالىق كٶلٸگٸنٸڭ بولۋى;
- جەر ۋچاسكەسٸ مەن جەكە قوسالقى شارۋاشىلىعىنىڭ بولۋى;
- جۇمىسپەن قامتىلۋى;
- نەسيەلەرٸ مەن مەرزٸمٸ ٶتكەن بەرەشەگٸنٸڭ بولۋى;
- كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسۋى جەنە باسقا دا كٶرسەتكٸشتەر.
باعالاۋ نەتيجەسٸندە ەر وتباسى بەس ساناتتىڭ بٸرٸنە جاتقىزىلادى:
- ا ساناتى – ەل-اۋقاتى جوعارى;
- ۆ ساناتى – ەل-اۋقاتى اۋقاتتى;
- س ساناتى – ەل-اۋقاتى قاناعاتتانارلىق;
- D ساناتى – ەكونوميكالىق تۇرعىدان وسال;
- ە ساناتى – ەكونوميكالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك تۇرعىدان وسال.
مينيسترلٸك مەلٸمەتٸنشە, وتباسىنىڭ ساناتى تەك تابىسىنا قاراپ انىقتالمايدى. مەسەلەن, ا ساناتىنا جاتقىزۋ كەزٸندە وتباسىنىڭ ەر مٷشەسٸنە شاققانداعى تابىسى كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ جەتٸ ەسەسٸنە تەڭ نەمەسە ودان جوعارى بولۋى ەسكەرٸلەدٸ. بۇل شامامەن 350 مىڭ تەڭگە جەنە ودان كٶپ سومانى قۇرايدى.
سونىمەن قاتار وتباسىنىڭ تۇرعىن ٷيٸ, كوممەرتسييالىق جىلجىمايتىن مٷلكٸ, بيزنەسٸ مەن قىمبات كٶلٸكتەرٸنٸڭ بولۋى دا باعالانادى.
وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسىنداعى مەلٸمەتتەر اي سايىن جاڭارتىلادى. ەگەر وتباسىنىڭ تابىسى ازايسا, مٷلكٸ ساتىلسا نەمەسە وتباسى مٷشەلەرٸنٸڭ سانى ٶزگەرسە, ونىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جاعدايى قايتا باعالانادى.
ەگەر ازامات وتباسىنىڭ قۇرامى نەمەسە ەل-اۋقات ساناتى قاتە انىقتالعان دەپ ەسەپتەسە, تۇرعىلىقتى جەرٸ بويىنشا ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ تيٸستٸ اۋماقتىق دەپارتامەنتٸنە نەمەسە ەكٸمدٸكتٸڭ جۇمىسپەن قامتۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك باعدارلامالاردى ٷيلەستٸرۋ باسقارماسىنا جٷگٸنە الادى.
ماماندار مەلٸمەتتەردٸ تەكسەرٸپ, قاتەلەردٸڭ سەبەبٸن انىقتايدى. باستاپقى دەرەككٶزدەگٸ قاتە تٷزەتٸلگەننەن كەيٸن اقپارات كارتادا اۆتوماتتى تٷردە جاڭارتىلادى. بۇل ٷشٸن قايتا ٶتٸنٸش بەرۋدٸڭ قاجەتٸ جوق.
مينيسترلٸك وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسى ەلەۋمەتتٸك كٶمەككە مۇقتاج ازاماتتاردى دەر كەزٸندە انىقتاپ, مەملەكەتتٸك قولداۋدى ەر وتباسىنىڭ ناقتى جاعدايىنا قاراي كٶرسەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.