Koronavirýs pandemiiasynyń bastalýynan beri búkil álemdegi biznes aitarlyqtai shekteýlermen jumys isteýge májbúr boldy, onyń saldary kásipkerlik qyzmettiń kirisine orasan zor shyǵyn keltirýde. Mundai jait elimizge de qatysty. Osyǵan bailanysty «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy «Ashyq» pilottyq jobasyna qatysty birqatar suraqtarǵa jaýap berdi.
Otandyq biznestiń 13 myńnan astam sýbektisi (boýling, biliard, karaoke, kompiýter klýbtary jáne basqa) áli de jumysyn jandandyra almai jatyr.
Sebebi – adamdardyń kóp ýaqyt boiy jabyq nysanda shoǵyrlanýy, kópshilik jinalǵan jerde koronavirýs infektsiiasynyń taralýynyń qateri joǵarylaidy.
Sonymen qatar demalys kúnderi jabylyp, epidahýalǵa qarai óńirdiń sary nemese qyzyl aimaqqa túsýinde jumys ýaqyty shekteýge májbúr birqatar biznes túrleri taǵy bar.
Joǵaryda atalǵan biznes túrleriniń tolyq jabylýyn aldyn alý jáne shekteýlerdi ishinara alyp tastaýǵa balama retinde «Ashyq» pilottyq jobasy iske qosyldy.
Jobalyq keńse (Tsifrlyq damý ministrligi, Densaýlyq saqtaý ministrligi jáne «Atameken» UKP) jii qoiylatyn suraqtarǵa jaýap berýdi jalǵastyrýda.
Bul sharanyń halyqqa paidasy qandai?
Qaýipsizdik. Búginde kez kelgen formada (aýrý belgileri bar nemese belgileri joq) COVID-19 indetimen aýyrǵandar úi karantinin saqtaý boiynsha mindetteme alyp, ony qolhatta jeke qol qoltańbamen rastaidy.
Alaida kóp jaǵdaida ózin-ózi oqshalaý rejimi buzylyp jatady. Aýyryp qalǵan nemese naýqas adammen bailanysta bolǵan adamdar qoǵamdyq oryndarǵa barady, koronavirýstyń taralýyna sebepshi bolady.
Qosymsha osyndai kelýshilerdi anyqtaýǵa jáne basqa kelýshilerdiń qaýipsizdigin saqtaýǵa kómektesedi.
Bul qalai jumys isteidi?
«Ashyq» mobildi qosymshasy QR-kodty qoldaný jáne Densaýlyq saqtaý ministrliginiń bazasymen integratsiia arqyly kelýshiniń statýsyn: ol virýs juqtyrǵan ba joq pa anyqtaýǵa múmkindik beredi.
Iaǵni jobaǵa qatysýshy – biznes sýbektisi qoldanylyp jatqan sanitarlyq normalarmen (maska, termometriia, bólmeni jeldetý jáne t.b.) qosa qosymsha baqylaý júrgizedi. Kelýshiler men personaldyń indetti juqtyryp alý qateri azaiǵandyqtan joba keleshekte biznes pen halyqqa karantindik shekteýlerdi ońtailandyrýǵa múmkindik beredi.
Osy mobildi qosymshanyń ázirleýshisi kim?
«Ashyq» mobildi qosymshasy QR Tsifrlyq damý ministrligi jáne QR Densaýlyq saqtaý ministrliginiń tapsyrysymen otandyq IT-kompaniia ázirlegen.
QR-kod kimge beriledi – biznes sýbektisine, álde kelýshige me?
QR-kod biznes sýbektilerine ǵana beriledi.
Júie adamdardyń júrip-turýyn shektei ala ma?
Búginde jekelegen qyzmet túrleriniń (boýling, biliard, karaoke, kompiýter zaldary jáne t.b.) jumysy boiynsha sanitarlyq shekteýler bar. Bir jylǵa jýyq ýaqyt bul nysandar jumyssyz.
Sonymen qatar demalys kúnderi jumys istemeitin jáne óńir qyzyl aimaqqa túskende jumysy toqtaityn birqatar sýbektiler (mysaly, fitnes-klýbtar) bar.
«Ashyq» qosymshasy qaýipsiz qyzmetke jaǵdai jasaý arqyly, kerisinshe keleshekte karantindik shekteýlerdi azaitý jáne azamattardyń júrip-turýyn ońailatýǵa jaǵdai jasaidy.
Adamdardy bailanyssyz termometriiamen baqylaý praktikasy nege jetkiliksiz boldy?
Termometriia Covid-19 indetiniń eń aiqyn belgileriniń birin (dene qyzýynyń kóterilýi) anyqtaýǵa kómektesedi. Osy qosymshany qoldaný nysanǵa kelýshiler men personal qaýipsizdiginiń qosymsha kepili.
Qosymshany qoldaný barshaǵa mindetti bola ma?
Kásipkerlerdi de, azamattardy da qosymshany qoldanýǵa mindettemeidi.
Osy jyldyń 17 qańtarynan basta pilottyq rejimde «Ashyq» qosymshasyn birneshe fitnes-klýb, spa-ortalyqtar, saýnalar jáne resepshini bar basqa da nysandar qoldana bastady. Pilotqa qatysý erikti júrgiziledi.
Fitnes-ortalyqtar men SPA-salondarynan basqa nysandar qosymshany qoldana ala ma?
Árine qoldana alady, kelýshileri men personalynyń qaýipsizdigine alańdaityn biznes ieleri óz qalaýynsha qoldana alady.
Jobaǵa ár túrli biznes túrleriniń qatysý algoritmderi biznes qoǵamdastyq jáne sanitarlyq dárigerlermen kelisiledi. Sonymen qatar, áleýmettik jelilerde keibir kommentatorlar jazatyndai, qosymshany saýda ortalyqtary, bazarlar, úi janyndaǵy dúkender men qoǵamdyq kólikterde kúshpen qoldaný josparlanbaidy.
Qosymshany qoldaný qanshalyqty qiyn ýaqyt jaǵynan shyǵyndy ma?
- Nysanǵa kelýshi óz telefonyna «Ashyq» mobildi qosymshasyn júktep alýy tiis, telefon nómiri arqyly avtorizatsiia jasap, JSN-di engizý kerek (1 ret, aldyna ala engizgen abzalyraq).
- Nysanǵa kire beriste kirýdi tirkeý úshin nysannyń QR-kodyn skanerleý kerek. Ekranda statýs (kók, jasyl, qyzyl nemese sary) kórinedi.
- Shyǵa beriste – nysannan shyǵýdy tirkeý úshin QR-kodty skanerleý kerek.
- Mobildi qosymsha smartfony joq adamdarǵa kedergi keltire me?
Kelýshiniń qolynda smartfony bolmaǵan jaǵdaida nemese qosymshany júkteýde qiyndyqtar týyndasa, nysandaǵy jaýapty qyzmetkerge qosymshada arnaiy ról beriledi, qyzmetker kelýshiniń JSN-i arqyly onyń nysanǵa kirýin tirkei alady.
Statýs túsi neni bildiredi?
Jasyl statýs júrip-turýda shekteý joǵyn bildiredi, mundai adam bazada COVID-19 indetine PTR-testileýi teris nátije shyqqan paidalanýshy bolyp shyǵady.
Kók statýs –PTR-testileýdiń nátijesi joq, aýrý juqtyrǵan adamdarmen bailanysta bolǵan adamdar esebinde joq.
Sary statýs – derekter bazasynda bailanysta bolǵandar esebinde turǵan adam.
Qyzyl statýs– júrip-turýdyń shektelgenin, Covid-19-ke oń nátije shyqqanyn, úi jaǵdaiynda oqshaýlaý rejimin qatań saqtaýdy bildiredi.
Nysanǵa kelgen saiyn PTR-testini tapsyrý qajet pe?
Árine qajeti joq.
Statýs qanshalyqty uzaq saqtalady?
Barlyq statýstar ýaqytsha qubylys. Jasyl statýs – 3 kún, iaǵni PTR anyqtama jaramdylyǵyna para par.
«Qyzyl» nemese «sary» – PTR-testileý teris nátije kórsetken boida jáne naýqas nemese jaqyn bailanysatyn adam úshin belgilengen oqshaýlaý rejiminiń aiaqtalǵannan soń alynyp tastalady
Osy joba elde jappai vaktsinalaýdy bastaýmen bailanysty ma?
Bul jobanyń KVI-ǵa qarsy vaktsinalaýǵa bailanysy joq.
Bul joba basqa aýrýlarǵa shaldyqqan (JRVI (jedel respiratorlyq-virýstyq infektsiialary), tumaý jáne t.b.) azamattardy esepke ala ma?
Joq, joba basqa infektsiialyq aýrýlarmen bailanysty emes.
QR-kodty saýda jáne oiyn-saýyq ortalyǵy, dárihanalar, úi janyndaǵy dúkenderge ornatý mindetti bola ma?
Joq, eger kásipkerlik sýbektisi ony óz erkimen ornatqysy kelmese, jobalyq keńse osy nysandarǵa qosymshany ornatýdy qarastyrmaǵan.
Nysannan shyǵarda QR-kodty ne úshin skanerleý kerek?
Nysan jumysynyń rejimin baqylaý úshin. Qosymsha bir mezgilde nysandaǵy adam sanyn (jeke derektersiz) jáne jumys etý ýaqytyn taldaýǵa baqylaýǵa múmkindik beredi. Osylaisha monitoringtik tekserýlerdi júrgizý qajettiligi azaiady.
Álemde mundai praktika engizilgen elder bar ma?
Búgingi tańda QR-kodtardy qoldaný praktikasy Ońtústik-Shyǵys Aziia elderi – Gonkong, Singapýr, Malaiziiada keń taralǵan. Basqa elderde de balama qondyrǵylar bar.
JSN boiynsha derekter qaida jiberiledi?
Derekter eshqaida jiberilmeidi jáne qosymsha profilinde qalady. Engizilgen derekter boiynsha QR-kodty skanerleýde paidalanýshy statýsyn tekserý júrgiziledi.
Pilottyq jobaǵa qatysýshy-kásipker klienttiń «qyzyl» statýsy týraly SEQ qyzmetine habarlaýy qajet?
Iá, jergilikti atqarýshy organdardyń úilestirý ortalyqtary jáne taýarlar men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaý komitetine jiberýi kerek.
Pilottyq joba boiynsha resmi akkaýnt ashyla ma, barlyq qajetti aqparat qaida jariialanady?
Qazirgi kezde telegramda @support_ashyq_bot tehnikalyq qoldaý kórsetý qyzmeti iske qosylǵan. Qosymsha taralatyn bolsa basqa arnalardy qosý qarastyrylýda.
