Parlament Senatynyń jalpy otyrysynda «Ardagerler týraly» Zańy qabyldandy, dep habarlaidy QazAqparat.
Zań jobasynyń negizgi maqsaty – ardagerlerdi áleýmettik qorǵaýǵa bailanysty qoǵamdyq qatynastardy retteitin zańnamalyq aktilerdi júieleý, qaita qaraý jáne ardagerlerdiń jańa sanattaryn qalyptastyrý.
«Birinshisi – ol UOS ardagerleri. Bul sanatqa soǵysqa qatysýshylar jáne UOS múgedekteri jatady. Ekinshisi basqa memleketterdiń aýmaǵynda urys qimyldarynyń ardagerlerine qatysty. Zań jobasyna sáikes, olarǵa Aýǵanstandaǵy urys qimyldaryna qatysqan áskeri qyzmetshiler, sondai-aq 1992 jyldan 2001 jylǵa deiingi kezeńde tájik-aýǵan ýchaskesinde TMD-nyń syrtqy shekaralarynyń syrtqy qorǵanysyn kúsheitýge qatysqan, 1968 jyly Chehoslovakiiadaǵy janjaldy retteýge, Taýly Qarabahtaǵy etnosaralyq janjaldy sheshýge, Iraktaǵy bitimgershilik operatsiialaryna qatysqan ulttyq kontingenke kiretin azamattar sanaty jatady», - dedi QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministri Birjan Nurymbetov.
Úshinshisine jeńildikter boiynsha UOS ardagerlerine teńestirilgen tulǵalar sanaty enip otyr. Zań jobasy aiasynda olarǵa jeńildikter men kepildikter boiynsha UOS qatysýshylaryna teńestirilgen azamattardyń 8 sanaty jáne UOS múgedekterine teńestirilgen azamattardyń 5 sanaty kiredi.
Tórtinshiden, eńbek ardagerleri qamtylǵan. Olardyń qatarynda Sotsialistik Eńbek Erleri, úsh dárejeli Dańq, úsh dárejeli Eńbek Dańqy ordenderiniń iegerleri, Qazaqstannyń Eńbek Eri ataǵyna ie bolǵan tulǵalar, 1941 jyldan 1945 jyl aralyǵynda kemine 6 ai jumys istegen, áskeri qyzmet ótkergen jáne Ekinshi dúniejúzilik soǵys jyldary tyldaǵy janqiiarlyq eńbegimen minsiz áskeri qyzmeti úshin burynǵy KSRO ordenderimen jáne medaldermen marapattalǵan adamdar jatady.
«Sonymen qatar zań jobasynda ardagerlerge qatysty áleýmettik qoldaý sharalary qarastyrylǵan. Quqyqtyq monitoring nátijeleri boiynsha zań jobasynda qoldanystaǵy zańnamanyń eskirgen jáne tájiribelik máni joǵalǵan normalar alyp tastaldy», - dedi ministr.
Búgin jalpy otyrysta «Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine áleýmettik qamsyzdandyrý máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» ilespe Zań eki oqylymda qaralyp, qabyldandy.
Ony ázirleý qajettiligi birqatar zańnamalyq aktilerge «Ardagerler týraly» zań jobasyna sáikes keltirýmen bailanysty. Negizgi jańa ózgerister áleýmettik tólemderge qatysty bolyp otyr. Birinshiden, basqa memleketterdiń aýmaǵynda urys qimyldardyń ardagerleri retinde tanylatyn jańadan qosylǵan áskeri qyzmetshilerge 4,8 AEK mólsherinde arnaýly memlekettik járdemaqy qarastyrý eskerilgen. Ekinshiden, «Sotsialistik Eńbek Eri» jáne «úsh dárejeli Eńbek Dańqy» ordenderiniń iegerlerine beriletin járdemaqyny «Qazaqstannyń Eńbek Eri» ataǵy úshin beriletin járdemaqy kólemimen teńestirý qarastyrylǵan. Úshinshiden, 1988-1989 jyldary Chernobyl AES-indegi apattyń zardaptaryn joiýǵa qatysqan adamdarǵa arnaýly memlekettik járdemaqy mólsherin 2,13 AEK-ten 4,8 AEK-ke deiin arttyrý usynyldy.
B. Nurymbetovtyń sózine qaraǵanda, búginde qoldanystaǵy zańnamaǵa sáikes memleketten jeńildikter men kepildikter alatyn ardagerlerimizdiń sany 169 myń bolsa, qosymsha kózdelip otyrǵan ardagerlermen birge memlekettik qoldaý sharalarymen 180 myńnan astam ardager qamtylatyn bolady.
