«Altaidyń ar jaǵynan kelgen arý» áni ǵashyqtyqtan týǵan án emes

«Altaidyń ar jaǵynan kelgen arý» áni ǵashyqtyqtan týǵan án emes
Foto: áleýmettik jeli

Talaidyń kóńilinen oryn alǵan "Altaidyń ar jaǵynan kelgen arý" ániniń shyǵý tarihy týraly ártúrli nusqalar bar, dep habarlaidy ult.kz.

Habar arnasy osy ánge qatysty derekti film túsirgen.

Ánniń áýenin de, sózin de belgili aqyn-sazger Tynyshbai Raqym jazǵan. Bul ándi kóp jyldar boiy Sáken Qalymov oryndady. Tarihqa úńiler bolsaq, 1991 jyly Qytai elinen Qazaqstanǵa arnaiy shaqyrýmen ár túrli óner ókilderi keledi. Qytaidan kelgen delegatsiia ishinde Ámina Erkeshqyzy esimdi qazaq qyzy júredi.

Ózi Úrimshi qalasyndaǵy qazaq televiziiasynda diktor bolyp qyzmet etedi eken. Ol eki eldiń arasynda aýdarmashy bolady. Biraq eki ortada tek resmi áńgime ǵana bolý kerek. Saltanatty sara aiaqtalǵannan keiin, Ámina qaita-qaita artyna qarap, atamekenin qimai jatady. Muny syrttan baiqaǵan Tynyshbai Raqym qaryndasyna jany ashyp, qaryndasymen tipti, tildese almaǵanyna ishtei ókinip jatady da, ishinen: «Qimaityn jan ekensiń jat uiaǵa» dep aitady. Keiin úiine kelip qalǵan óleń joldaryn jazyp, kúisandyqqa otyryp, áýenin jazady.



«Altaidyń ar jaǵynan kelgen arý» áni kópshilik oilaǵandai mahabbatan týǵan án emes. Tuńǵysh ret 1993 jyly «Kesh jaryq» baǵdarlamasynda ánshi Sáken Qalymov shyrqaǵan. Bul án ózge elde turyp jatqan qazaq baýyrlardyń rýhyn kóterip, «elge oralyńdar, baýyrlar» degen úndeý ispetti bolǵan edi.

Tynyshbai Raqym (1946–1999) 12 qyrkúiekte Ózbek KSR-i Tashkent oblysy, Joǵary Shyrshyq aýdany, Sverdlov atyndaǵy kolhozda týǵan. 1963 jyly Jambyl qalasyndaǵy mádeni-aǵartý ýchilishesiniń ult aspaptary bólimine oqýǵa túsip, ony tamamdaǵannan keiin Jańatas qalasyndaǵy mektepterde mýzyka páninen (dombyra klasy) sabaq berip, 1971 jylǵa deiin ustazdyq qyzmette bolǵan. QazMÝ-di bitirgen.

Tynyshbai Raqymnyń «Jańatas kóktemi» atty alǵashqy áni men sózi 1965 jyly «Leninshil jas» gazetinde jaryq kórgen. Biraz ánderi «Óner» baspasynan shyqqan áýesqoi kompozitorlardyń jinaǵynda jariialanyp, biraz ánderi «Altaidyń arjaǵynan kelgen arý», «Bozoramal», «Altaidan sálem» t.b. efirge shyǵyp júr.

“Altaidyń ar jaǵynan kelgen arý”
Cózi men ánin jazǵan: Tynyshbai Raqym
Oryndaýshysy: Sáken Qalymov


Qimaityn jan ekensiń jat uiaǵa
Qarǵam-aý, kez keldiń-aý qapiiada, shirkin
Móp-móldir janaryń-ai
Jaz didar jamalyń-ai
Qaldym-aý til qata almai, qaraǵym-ai
Qasyńa bara almadym
Sezdiń be jan armanym
Eriksiz, qalqam saǵan án arnadym
Súisindim symbatyńa, qabaǵyńa
Uqsattym asqar Altai maralyna, shirkin
Móp-móldir janaryń-ai
Jaz didar jamalyń-ai
Qaldym-aý til qata almai, qaraǵym-ai
Qasyńa bara almadym
Sezdiń be jan armanym
Eriksiz, qalqam saǵan án arnadym
Altaidyń ar jaǵynan kelegn arý
Jarq etip qaraǵanyń emge dárý, shirkin
Móp-móldir janaryń-ai
Jaz didar jamalyń-ai
Qaldym-aý til qata almai, qaraǵym-ai
Qasyńa bara almadym
Sezdiń be jan armanym
Eriksiz, qalqam saǵan án arnadym
Baiandy bolsyn seniń qushar baǵyń
Qolyńdy qosh aitysyp qysa almadym, shirkin
Móp-móldir janaryń-ai Jaz didar jamalyń-ai
Qaldym-aý til qata almai, qaraǵym-ai
Qasyńa bara almadym
Sezdiń be jan armanym
Eriksiz, qalqam saǵan án arnadym
Móp-móldir janaryń-ai
Jaz didar jamalyń-ai
Qaldym-aý til qata almai, qaraǵym-ai Qasyńa bara almadym
Sezdiń be jan armanym
Eriksiz, qalqam saǵan án arnadym