Almatyda «Kámeletke tolmaǵandarǵa qatysty quqyq buzýshylyqtarǵa qarsy is-qimyl: problemalar men sheshý joldary» atty halyqaralyq ǵylymi-praktikalyq konferentsiia ótip jatyr, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Ǵylymi is-shara Halyqaralyq balalardy qorǵaý kúnine orai uiymdastyrylǵan jáne Memleket basshysynyń balalar men áielderdi otbasylyq-turmystyq jáne seksýaldyq zorlyq-zombylyqtan qorǵaý, sondai-aq sýitsidtik minez-qulyqtyń aldyn alý máseleleri boiynsha tapsyrmalaryn iske asyrýǵa baǵyttalǵan.
Konferentsiia jumysyna Prezidenttiń kómekshisi – QR Qaýipsizdik Keńesiniń hatshysy Áset Isekeshev, QR Parlamenti Senatynyń depýtaty Dana Nurjigit, QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty Dinara Zakieva, Ishki ister ministri Erlan Turǵymbaev, QR Bas prokýrorynyń orynbasary Áset Chindaliev, QR Bilim jáne ǵylym vitse-ministri Bibigúl Asylova, QR Bala quqyqtary jónindegi ýákil Arýjan Sain, «Talap» qoldanbaly zertteýler ortalyǵynyń direktory Rahym Oshaqbaev, sondai-aq Bilim jáne ǵylym ministrliginiń, zań qoǵamdastyǵynyń, úkimettik emes uiymdardyń, joǵary oqý oryndarynyń ókilderi, QR IIM politsiia jáne qylmystyq-atqarý júiesi departamentteriniń basshylary qatysýda.
Konferentsiianyń kún tártibinde kámeletke tolmaǵandarǵa qatysty quqyq buzýshylyqtar úshin jaýapkershilikti retteitin zańnamany jetildirý ; balalardy qorǵaýdaǵy vedomstvoaralyq tásil; kámeletke tolmaǵandardy ekstremistik uiymdarǵa tartýǵa qarsy is-qimyl; balalarǵa qatysty zorlyq-zombylyqty joiý strategiialary; ómirlik daǵdarystyq jaǵdaiǵa tap bolǵan kámeletke tolmaǵandarǵa psihologiialyq kómek kórsetý máseleleri qaralady.
Sońǵy jeti jylda qabyldanǵan zańnamalyq jáne uiymdastyrýshylyq sharalar kesheni kámeletke tolmaǵandarǵa qatysty qylmystyq quqyq buzýshylyqtar deńgeiin bes esege tómendetýge múmkindik berdi.
Konferentsiiaǵa qatysýshylar aldynda sóz sóilegen IIM basshysy balalarǵa qatysty qylmys jasaý sebepterine toqtaldy. Kóbinese olar otbasyndaǵy qolaisyz psihologiialyq jaǵdaimen, ata-analardyń ómir súrý saltymen, turmystyq tártipsizdiktermen, balalardyń qaraýsyzdyǵymen bailanysty ekenin atap ótti.
2020 jyly:
– Balalardyń terezeden qulaýynyń 108 faktisi (18 bala qaza tapty).
– Kámeletke tolmaǵandardyń óz-ózine qol jumsaýynyń 449 faktisi (árbir ekinshi jaǵdaidyń sebebi anyqtalmady, óitkeni janjal otbasy ishinde oryn alady).
– Jynystyq qolsuǵylmaýshylyqqa qarsy 825 qylmys (olardyń 80% – yn jaqyn ortadaǵy adamdar – ákeler, ógei ákeler, týystar, kórshiler jáne tanystar jasaǵan). – JKO-da balalardyń qaza bolýynyń 183 faktisi tirkelgen.
«Mundai statistika qoǵamda jáne jaýapty memlekettik organdarda alańdaýshylyq týǵyzbaýy múmkin emes. Balanyń jasyna bailanysty oǵan qatysty jasalǵan áreketterdiń zańsyzdyǵyn túsiný qiyn. Sondyqtan memleket, ýákiletti quqyq qorǵaýshylar jáne qoǵam jumylý kerek. Sebebi balalar – qoǵamnyń eń qorǵansyz bóligi jáne olardyń baqytty ári qaýipsiz balalyq shaqtaryn qamtamasyz etý úshin barlyq sharalardy qabyldaý bizdiń mindetimiz, – dedi Erlan Turǵymbaev.
IIM basshysy konferentsiiaǵa qatysýshylardy aǵymdaǵy máselelerdi ashyq talqylaýǵa shaqyrdy, bul balalarǵa qatysty zorlyq-zombylyqqa qarsy is-qimyldyń tiimdi tetikterin birlesip ázirleýge múmkindik beredi.
Ol sondai-aq Ishki ister ministrligi jańa ideialar men syndarly usynystar úshin, ǵylymi qoǵamdastyqpen, sondai-aq azamattardyń, ásirese kámeletke tolmaǵandardyń quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy azamattyq qoǵam institýttarymen yntymaqtastyq úshin árdaiym ashyq ekenin atap ótti.
Aita keteiik, shara QR IIM Maqan Esbolatov atyndaǵy Almaty akademiiasy «TALAP» qoldanbaly zertteýler ortalyǵynyń uiymdastyrýymen ótýde.
Is-sharanyń nátijeleri boiynsha konferentsiianyń barlyq qatysýshylarymen maquldanǵan qarar daiyndaldy.
