45 jastaǵy almatylyq kámeletke tolmaǵan týǵan qyzyn dini-radikaldy kózqarastyń jaqtastaryna toqaldyqqa bermek bolǵan. Bul týraly óz otbasyna zábir kórsetip kelgen otaǵasynyń jary aitty, dep habarlaidy Almaty.tv tilshisi.
Óz aty turmaq, bet álpetin jariia etýden bas tartqan, tipti qoryqqan orta jastaǵy áiel adam daýsyn da ózgertýdi surady. Sebebi buǵan deiin oiyn ashyq jetkizgen azamatqa qysym jasalǵan. Oǵan jubaiy turmystyq zorlyq kórsetip, adam tózgisiz áreketterge de barǵan kórinedi. Almatylyq turǵyn munyń bárine kúieýiniń radikaldarǵa erip ketýi sebep bolǵan deidi. Namaz turmaq, osyǵan deiin, dinnen habary bolmaǵan er adam bir sátte adam tanymastai ózgerip, jergilikti imamdardyń sózin joqqa shyǵara bastapty.
«Quran Hatym túsirgende de durys emes deitin. Adam jerlegende jylaýǵa bolmaidy degen nárse aitatyn boldy. Kóp jerge barmaityn. Týystarmen aralastyrmaityn. Olarmen aralasqanym úshin meni uratyn» – dedi qala turǵyny
Jubaiynyń basy sájdege alǵash tigen sátte jaqyndary muny qýanyshqa joryǵan. Alaida 2 jylda kúrt ózgeripti. Beitanys adamdarmen aralasyp, ekinshi áiel alý týraly áńgimeni jii qozǵaityn bolǵan. Óz ulyn ólimshi etip sabap, týystaryn «kápir» dep balaǵattaǵan. Eń soraqasy, óziniń 16 jastaǵy týǵan qyzyn dostaryna toqaldyqqa beremin dep aidy aspanǵa shyǵarǵan. Osydan keiin ajyrasqan kelinshek 4 jyldan beri 3 balasyn jalǵyz baǵyp otyr.
«Qyzymdy 16-ǵa tolǵan kezde oqymaidy, kúieýge beremin dedi. Ózimniń dostarymnan taýyp beremin, bratialardyń ishinen dedi. Qyzymdy kúieýge beremin degennen keiin qatty oilana bastadym», – dedi qala turǵyny.
Dini-radikaldy kózqarastyń jaqtaýshysynan búginde irgesin aýlaq salǵan Aqmola oblysynyń turǵyny da osyǵan deiin jyldar boiy tózip kelgen qorlyqty jasyrmai aitty. Sózinshe, otaǵasy kelinshegine adam sanatynda emes, múlik retinde qaraǵan. Odan qalsa, teris dini aǵymdy nasihattaýshylardyń jazbasyn oqyp, olardy pir tutqan.
«Bilýimshe, sáláfitter adamdardy óz aǵymyna shaqyrady. "Biz saǵan tek jaqsylyq oilaimyz, bul - naǵyz din, sen bizge baýyrsyń, seni Alla razylyǵy úshin jaqsy kóremiz" deidi. Mundai kórkem sózdermen ózine senimsiz jáne dini saýaty joq adamdardy baýrap alady. Jubaiymnyń 2 joǵary bilimi bar. Ol teris aǵymǵa qalai erip ketti? Áli kúnge deiin túsinbeimin», – dedi turǵyn.
Teologtyń aitýynsha, mundai dini baǵytta nasihat júrgizetinderdiń deni teris aǵymǵa úgitteidi. Túrli argýmentter keltirip adam sanasyn ýlaidy. Onyń astarynda mindetti túrde ózindik missiia jatyr.
«Internet damyǵan zamanda Telegram, YouTube, tipti Tiktok kanaldardy sheihsymaqtar, ustazsymaqtar paidalanyp jatyr. Máselen, buryn olar sýretke, videoǵa túsý haram dep, tek qajet jaǵdaiǵa ǵana ruqsat beretin. Foto-videoǵa túspeitin. Qazirgi tańda ózderi álemjelide júr.Túrli kanaldar ashyp, jumys istep jatyr. 2004, 2005, 2006 jyldardaǵy ideologiianyń óte kúshti bolǵany sonshalyq, búgingi tańda áli kúnge deiin sonyń saldarymen kúresip jatyrmyz», – dedi teolog Rýslan Qaiyrgeldi.
Al «Ne molchi» qorynyń jetekshisi Dina Smailova destrýktivti dini aǵymǵa úgitteitin kontenttiń sońǵy jyldary beleń alǵanyn joqqa shyǵarmaidy. Olarǵa qarsy kúres júrgizý de ońai sharýa emes. Olarǵa ergender qatary artpasa, kemimeidi.
«Mysaly, bizge kúnine áielderden orta eseppen 40-qa jýyq hat túsip jatady. Onyń 80-90 paiyzy turmystyq zorlyq-zombylyq týraly. Bizge jylyna shamamen 10 myńnan astam habarlama tússe, sonyń jartysy mindetti túrde «dinge» qatysty bolady», – dedi «Nemolchi» qorynyń prezidenti Dina Smailova.
Almaty qalalyq Din isteri basqarmasyna jyl basynan beri 2 áiel júgingen. Olarǵa psihologiialyq kómek kórsetilip, arnaiy ońaltý ortalyǵyna jiberilgen. Búginde teologtar sanasy ýlanyp úlgergenderge deradikalizatsiia jumystaryn júrgizip te jatyr. Imamdar men dintanýshylar dini saýatyn arttyrǵysy kelgenderdi abai bolýǵa shaqyryp, Qazaqstan musylmandary dini basqarmasy resmi túrde bekitken derekkózderge júginýge shaqyrady.
