Til mártebesi qai qoǵamda bolsyn nazardan tys qalyp kórgen emes. Osy negizde Almaty oblysynda memlekettik tildiń mártebesin kóterý, qoldanys aiasyn keńeitý maqsatynda júieli jumystar júrgizilýde. Sondai igi bastamalardyń biri – Almaty oblysy tilderdi damytý jónindegi basqarmasynyń uiymdastyrýymen ótetin, oblys ákiminiń «Aq qaýyrsyn» júldesi úshin taǵaiyndalǵan «TIL-ǴUMYR» qalamgerler baiqaýy. Baiqaý biyl da qalam ustaǵan jastardyń shabytyn ashyp, ary qarai shyǵarmashylyǵyn shyńdaýyna oń serpin berip otyr. Bizdi myńnan tulpar, júzden júirikterge usynylatyn júlde qory emes, osy baiqaý arqyly qarym-qabiletin shyńdap, biikke umsynǵan jastardyń talpynysy men erik-jigeri qýantty.
Atalmysh baiqaý Elbasy N.Nazarbaevtyń «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasy aiasynda rýhani qundylyqtardy nasihattaý, memlekettik tildiń mártebesin kóterý, jas qalamgerlerge qoldaý kórsetý maqsatynda uiymdastyryldy.
Bul baiqaý Almaty oblysy ákimi Amandyq Batalovtyń qoldaýymen dástúrli túrde ótip keledi. Oblysta aqyn-jazýshylarǵa, jas qalamgerlerge degen qamqorlyq erekshe. Sonyń bir parasy osy - "Aq qaýyrsyn" atty ádemi ataýǵa ie aimaqtyń ádebi syilyǵy. Az ýaqytta bul baiqaý Jetisý ólkesindegi ádebietshil qaýymnyń asyǵa kútetin mereili saltanatyna, rýhani-ádebi tanymdyq sharalardyń birine ainalyp otyr.
Biylǵy jylǵy baiqaýdyń eki ózgesheligi bar ekenin esterińizge salǵymyz keledi. Ol, árine, búkil álemde ekinshi ustaz atanǵan ǵulama, oishyl Ábý Nasyr ál-Farabidiń 1150 jyldyq mereitoiymen tikelei bailanysty. Sondai-aq, iisi qazaqtyń shamshyraǵy bolǵan uly aqyn Abai Qunanbaiulynyń 175 jyldyǵyna da erekshe basymdyq berilip otyr. Qos alyptyń mereitoiyna orai arnaiy «ál-Farabi» jáne «Abai» júldeleriniń taǵaiyndalýy rýhaniiat álemindegi taǵy bir igi qadam desek te bolady.
Qiialyna qanat bitken qalamgerler poeziia jáne proza janrlary boiynsha baqtaryn synap kórdi. Baiqaýǵa óńirimizdiń túkpir-túkpirinen kelip túsken eńbekterdi arnaiy qurylǵan ádilqazylar toby saralady. Proza janry boiynsha Almaty oblystyq «Jetisý» gazeti bas redaktorynyń orynbasary, aqyn Núsipbai Ábdirahym, oblystyq «Jetisý» telearnasy direktorynyń orynbasary, jazýshy Serik Sarybai jáne jýrnalist Nazym Dútbaeva tórelik etip, úzdikterge úki taqty.
Al ár tarmaǵy án salǵan poeziia janry boiynsha oblystyq «Jetisý» gazeti bas redaktorynyń orynbasary, aqyn Jumatai Ámireev, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy Almaty oblystyq filialy direktorynyń orynbasary, aqyn Jangeldi Nemerebai, Prezidenttik stipendiia iegeri, aqyn Saǵynysh Namazshamova shaiyrlardyń týyndylaryn taldap, oza shapqandaryn tarazy basynda baǵamdady.
Poeziia báigesiniń ózi memlekettik til jáne erkin taqyryptaǵy eki kezeńdi qamtydy. Nátijesinde, I oryndy Ainur Tóleý («Sóztúkpir», «Kóktem»), II oryndy Aibek Erejep («O, Týǵan Til sen bolmasań...», «Alǵash»), III oryndy Máýlen Ánerbai («Meni, apa, sol tilde aimalashy», «Taqiiasyn teris kiip tań atty») ielendi.
Proza báigesinde I oryndy Ásem Jumahan («Qanshyrdyń kegi») ielense, II oryn Ashat Ómirbaevqa («Júz jyl terbelgen besik»), III oryn Nurahmet Erdenge («Tar zaman») buiyrdy. Al arnaiy «ál-Farabi» júldesin Jarqyn Sálenuly («Men qandai qalada turamyn?»), «Abai» júldesin Asyl Sultanǵazy («Adamzat alyby») ielendi.
Dúldúlder dodasynyń bas júldegerleri Ainur Tóleý men Ásem Jumahanǵa oblys ákiminiń «Aq qaýyrsyn» júldesi tabystalatyn bolady.
Aidana ARSALAN,
Almaty oblystyq tilderdi damytý jónindegi basqarmanyń bas mamany
