Almaty densaýlyq saqtaý salasynda tutynýshylar tsifrlyq meditsinanyń igiligin aiqyn sezine bastady. Búginde qalalyqtardyń basym kópshiligi Egov.kz portaly jáne basqa da alańdardan elektrondy qyzmetterdi alyp, altyn ýaqytyn únemdep júr, dep habarlaidy QazAqparat tilshisi.
Almaty aýrýhanalaryndaǵy zamanaýi tynys lebi týraly Respýblikalyq elektrondy densaýlyq saqtaý ortalyǵy Almaty qalalyq filialy direktorynyń orynbasary Erbol Darhambaev aityp berdi.
Qandai zamanaýi reforma bolmasyn, halyq igiligi úshin jasalatyny belgili.
Ásirese, alǵysy men syny qatar júretin densaýlyq saqtaý salasynyń mańyzy óte joǵary. Adamnyń ómir súrý sapasy meditsinalyq, áleýmettik qyzmetterge qoljetimdiligimen ólshenedi.
«Meditsinalyq qyzmet sapasy halyqtyń áleýmettik kóńil-kúiiniń asa mańyzdy komponenti bolyp sanalady», - degen bolatyn Prezident biylǵy Joldaýynda.
Meditsina salasynda tsifrlyq tehnologiialardy paidalaný birqatar kórsetkish boiynsha tiimdi áser beretini aiqyndalǵan. Atap aitqanda, meditsinalyq qyzmetkerlerdiń tiimdiligi, diagnostika men emdeý sapasy, meditsinalyq kómektiń qoljetimdiligi artady.
«Tsifrlyq densaýlyq saqtaý salasyndaǵy eń mańyzdy jetistik aqparattyq júielerdiń birigýi bolmaq. Úlken málimetter bazasy (big data), blokchein tehnologiiasy, diagnoz qoiyp, em jasai alatyn jasandy intellektini damytý meditsinalyq málimetterdi biryńǵai bazaǵa biriktirýdi talap etedi. Bul - adam densaýlyǵy týraly sýbektivti jáne obektivti aqparatty mashina tiline aýdarý degendi bildiredi», - dedi Erbol Darhambaev.
Onyń aitýynsha, qazir qalada tsifrlandyrý úrdisteri qarqyndy júrip keledi. Qaladaǵy 40 meditsinalyq mekemede patsientterge tsifrlyq kómek kórsetý posttary ashylǵan.
Kórmei-bilmei jatqan adamdarǵa sol posttaǵy mamandar barlyq jeńildikterdi túsindiredi.
Búginde Almatyda mobildi qosymshalardy 560 070 paidalanýshy qoldanady. Bul shamamen 20-60 jas aralyǵyndaǵy internetti belsendi paidalanatyn azamattardyń 53%-yn qamtidy. Jyl sońyna deiin qoldanýshylardyń sanyn 600 myńǵa jetkizý josparda bar.
Sonymen qatar, qazir kez-kelgen almatylyq mobildi-onlain qosymshalardy, Egov portaly, jeke kabinetterdi paidalana otyryp dárigerge jazylyp, qan jáne basqa da taldaýlardyń nátijesin bilýge, em sharalary týraly tolyq aqparat bile alady.
Búginde Almatyda 1 676 437 elektrondy densaýlyq pasporty ashylǵan. Iaǵni, tirkelgen azamattardyń 90 paiyzyna jýyǵy elektrondy pasportqa ie.
Sonymen qatar, Almatyǵa qatysty aityp óter jetistikterdiń biri retinde QR DSM men IBM kompaniiasy arasyndaǵy memorandýmdy ataýǵa bolady.
Qazaq Onkologiia jáne Radiologiia ǴZI bazasynda pilotty joba engizilip jatyr. Aprobatsiiadan Watson for oncology jasandy intellektisi ótýde. IBM tehnologiiasy onkolog dárigerlerge kóp jaǵdailarda durys sheshim qabyldaýǵa septigin tigizbek.
Respýblikalyq elektrondyq densaýlyq saqtaý ortalyǵy Almaty qalalyq filialynyń direktorynyń orynbasary Darhambaev Erboldyń aitýynsha, patsientter týraly málimetterdiń atvomatty túrde jinaqtalýy, diagnozdar tarihy, klinikalyq kórsetkishter, jedel járdem shaqyrý, aýrýhanaǵa jatý týraly málimetter, meditsinalyq qyzmettiń sapasyna qanaǵattaný týraly málimetter emdeý sapasyn arttyrýǵa septigin tigizbek.
«Eger dáriger patsienttiń jaǵdaiyn tolyq bilip tursa, klinikalyq kórsetkishterdiń dinamikasy aiqyn bolsa, asqyný jaǵdailary týraly der kezinde kórip otyrsa, onda dárigerdiń jumysy da tiimdi bolmaq. Ol der kezinde emdeý kýrsyn ózgerte alady. Sonymen qatar, qaǵaz ainalamyn azaitý, kadr resýrstaryn ońtailandyrý múmkin bolsa, memlekettiń kóp resýrstaryn únemdeýge bolady», - dedi E.Darhambaev.
Almatyda qazir 72 mekemede «qaǵazsyz aýrýhana» pilottyq baǵdarlamasy júzege asyp jatyr. 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap bul mekemeler atalǵan formatqa 100 paiyz kóshedi.
Almaty turǵyny Kembai Qartaiǵanov tsifrlyq meditsinanyń alǵashqy igilikterin kórip júr. 59 jastaǵy jigit aǵasy adam densaýlyǵyna mán berýdiń tereńdei bastaǵanyna dán riza.
«Ýchaskelik dáriger maǵan "DamýMed" qosymshasyn ornatyp bergen bolatyn. Sol qosymshaǵa maǵan skriningten ótýge habarlama keldi. Buryn bolsa osyny emhanaǵa barmasaq nemese medbikeler habarlasqanda úide bola qalmasaq, bilmes te edik. Qosymsha arqyly holesteringe, qantqa qan tapsyrý kerektigin, onkologiialyq tekserýden ótý kerketigin bildim. Dárigerge qosymsha arqyly jazyldym. Ádettegidei, registratýraǵa kelip nemesa zvondap mazamyz ketken joq. Kópten kelmei ketken edim. Kóp nárse ózgeripti, eletkrondy kezek terminaldary tur. Úlken monitorlardan adamdar kezekterin kórip ótip jatyr. Tipti elektrondy qoltańbamen Egov arqyly eńbekke jaramyzdyq qaǵazyn alýǵa bolady eken. Ol úshin HQKO tepeńdeýge qajettilik joq. Kompiýter tur, qalaǵan anyqtamany basyp shyǵara alasyń. Bul ózgerister men siiaqty adamdarǵa óte kerek dúnie», - dedi qalalyq №11 emhanasynyń tirkelgen patsienti Kembai Qartaiǵanov.
«Qazaqstannyń álemniń úzdik 30 eli qataryna enýine tek qana JIÓ kórsetkishi yqpal etpeidi. Oǵan densaýlyq saqtaý, halyq densaýlyǵyn jaqsartý, adam ómiriniń uzaqtyǵy men ómir súrý sapasy da mańyzdy áser etedi. Tsifrlyq tehnologiialar ásirese meditsina salasynda meditsinalyq kómektiń qoljetimdiligi, aýrýlardyń aldyn alý syndy birqatar mańyzdy problemalardyń sheshýi bolady», - delingen «Tsifrlyq Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasynda.
