الماتى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا تۇتىنۋشىلار تسيفرلىق مەديتسينانىڭ يگٸلٸگٸن ايقىن سەزٸنە باستادى. بٷگٸندە قالالىقتاردىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ Egov.kz پورتالى جەنە باسقا دا الاڭداردان ەلەكتروندى قىزمەتتەردٸ الىپ, التىن ۋاقىتىن ٷنەمدەپ جٷر, دەپ حابارلايدى قازاقپارات تٸلشٸسٸ.
الماتى اۋرۋحانالارىنداعى زاماناۋي تىنىس لەبٸ تۋرالى رەسپۋبليكالىق ەلەكتروندى دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعى الماتى قالالىق فيليالى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ەربول دارحامباەۆ ايتىپ بەردٸ.
قانداي زاماناۋي رەفورما بولماسىن, حالىق يگٸلٸگٸ ٷشٸن جاسالاتىنى بەلگٸلٸ.
ەسٸرەسە, العىسى مەن سىنى قاتار جٷرەتٸن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ماڭىزى ٶتە جوعارى. ادامنىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسى مەديتسينالىق, ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەرگە قولجەتٸمدٸلٸگٸمەن ٶلشەنەدٸ.
«مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسى حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك كٶڭٸل-كٷيٸنٸڭ اسا ماڭىزدى كومپونەنتٸ بولىپ سانالادى», - دەگەن بولاتىن پرەزيدەنت بيىلعى جولداۋىندا.
مەديتسينا سالاسىندا تسيفرلىق تەحنولوگييالاردى پايدالانۋ بٸرقاتار كٶرسەتكٸش بويىنشا تيٸمدٸ ەسەر بەرەتٸنٸ ايقىندالعان. اتاپ ايتقاندا, مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەردٸڭ تيٸمدٸلٸگٸ, دياگنوستيكا مەن ەمدەۋ ساپاسى, مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ ارتادى.
«تسيفرلىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ەڭ ماڭىزدى جەتٸستٸك اقپاراتتىق جٷيەلەردٸڭ بٸرٸگۋٸ بولماق. ٷلكەن مەلٸمەتتەر بازاسى (big data), بلوكچەين تەحنولوگيياسى, دياگنوز قويىپ, ەم جاساي الاتىن جاساندى ينتەللەكتٸنٸ دامىتۋ مەديتسينالىق مەلٸمەتتەردٸ بٸرىڭعاي بازاعا بٸرٸكتٸرۋدٸ تالاپ ەتەدٸ. بۇل - ادام دەنساۋلىعى تۋرالى سۋبەكتيۆتٸ جەنە وبەكتيۆتٸ اقپاراتتى ماشينا تٸلٸنە اۋدارۋ دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ», - دەدٸ ەربول دارحامباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازٸر قالادا تسيفرلاندىرۋ ٷردٸستەرٸ قارقىندى جٷرٸپ كەلەدٸ. قالاداعى 40 مەديتسينالىق مەكەمەدە پاتسيەنتتەرگە تسيفرلىق كٶمەك كٶرسەتۋ پوستتارى اشىلعان.
كٶرمەي-بٸلمەي جاتقان ادامدارعا سول پوستتاعى ماماندار بارلىق جەڭٸلدٸكتەردٸ تٷسٸندٸرەدٸ.
بٷگٸندە الماتىدا موبيلدٸ قوسىمشالاردى 560 070 پايدالانۋشى قولدانادى. بۇل شامامەن 20-60 جاس ارالىعىنداعى ينتەرنەتتٸ بەلسەندٸ پايدالاناتىن ازاماتتاردىڭ 53%-ىن قامتيدى. جىل سوڭىنا دەيٸن قولدانۋشىلاردىڭ سانىن 600 مىڭعا جەتكٸزۋ جوسپاردا بار.
سونىمەن قاتار, قازٸر كەز-كەلگەن الماتىلىق موبيلدٸ-ونلاين قوسىمشالاردى, Egov پورتالى, جەكە كابينەتتەردٸ پايدالانا وتىرىپ دەرٸگەرگە جازىلىپ, قان جەنە باسقا دا تالداۋلاردىڭ نەتيجەسٸن بٸلۋگە, ەم شارالارى تۋرالى تولىق اقپارات بٸلە الادى.
بٷگٸندە الماتىدا 1 676 437 ەلەكتروندى دەنساۋلىق پاسپورتى اشىلعان. ياعني, تٸركەلگەن ازاماتتاردىڭ 90 پايىزىنا جۋىعى ەلەكتروندى پاسپورتقا يە.
سونىمەن قاتار, الماتىعا قاتىستى ايتىپ ٶتەر جەتٸستٸكتەردٸڭ بٸرٸ رەتٸندە قر دسم مەن IBM كومپانيياسى اراسىنداعى مەموراندۋمدى اتاۋعا بولادى.
قازاق ونكولوگييا جەنە راديولوگييا عزي بازاسىندا پيلوتتى جوبا ەنگٸزٸلٸپ جاتىر. اپروباتسييادان Watson for oncology جاساندى ينتەللەكتٸسٸ ٶتۋدە. IBM تەحنولوگيياسى ونكولوگ دەرٸگەرلەرگە كٶپ جاعدايلاردا دۇرىس شەشٸم قابىلداۋعا سەپتٸگٸن تيگٸزبەك.
رەسپۋبليكالىق ەلەكتروندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعى الماتى قالالىق فيليالىنىڭ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى دارحامباەۆ ەربولدىڭ ايتۋىنشا, پاتسيەنتتەر تۋرالى مەلٸمەتتەردٸڭ اتۆوماتتى تٷردە جيناقتالۋى, دياگنوزدار تاريحى, كلينيكالىق كٶرسەتكٸشتەر, جەدەل جەردەم شاقىرۋ, اۋرۋحاناعا جاتۋ تۋرالى مەلٸمەتتەر, مەديتسينالىق قىزمەتتٸڭ ساپاسىنا قاناعاتتانۋ تۋرالى مەلٸمەتتەر ەمدەۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا سەپتٸگٸن تيگٸزبەك.
«ەگەر دەرٸگەر پاتسيەنتتٸڭ جاعدايىن تولىق بٸلٸپ تۇرسا, كلينيكالىق كٶرسەتكٸشتەردٸڭ ديناميكاسى ايقىن بولسا, اسقىنۋ جاعدايلارى تۋرالى دەر كەزٸندە كٶرٸپ وتىرسا, وندا دەرٸگەردٸڭ جۇمىسى دا تيٸمدٸ بولماق. ول دەر كەزٸندە ەمدەۋ كۋرسىن ٶزگەرتە الادى. سونىمەن قاتار, قاعاز اينالامىن ازايتۋ, كادر رەسۋرستارىن وڭتايلاندىرۋ مٷمكٸن بولسا, مەملەكەتتٸڭ كٶپ رەسۋرستارىن ٷنەمدەۋگە بولادى», - دەدٸ ە.دارحامباەۆ.
الماتىدا قازٸر 72 مەكەمەدە «قاعازسىز اۋرۋحانا» پيلوتتىق باعدارلاماسى جٷزەگە اسىپ جاتىر. 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ بۇل مەكەمەلەر اتالعان فورماتقا 100 پايىز كٶشەدٸ.
الماتى تۇرعىنى كەمباي قارتايعانوۆ تسيفرلىق مەديتسينانىڭ العاشقى يگٸلٸكتەرٸن كٶرٸپ جٷر. 59 جاستاعى جٸگٸت اعاسى ادام دەنساۋلىعىنا مەن بەرۋدٸڭ تەرەڭدەي باستاعانىنا دەن ريزا.
«ۋچاسكەلٸك دەرٸگەر ماعان "دامۋمەد" قوسىمشاسىن ورناتىپ بەرگەن بولاتىن. سول قوسىمشاعا ماعان سكرينينگتەن ٶتۋگە حابارلاما كەلدٸ. بۇرىن بولسا وسىنى ەمحاناعا بارماساق نەمەسە مەدبيكەلەر حابارلاسقاندا ٷيدە بولا قالماساق, بٸلمەس تە ەدٸك. قوسىمشا ارقىلى حولەستەرينگە, قانتقا قان تاپسىرۋ كەرەكتٸگٸن, ونكولوگييالىق تەكسەرۋدەن ٶتۋ كەركەتٸگٸن بٸلدٸم. دەرٸگەرگە قوسىمشا ارقىلى جازىلدىم. ەدەتتەگٸدەي, رەگيستراتۋراعا كەلٸپ نەمەسا زۆونداپ مازامىز كەتكەن جوق. كٶپتەن كەلمەي كەتكەن ەدٸم. كٶپ نەرسە ٶزگەرٸپتٸ, ەلەتكروندى كەزەك تەرمينالدارى تۇر. ٷلكەن مونيتورلاردان ادامدار كەزەكتەرٸن كٶرٸپ ٶتٸپ جاتىر. تٸپتٸ ەلەكتروندى قولتاڭبامەن Egov ارقىلى ەڭبەككە جارامىزدىق قاعازىن الۋعا بولادى ەكەن. ول ٷشٸن حقكو تەپەڭدەۋگە قاجەتتٸلٸك جوق. كومپيۋتەر تۇر, قالاعان انىقتامانى باسىپ شىعارا الاسىڭ. بۇل ٶزگەرٸستەر مەن سيياقتى ادامدارعا ٶتە كەرەك دٷنيە», - دەدٸ قالالىق №11 ەمحاناسىنىڭ تٸركەلگەن پاتسيەنتٸ كەمباي قارتايعانوۆ.
«قازاقستاننىڭ ەلەمنٸڭ ٷزدٸك 30 ەلٸ قاتارىنا ەنۋٸنە تەك قانا جٸٶ كٶرسەتكٸشٸ ىقپال ەتپەيدٸ. وعان دەنساۋلىق ساقتاۋ, حالىق دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ, ادام ٶمٸرٸنٸڭ ۇزاقتىعى مەن ٶمٸر سٷرۋ ساپاسى دا ماڭىزدى ەسەر ەتەدٸ. تسيفرلىق تەحنولوگييالار ەسٸرەسە مەديتسينا سالاسىندا مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ, اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ سىندى بٸرقاتار ماڭىزدى پروبلەمالاردىڭ شەشۋٸ بولادى», - دەلٸنگەن «تسيفرلىق قازاقستان» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىندا.
