Foto: senate.parlam.kz
Qazaqstanda álemdik jáne dástúrli dinder liderleriniń sezi alǵash ret 2003 jylǵy 23-24 qyrkúiekte shaqyryldy.
Sezdiń negizgi maqsaty álemdik jáne dástúrli dinderden jalpy adamzattyq baǵdarlardy izdeý, dinaralyq suhbatty júzege asyrý men kelisilgen sheshimderdi qabyldaý maqsatynda turaqty negizde qyzmet atqaratyn halyqaralyq konfessiiaaralyq institýttyń jumys isteýin qamtamasyz etý bolyp tabylady.
Qazirgi qazaqstandyq qoǵam turaqtylyǵynyń basty faktorlarynyń biri dinaralyq jáne etnosaralyq tatýlyqty damytý. Bul óz kezeginde ulttyq qaýipsizdiktiń negizgi bóligi bolyp tabylady. Bizdiń qoǵamnyń damýy – elimizdiń kez kelgen azamatynyń kózqarastary men nanymdaryna tózimdilik jáne qurmetpen qaraýǵa negizdelgen. Osylaisha Qazaqstan ultaralyq jáne dinaralyq tatýlyqtyń ózindik qaitalanbas úlgisin qabyldaǵan. Elimizde úsh jyl saiyn ótkiziletin sezd osyǵan dálel.
Qazaqstan sezdi ótkizýde beibitshilikti, kelisim men tózimdilikti adamzat ómiriniń ainymas qaǵidattary dep sanaýǵa; dinder, konfessiialar, ulttar men etnostar arasynda ózara qurmet pen tózimdilikke qol jetkizýge; adamdardyń dini sezimderin qaqtyǵystar men áskeri áreketterdi órshitý maqsatynda paidalanýǵa jol bermeýge basymdyq beredi.
Jalpy forýmnyń maqsaty - dinaralyq jáne konfessiiaaralyq suhbat dástúrlerin dinaralyq sez túrinde nyǵaitý, dinder men mádenietter, órkenietter arasyndaǵy dialogty ilgeriletýge baǵyttalǵan barlyq halyqaralyq uiymdar men qurylymdarmen yntymaqtastyq pen ózara is-qimyl jasaý, zaiyrly jáne dini BAQ-tardy, jastar birlestikterin, ǵylymi jáne shyǵarmashylyq ziialy qaýym ókilderin tarta otyryp, ártúrli mádenietter men dinder ókilderiniń suhbatyn keńeitý, dini qaýymdastyqtar arasynda syilastyq pen ózara túsinistikti ornyqtyrý jáne tereńdetý, óshpendilik pen ekstremizm ideologiiasyna qarsy tózimdilik pen ózara qurmet mádenietin damytý, dinderdiń qarama-qaishylyǵynda jáne teologiialyq daýlardy odan ári saiasattandyrýda, sondai-aq dinniń bedelin túsirýge árekettenýden kórinetin «órkenietter qaqtyǵysy» tezisteriniń basym bolýyna jol bermeý.
Astana qalasynda 2022 jyly ótken Álemdik jáne dástúrli dinder liderleriniń jetinshi sezine islam, hristian, iýdaizm, býddizm, sintoizm, daosizm jáne basqa da dástúrli dinderdiń basshylary men kórnekti ókilderi qatysty.
Sezdiń dialog alańdarynda dini qaýymdastyqtardyń rýhani jaqyndasýy boiynsha mazmundy jáne mazmundy áńgime ótti, nátijesinde birlesken deklaratsiialar men halyqtar men úkimetterge úndeýler qabyldandy.
Sezd aiasynda «Dinderdiń qazirgi álemdegi rýhani jáne moraldyq qundylyqtardy nyǵaitýdaǵy dinderdiń róli», «Bilim men dini aǵartýdyń dinder men mádenietterdiń syilastyqta qatar ómir surý jáne beibitshilik pen kelisimdi nyǵaitýdaǵy róli», «Dini liderler men memleket qairatkerleriniń jahandyq dinaralyq dialog pen beibitshilikti ilgeriletýge, ekstremizmge, radikalizmge jáne terrorizmge qarsy is-qimylǵa qosqan úlesi», «Áieldiń qazirgi qoǵamnyń ál-aýqaty men turaqty damýyna qosqan úlesi jáne áielderdiń áleýmettik mártebesin qoldaýdaǵy dini qoǵamdastyqtardyń róli» atty ózekti taqyryptar boiynsha jumystar atqaryldy.Qorytyndylai kele, joǵaryda qozǵalǵan taqyryptar aiasynda aitylǵan usynystar men bastamalar álemdi alańdatyp otyrǵan máselelerdiń sheshimin tabýǵa kómektesedi jáne álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń beibitshilikti saqtaý jaily tujyrymdary oryndy dep sanaimyn. Osyndai mańyzy joǵary is-sharany ótkizý elimiz úshin úlken jaýapkershilik jáne mártebe. Elimiz dinaralyq tatýlyqtyń qazaqstandyq úlgisin halyqaralyq sahnada moiyndatty.
Batys Qazaqstan oblysy
din isteri basqarmasynyń basshysy M. Ramankýlov
