2025 jylǵa qarai Qazaqstan ǵylymdy damytý úshin jalpy ishki óniminiń 1 paiyzyna teń qarjy bóle bastaidy. Bul týraly QR Bilim jáne ǵylym ministrligi Ǵylym komitetiniń tóraǵasy Janna Qurmanǵalieva ortalyq kommýnikatsiialar qyzmetinde ótken brifingide málim etti, dep habarlaidy QazAqparat.
«Byltyr bizde ǵylymdy qaljylandyrý kólemi jalpy ishki ónimniń 0,13 paiyzy boldy. Birtindep ósip kele jatyr. Qabyldanǵan Ulttyq joba boiynsha, ǵylymdy qarjylandyrý 2025 jyly jalpy ishki ónimniń 1 paiyzy – 1 trln teńgege jýyq qarajatqa ie bolýy kerek. Biyl burynǵy kólemmen salystyrsaq, 70 paiyz ósti. Ǵylymǵa qatysty qarajat Bilim jáne ǵylym ministrliginen bólek 9 ministrlikke bólinedi. Bul qarajattyń arqasynda tek Bilim jáne ǵylym ministrliginiń tarapynan 1160 grant jobasy, onyń ishinde jas ǵalymdardyń 315 jobasy jáne 59 naqty baǵdarlama qarjylandyrylyp otyr», - degen vedomstvo ókili qazir ǵylymǵa eldiń jalpy ishki óniminiń neshe paiyzy jumsalyp jatqanyn jetkizdi.
«Jalpy álemdik tájiribede ǵylymdy qarjylandyrý kólemi jalpy ishki ónimniń 1 paiyzynan artyq bolsa, sondai elderde ǵana ǵylym bar dep esepteledi. Bir mysal keltireiin, álemdegi ǵylymdy adamzattyń miy dep sanaiyq. Adam aǵzasyndaǵy energiianyń 20 paiyzy miymyzǵa ketedi. Sonda ǵylym salasyn adamzattyń miy dep sanasaq, álemde eń alpaýyt elder ǵylymǵa jalpy ishki ónimnen 4-5 paiyz qarajat bóledi. Sonyń ózinde ǵylym salasy úlken jetistikterge jetip jatyr. Bizde 2019 jyly ǵylymǵa jumsaǵan eń tómen qarajattyń kólemi jalpy ishki ónimniń 0,12 paiyzyn qurady. Ol – óte tómen kórsetkish. Biraq tek qana memleketke tiesili emes», - dedi komitet basshysy.
Aitýynsha, álemde ǵylymnyń úshten eki bóligin memleketter emes, biýdjet emes, iri kompaniialar, iri biznes qarjylandyrady.
«Mysaly vaktsinany alsaq, Pfizer kompaniiasy – memlekettik uiym emes. Basqa da vaktsinamen ainalysqan alpaýyt kompaniialar kóbinese memlekettik emes qarajatty paidalanady. Memleketter kóbinese irgeli ǵylymi jobalardy ǵana qarjylandyrady. Óitkeni ol zertteýlerdi kommertsializatsiialaý múmkindigi joq. Sondyqtan olar olar memlekettiń moinyndaǵy paryz bolyp sanalady», - dep túsindirdi Janna Qurmanǵalieva.
