Qazaqstan men Qytai arasynda sottalǵan azamattardy qaitarý týraly kelisim bar. Sonyń aiasynda Aqjarqyn Turlybai jazasyn óz elinde ótei alady. Osy máselege qatysty arnaiy maman óz pikirin bildirdi. Bas prokýratýra da túsinikteme berdi, dep jazady Sputnik.
Aqjarqynnyń jazasyn ózgertýge bola ma?
Advokat Ásel Toqaevanyń oiynsha, Qazaqstan men Qytai arasyndaǵy kelisim boiynsha sottalǵan azamattardy elge qaitarý sharasy qarastyrylǵan. Biraq ondaida sottyń sheshimi qaita qaralmaidy. Aqjarqynnyń jazasyn óteý merzimin de birden ózgertýge múmkindik joq.
"Bári zańnamaǵa bailanysty. Endi Qytaidaǵy sottyń sheshimin ózgerte almaimyz. Degenmen ol amnistiiaǵa iligýi múmkin, ia bolmasa, merziminen buryn shartty bosatý sharasy qoldanylady. Al ózge elde jasalǵan qylmysty qaita qarai almaimyz. Óitkeni zańdy sheshim bar. Sosyn kelisim aiasynda jazasyn óteý úshin ǵana sottalǵandardy qaitarý sharasy qarastyrylǵan. Ondaida jaza qaita qaralmaidy", - deidi Toqaeva.
Osy oraida sarapshy óz tájiribesinen birneshe mysal keltirdi. Onyń aitýynsha, Qazaqstanda esirtki úshin bir Grekiia azamaty ustalǵan. Biraq oǵan jazany óz elinde ótegen tiimdi. Sebebi ol memlekettiń zańnamasy boiynsha týra sol esirtki kólemi úshin jaza qatań emes. Al Qazaqstanda ustalǵan Ózbekstan azamattary, kerisinshe, óz eline jibermeýdi suraǵan. Sebebi ol jaqta jaza qatań.
Bas prokýratýra ne deidi?
Bas prokýrordyń orynbasary Marat Ahmetjanov ta osy máselege qatysty túsinikteme berdi. Onyń sózine qaraǵanda, Aqjarqyn óz elinde amnistiiaǵa iligýi múmkin.
"Ázirge Qytaidaǵy sottyń sheshimi kúshine engen joq. Qazir appeliatsiialyq shaǵym qaralyp jatyr. Biz naqty qandai sheshim shyǵatynyn bilmeimiz. Degenmen Qazaqstan men Qytai arasynda ekijaqty shart bar. Sol qujat boiynsha Aqjarqyn ótinish berip, jazasyn óz elinde ótei alady. Ondai ótinish bolsa, Qazaqstan sottalǵan azamatty ózine qaitara alady", - dedi Ahmetjanov.
Onyń aitýynsha, shart boiynsha Qytaida shyqqan sot úkimin ózgertýge bolmaidy. Degenmen jazasyn jeńildetýge múmkindik bar.
"Bizdiń zańnamalarymyzǵa sáikes, úkimin ózgerte almaimyz. Biraq amnistiia bolyp jatsa, biz Qytaiǵa eskertý jiberip, osyndai-osyndai halyqaralyq kelisim boiynsha ol sharany qoldanýǵa múmkindik bar dep habarlaimyz. Sottyń naqty sheshimi kerek. Ony ózgerte almasaq ta, kelisim boiynsha jazanyń túrin ózgertýge múmkindik bar", - dep atap kórsetti Ahmetjanov.
Aqjarqyn Turlybaidyń taǵdyry
Qazaqstan azamaty Aqjarqyn Turlybai 2014 jyly naýryzda Gýanchjoý áýejaiynda ustalǵan bolatyn. Oǵan shekaradan 4,5 keli esirtkini alyp ótpek boldy degen aiyp taǵyldy. Ol kezde otandasymyz 20 jasta bolǵan edi. 2015 jyldyń maýsymynda Qytai soty ony ómir boiyna bas bostandyǵynan aiyrdy. Sotta Aqjarqyn sheteldik dosy aldap ketkenin aityp, kinásin moiyndaǵan joq.
2016 jyly sot sheshimi joiylyp, is qaita qaraýǵa jiberildi.
Biyl 3 qyrkúiekte Qytaidyń Gýanchjoý qalalyq sotynda Aqjarqyn Turlybaidyń isi boiynsha otyrys ótti. Otyrysta qorǵaýshy tarap usynǵan qylmystyq is materialdary qaraldy. Úkimniń qashan jariialanatyny belgisiz.
Al 9 qyrkúiekte otandasymyzdyń anasy Zýhra Seitimova Qazaqstan prezidentine kómek surap hat jazǵany habarlandy. Artynsha Qasym-Jomart Toqaev Qytaiǵa sapary kezinde Aqjarqyn Turlybaidyń máselesin kóterdi.