Aqtóbede asharshylyq pen saiasi qýǵyn-súrgin qurbandaryna eskertkish ashyldy

Aqtóbede asharshylyq pen saiasi qýǵyn-súrgin qurbandaryna eskertkish ashyldy

Aqtóbede asharshylyq pen saiasi qýǵyn-súrgin qurbandaryna eskertkish ashyldy.

Eskertkishtiń ashylý saltanatyna QR Memlekettik hatshysy Gúlshara Ábdiqalyqova jáne Aqtóbe oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev, QR Parlamenti Májilisiniń depýtattary, Qazaqstan halqy assambleiasynyń, memlekettik mekemelerdiń, etnomádeni birlestikterdiń, qoǵam, din ókilderi, ardagerler,  asharshylyq pen saiasi qýǵyn-súrgin jyldary qaza bolǵandardyń jaqyndary men týystary qatysty.

- Memleket basshysy qazaq halqyna búkil 20-shy ǵasyrdyń qorqynyshty oqiǵalardan turǵandyǵyn erekshe atap ótedi. Sol qorqynyshty jyldary qazaq ultynyń qaimaqtary – jetekshi quramnyń 650 adamy atyldy, eldiń aldynǵy shebindegi ul-qyzdarymyz qýdalandy. 2 millionǵa jýyq adam sottalyp, lagerlerde azapty bastan keshti. Totalitarlyq júieniń búkil salmaǵyn Qazaqstanǵa qonys aýdarǵan milliondaǵan azamattar da sezdi, barlyǵy 62 etnikalyq toptyń ókilderi tutqyndaldy. Bul bizdiń sol aýqymdy qaiǵynyń qurbandary týraly ortaq tarihymyz jáne sony kelesi urpaqqa berý – bizdiń boryshymyz. Búgin Qazaqstan boiynsha sol oqiǵalarǵa arnap 66 eskertkish ornatyldy. Aqtóbede asharshylyq pen qýǵyn-súrgin qurbandaryna eskertkish asha otyra biz olardy máńgi jadymyzda saqtaimyz, - dep atap ótti Gúlshara Ábdiqalyqova.

Saiasi qýǵyn-súrgin qurbandarynyń urpaqtary ózderiniń estelikterin bólisti.

- Memleket basshysy jańa tipti jańǵyrtýdyń mańyzdy sharty óz tarihy men mádenietin saqtap qalý bolyp tabylatynyn basa aitady. Qazaqstan 1997 jyldan beri Saiasi qýǵyn-súrgin qurbandarynyń kúnin atap ótip keledi jáne bul derek tarihymyzǵa uqypty qaraýdyń jarqyn úlgisi bolyp tabylady. Qýǵyn-súrginge ushyraǵan halyqtyń qasireti – eki ese qaiǵy, óitkeni ult úshin Otanynan airylǵannan asqan baqytsyzdyq joq. Bizdi Aqtóbe oblysyna adamgershilikke jatpaityn jaǵdailarda, mal tasymaldaýǵa arnalǵan vagondarmen alyp kelgende men 4-5 jasta bolatynmyn. Ondaǵan vainahtar januiasyn Qobda aýdanynyń Ortaq aýylyna qonystandyrdy. Birinshi ailarda týystarymyzdyń jartysy ashtyqtan, sýyq pen týǵan jerine degen saǵynyshtan qaitys boldy. Qalǵandary jergilikti halyqtyń aiaýshylyǵy men kómeginiń arqasynda aman qaldy. Búginde munda vainahtardyń jańa urpaǵy tárbielenip jatyr. Dala túrli ultty baýyrlastyrdy, olar álemniń qai túpkirinde júrse de qazaq halqyna degen alǵysy qashyqtyqtar men urpaqtar arqyly beriletin bolady, - dep atap ótti «Vainah» sheshen-ingýsh etnomádeni birlestigiinń tóraǵasy Ývais Djanaev.

Kompozitsiianyń avtory - aqtóbelik músinshi Ahmet Qubai. Sáýlet qurylymy uzyndyǵy 5 metr jáne uzyndyǵy 12 metr. Eskertkish 0,4 gektar aýmaqta ornalasqan.

Kompozitsiia totalitarlyq rejimniń qurbany bolǵan adamnyń tulǵasyn sipattaidy. Basy men keýdesi tómen qaraǵan qaiǵyly tulǵa, biraq jan dúniesi myqty jeńilmegen jan. Ol óz aqiqatyn dáleldeý úshin aqyryna deiin shaiqasyp, temir tutqynnan bosaýǵa tyrysady. Onyń jalań aiaǵy jerge kirgen, biraq ol qalpyna keletinine senedi. Figýra jalynnyń tiline uqsas matamen oralǵan. Granitke saiasi qýǵyn-súrgin men ashtyq qurbandaryn eske alýǵa arnalǵan sózder mórlenip, Prezident N.Á.Nazarbaevtyń «Tarihymyzdyń qasiretti betteri, saiasi qýǵyn-súrgin jáne asharshylyq qurbandary árqashan bizdiń jadymyzda jáne ony umytpaý bizdiń qasietti boryshymyz» degen sózi jazylǵan. Granit qabyrǵasynyń ústinde shańyraq ornatylǵan.

Budan buryn habarlaǵandai, búgin sondai-aq, Aqtóbede «Túie tóbe» memorialynda QR Memlekettik hatshysy Gúlshara Ábdihalyqova men oblys ákimi Berdibek Saparbaevtyń qatysýymen saiasi qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kúnine arnalǵan qaraly miting ótti.