Qyzylorda oblysyndaǵy seminar-keńestiń kún tártibinde sý resýrstaryn tiimdi paidalaný, sý tapshylyǵy jaǵdaiynda sýarmaly egin sharýashylyǵyn uiymdastyrý, ylǵaldy saqtaityn tehnologiialardy engizý jáne qurǵaqshylyqqa tózimdi daqyldardy ósirý máseleleri talqylandy.
Qyzylorda oblysynyń Qarmaqshy aýdanyndaǵy «Jańa jol» JShS-de astyq jinaý rásimi men aýylsharýashylyǵyn damytý boiynsha seminar-keńesi ótti.
Sharaǵa Qyzylorda oblysynyń ákimi Qyrymbek Kósherbaev, aýdan ákimderi, agrarlyq uiymdar men qarjy institýttarynyń basshylary, sondai-aq aimaqtaǵy agroónerkásiptik kásiporyndarynyń ókilderi qatysty.
Seminar-keńes barysynda oblys ákimi Qyrymbek Kósherbaev biylǵy jyly aýa-raiy eginshi qaýymyna úlken syn bolǵanyn atap ótti. Mamyr, maýsym ailarynda aýa temperatýrasynyń salqyn bolýy jáne shilde aiynda Syrdariia ózenindegi sýdyń aitarlyqtai azaiýynan sý tapshylyǵy oryn aldy.Soǵan qaramastan, óńirdegi sharýalar osy synaqtan abyroimen ótip, qazir olar egin jinaýǵa kirisip otyr.
«Qazirgi jaǵdaidaǵy sý tapshylyǵy jaǵdaiynan sabaq alyp, keleshekte aǵymdaǵy jaǵdaidy eskere otyryp, sharýashylyqtyń odan ári damýy úshin barlyq sharalardy jasaýymyz kerek. Sý tapshylyǵynyń keri áserin azaitýdyń biz úshin birden-bir joly - «Kúmisketken» sý qoimasy men Qaraózek arnasyndaǵy toǵannyń qurylysyn bastaýdy jedeldetý», - dedi aimaq basshysy.
«Kúmisketken» sý qoimasyn salý úshin tehnikalyq-ekonomikalyq negizdemesi men jobalyq-smetalyq qujattamasyn ázirleýge oblystyq biýdjetten qarajat bólingenin atap ótken jón.
«Kúmisketken» sý qoimasy 600 mln. tekshe metr sýdy, al Qaraózektegi toǵan 1,5 milliard tekshe metrge deiin sý jinaýǵa múmkindik beredi.
Jalpy alǵanda, Syr óńirinde sýarmaly sýdy únemdeý jáne tiimdi paidalaný boiynsha tolyq sharalar keshenin engizý qajet. Máselen, zamanaýi sý únemdeý tehnologiialaryn qoldaný - mańyzdy máselelerdiń biri.
«Elbasymyzdyń aldaǵy 5 jyl ishinde agroónerkásip keshenindegi eńbek ónimdiligin jáne óńdelgen aýyl sharýashylyǵy óniminiń eksportyn kem degende 2,5 esege arttyrý tapsyrmasyn oryndaý úshin egin sharýashylyǵynda sýdy az qajet etetin, ekonomikalyq jaǵynan tiimdiligi joǵary, syrtqy naryqta suranysy mol daqyldardy jáne tsifrlyq agrotehnologiialardy engizý qazirgi jaǵdaida óte mańyzdy. Bul baǵyttaǵy jumystardy óz dárejesinde atqarý úshin biz oblystyń agrarlyq salasyn 2020 jylǵa deiin damytý Agrokartasyn júzege asyrý is-sharalar josparyn bekitip, agrarlyq ǵylymnyń ozyq jetistikterin keńinen paidalanýdy bastadyq», - dedi aimaq basshysy.
Sonymen qatar, oblys ákimi kórshiles Qytaida suranysqa ie soia tárizdi joǵary ónimdi daqyldardy ósirý agroónerkásip kesheninde eksporttyń úlesin ulǵaitatyndyǵyn atap ótti.
Oblys ákiminiń aitýynsha, Shieli aýdanynda 2018 jyldan bastap «Aqmaia smart ferm» intellektýaldy tehnologiiasyn qoldaný arqyly daqyldardyń ónimdiligin arttyratyn aýylsharýashylyq jobasy iske asyrylýda.
«Zamanaýi tsifrlyq tehnologiialardy paidalaný shyǵyndardy qysqartyp jáne ónimdilik deńgeiin joǵarylatýǵa múmkindik beredi. Máselen, bizdiń oblysta barlyq egistik jerler tek qana sýarmaly sýdyń kómegimen tur. Qyzylorda oblysy - egistikti jańbyrsyz, iaǵni jaýyn-shashynnyń kómegensiz sýaratyn jalǵyz oblys. Osyǵan orai, tamshylatyp sýarý arqyly daqyldardyń kólemin kóbeitken jón. Kóktemde topyraqqa túsken ylǵaldy saqtai otyryp, akvasorbenterdi qoldanǵan tiimdi. Osy ádistermen Qarataý betkeiinde bos jatqan jerlerdi qoldana otyryp, mal azyqtyq daqyldar: sýdan shóbi, qumai júgeri, túiejońyshqa egýdi qolǵa alý qajet. Bul óz kezeginde, mal sharýashylyǵy, onyń ishinde sút baǵytyndaǵy sharýashylyqtardy qunarly mal azyǵymen qamtamasyz etetin bolady», - dedi aimaq basshysy.
Sondai-aq, oblys ákimi bul máselede sharýalardyń jańa sýarmaly alqaptarǵa sý jetkizý infraqurylymyn memlekettik-jeke áriptestik negizinde jasaýǵa shaqyrdy. Memleket ketken shyǵyndaryn kezeń-kezeńimen 3-4 jylda qaitaryp beretinin málimdedi. Sonymen qatar, tamshylatyp sýarý júiesin engizgen jaǵdaida, oǵan jumsalǵan shyǵyndardyń 30 paiyzyn memleket sýbsidiialaidy.
Oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Bahyt Jahanov jáne aýdan ákimderi egin jinaý naýqanyna daiyndyq barysy jóninde baiandady, al sharýa qojalyqtarynyń basshylary ártúrli daqyldardy ósirýde óz tájiribelerimen bólisti.
Kezdesýdi qorytyndylai kele, aimaq basshysy aldaǵy ýaqytta agrarlyq sektordaǵy yqtimal qaýipter týraly eskerip jáne qolda bar resýrstardy tiimdi paidalaný qajettiligin atap ótti.
Shara barysynda qatysýshylar «Jańa jol» sharýashylyǵynyń egis alqabyn aralap, astyqty jinaý rásimin ótkizdi. Dástúr boiynsha «Eńbek Eri», ardager kúrishshi Sálima Jumabekova mol ónim jinaýyn tilep, jinalǵan jurtshylyqqa batasyn berdi.
Anyqtama: biylǵy jyly oblysta 184,5 myń ga egistik egildi, bul ótken jylmen salystyrǵanda 3370 gektarǵa artyq. Onyń ishinde 95,3 myń gektarǵa dándidaqyl, 10,3 myń gektarǵa maily daqyldar, 61,5 myń gektarǵa jem, kartop, kókónis pen 17,4 myń gektarǵa baqsha ónimderi egildi.
Sonymen qatar, agrarlyq sektordy ártaraptandyrý boiynsha tájiribe aiasynda 50 ga sýdan shóbi, 50 ga qumai júgerisi jáne 5 gektarǵa soia egildi.
Kúrish alqaby 87 267 gektardy qurady.
