Táýelsizdigimizdiń eń basty jeńisi – beibitshilik pen kelisim. Bul týraly QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý ministri Dáýren Abaev «Rýhani kelisim – birlik pen turaqtylyq kepili» respýblikalyq konferentsiiasynda aitty, dep habarlaidy QazAqparat.
«Tuńǵysh Prezident Nursultan Nazarbaev aitqandai, táýelsizdigimizdiń eń basty jeńisi – beibitshilik pen kelisim. Iá, bul shyn máninde jeńis, halqymyzdyń uzaq jyldyq eńbeginiń nátijesi. Rýhani kelisimsiz Qazaqstannyń damýy múmkin emes, onsyz kez kelgen jahandyq syn-qater aldynda sharasyzbyz. Aqparattyq tehnologiialar ǵasyrynda bizdiń sanamyz destrýktivti kúshterdiń yqpalynan qorǵalmaǵan. Olardyń ideologiiasy jańa dúnieni – ózge etnos, ózge din, ózge senim, ózge pikirdi qabyldamaýǵa negizdelgen. Olardyń álemi tym qarapaiym: jaqsy din nemese jaqsy ult bar, qalǵandary mańyzdy emes. Jastar da jabyq kezdesýlerde, mitingterde, ýaǵyzdar men Youtube-te tikelei efirdegi demagogiiany baiqai bermeidi de, jat aǵymǵa eredi. Saldarynan etnikalyq shielenister týyndaidy, alys Siriiadaǵy maidannan júzdegen otbasyn qaitaramyz, jazyqsyz adamdardyń ómirin qiǵan terrakttar uiymdastyrylady. Bul máseleni ashyq aityp, talqylaýymyz qajet, birlesip, sheshimin izdeiik», - dedi ministr Beibitshilik jáne kelisim saraiynda Rýhani kelisim kúnine arnalǵan respýblikalyq jiynda.
D. Abaev ózekti máselelerdiń ózinen-ózi sheshilgenin kútip otyrmai, ózara qurmet pen yntymaqtastyq ideologiiasy arqyly zorlyq-zombylyqqa qarsy turýǵa bolatynyn aitty.
«Ideologiia» sóziniń ózi jaýyrǵa ainalǵanyn túsinemin. Óitkeni, bul taqyrypta kóptegen adamdar ózin sarapshy sezinedi. Feisbýkte eldiń damýyn talqylaityn «jeli oishyldary» jahandyq baqytqa kenelý úshin durys ideologiia qajettigin aitady. Qazir elimizdegi ideologiiany 3 túrli ustanymda talqylaý qalyptasqan. Birinshi ustanym – «Zamanaýi álemge ideologiia qajet emes, bul – indýstrialdy dáýirdiń sarqynshaǵy» degen sarynda. Bul pikirmen kelispeimin. Jyldar boiy qoǵam men onyń máseleleri ózgerip keledi. Memleketter qurylyp, múldem basqa kommýnikatsiia kanaldary quryldy. Balabaqshadan zeinet jasyna deiin birizdi júris-turysqa májbúrleý shemasy qazir joq. Biraq bul ideologiia joq degendi bildirmeidi. Jalpyulttyq ideiasy joq el - territoriiaǵa, halyq – turǵynǵa ainalady», - dedi ol.
Ekinshi ustanym retinde ministr «Ideologiia kerek, biraq ol Qazaqstanda joq» degen pikirdi keltirdi.
«Ideologiia tereń qoǵamdyq múddelerdi qamtyǵanda ǵana jumys isteidi. Memlekettik strategiianyń sheberligi sol, halyqty biriktirip, basqarýdyń eń ońtaily negizderin anyqtaýy tiis. Bul mindetti Nazarbaev oryndady, ol ulttyq ustanymdar júiesin qurdy. Ol qandai ustanymdar? Eń aldymen, áleýmettik úndestikti aitýǵa bolady. Ol beibitshilik pen qoǵamdyq kelisim, ózara qurmet pen yntymaqtastyqqa negizdelgen. Kelisim – barlyǵynyń birdei kózqarasta bolýy emes, eń kúrdeli máselelerdi talqylaý men mámile arqyly sheshýdi bildiredi. Ulttyń birligi – til, mádeniet, dástúr ǵana emes, ulttyń birligi – biryńǵai maqsattar men talpynystar. Kópultty jáne kopkónfessiialy jas memleket úshin daý-damai men urys-keris – óte qaýipti», - dedi D. Abaev.
Ministrdiń aitýynsha, úshinshi ustanym – «Qazaqstanda ideologiia bar, biraq, ol áleýmettik infantilizm, egoizm, berekesizdik virýsyn juqtyrǵan».
«Toqmeiilsý qaqpanyna túsýdiń qanshalyqty qaýipti ekenin bilemiz. Sondyqtan, bizdiń áreketimizde, ómirimizde durys refleksiia bolýy kerek. Minsiz emestigimizdi bilemiz, sondyqtan da qoǵamdyq sanany jańǵyrtý boiynsha úlken jumys júrip jatyr. «Rýhani jańǵyrý» - bázbireýler oilaityndai dástúrli mádeniettiń qaita órleýi emes. Kóne zamandy konservatsiialaý sharalarynyń jospary da emes. Bul – uqyptylyq, eńbekqorlyq, aǵa-kókege júginbei, óz kúshine sený, únemi básekege qabiletti bolý jáne ózin-ózi jetildirý syndy jańa dáýirdegi ózekti qundylyqtardy engizý. Munyń barlyǵy bir kúnde ulttyq kelbetimizge ainalmaidy. Oǵan júieli túrde turaqty úirený kerek», - dedi Dáýren Abaev.
Aita keteiik, 18 qazan – Qazaqstanda rýhani kelisim kúni. 1992 jyly bekitilgen. 1992 jyldyń qazan aiynda Qazaqstannyń sol kezdegi astanasy - Almaty qalasynda rýhani kelisimniń 1-inshi álemdik kongresi ótti. Sol kongreske qatysýshylar qazannyń 18-in rýhani kelisim kúni - qaqtyǵystar men janjaldarǵa toqtam salý, tatýlyq izdeý, jaqynyńa qaiyrymdylyq jáne kómek kórsetý kúni dep jariialaý týraly manifest qabyldady.
Qazirgi ýaqytta elimizde 18 dini konfessiia bar jáne 130-ǵa jýyq etnos ókilderi ómir súredi. Elimizde 3541 meshit, shirkeý, ǵibadathana jáne 3720 dini birlestik jumys isteidi.
