Illiýstratsiia: pasporta.org
Jyl basynan beri Qazaqstanǵa 400 myń Resei azamaty keldi. Olardyń 40 myńnan astamy jergilikti JSN nómir aldy. Iaǵni bul azamattar qazaqstandyq bankterde esep-shot ashyp, kásip júrgize alady. "Habar 24" tilshisi óz materialynda osy tusta taiaqtyń eki ushy bar ekenin eskerý kerek deidi. Bir jaǵynan eger shet eldik kompaniia óz kásibin Qazaqstanda júrgizip, qajetti jumysshylardy jergilikti jerden alsa, salyq tólese memleket úshin paida. Al eger reseilik azamattar kelip, qazaqstandyq kompaniialarǵa jumysqa ornalasatyn bolsa bul tiimsiz. Óitkeni ózimizdiń qarakózder eki qolǵa bir kúrek tappai qalýy múmkin, dep habarlady Tengrinews.kz agenttigi.
"Prezidentimiz árine tapsyrma berip otyr, Reseiden keletin biznes úshin barlyq qolaily jaǵdaidy jasańdar degen. Biraq onyń ekinshi saldary bar. Biz jaǵdai jasai beretin bolsaq, Resei osy arqyly sanktsiiany ainalyp ótý qadamdaryn jasaýy múmkin. Al ony EÝ, AQSh baiqaýy múmkin. Sondyqtan sanktsiianyń bir ushy bizge tiip ketýi múmkin. Sondyqtan barynsha saq bolýymyz qajet", - deidi sarapshy Maqsat Halyq.
TMD elderiniń ózge memlekettermen taýar ainalymy bir jylda úsh ese kóbeidi. Sonyń ishinde eksport kólemi 42 paiyzǵa artqan. Osylaisha import pen eksport arasyndaǵy saldo 200 milliard dollardan asty. Bul týraly uiymnyń memleketaralyq statistikalyq komitetiniń tóraǵasy Konstantin Laikam málimdedi. Onyń aitýynsha, alys beristegi saldo uiymǵa múshe memleketterdiń ulttyq valiýtasyn turaqtandyrýǵa óz septigin tigizdi.
Sondai-aq, byltyr TMD elderinde jalpy ishki ónim 4,7 paiyzǵa ósken. Aldyn ala boljam boiynsha biyl alǵashqy toqsanda da kórsetkishter joǵary. Ekonomikalyq ósimge álemdegi qymbatshylyq óz septigin tigizdi. Endi infliatsiiany tejeý úshin TMD elderi yntymaqtastyqty odan ári arttyrýǵa múddeli.
"Ótken jyly TMD elderinde infliatsiia 9,1 paiyz boldy. Negizinen azyq-túlik qymbattaǵan. Eger ár memleket tek qara basynyń qamyn jep, oqshaýlanatyn bolsa, máseleniń sheshilmeitini anyq. Al eger jan-jaǵymen jaǵymdy qatynas ornatyp, alys-beristi arttyrsa, joǵyn kórshiden alyp, artyǵyn satyp otyrsa qiyndyqty ońai eńserýge bolady", - dedi TMD Memleketaralyq statistikalyq komitetiniń tóraǵasy Konstantin Laikam.
Memleket naryqta baǵany kúshtep ustaǵannan kóri halyqtyń tabysyn arttyrýǵa mán berýi tiis. Iaǵni baǵa naryǵyna tikelei aralaspaýy kerek. Úkimet tek óndirýshi men tutynýshy arasyndaǵy qatynasty júielep, jolǵa qoiýy tiis. Ekonomikalyq sarapshy Maqsat Halyq osyndai pikirde. Onyń aitýynsha mamyrda infliatsiia 13,5 paiyzdan 14-ke jetti. Azyq-túlik infliatsiiasy 17-den 19 paiyzǵa ósti. Bul halyqtyń tólem qabyletin tómendetip jatyr. Al biliktiń eńbek aqyny indeksatsiialaimyz degeni 4-10 paiyz arasynda ǵana.
Máselen 60 myń ailyq alatyn adamnyń jalaqysyna 4 paiyz qosylsa 2 jarym myń teńgege ǵana kóbeiedi. Onsyzda ailyǵy sháilyǵynan aspaityn adam úshin bul teńizge tamǵan tamshydai ǵana bolmaq.
"Ulttyq qordan osy jyldyń ózinde artyq qarajat bólindi. Mysaly 2,6 trillion teńge aýdarý kerek edi ulttyq qordan. Biyl 4 trillion teńgeden astam qarjat aýdardy. Biraq indeksatsiialaýǵa 110 milliard teńge ǵana bóldi. Sondyqtan 4 trillionnyń eń bolmasa 10 paiyzyn halyqtyń tabysyn, áleýmettik tólemderin indeksatsiialaýǵa jumsaý kerek dep oilaimyn", - dedi sarapshy Maqsat Halyq.
