26 jylda teńge qalai ózgerdi?

26 jylda teńge qalai ózgerdi?

Qazaqstanda 15 qarashada Ulttyq valiýta kúni atalyp ótedi. Dál osy kún qarjygerlerdiń kásibi merekesi sanalady, dep habarlaidy QazAqparat.

Búgin Ulttyq valiýtamyz teńgege 26 jyl toldy. 1993 jyly 12 qarashada QR Prezidentiniń 15 qarashadan bastap Qazaqstan Respýblikasynyń ulttyq valiýtasy – teńgeni ainalymǵa shyǵarý týraly Jarlyǵy jaryq kórdi. Dál osy kúni Prezident halyqqa úndeý jariialady.

«Osy ýaqyttan bastap Qazaqstannyń shynaiy táýelsizdiginiń mańyzdy kezeńi bastalady. Bundai tarihi sátter el ómirinde bir-aq ret bolatyn iri oqiǵa», - dedi N.Nazarbaev.

26 jylda teńgeniń 4 seriiasy shyqty. Birinshi aqshamyz Ulybritaniiada basylyp shyqty. 1995 jyly óz banknot fabrikamyz ashyldy.

Ulttyq valiýtanyń alǵashqy leginde «Portrettik seriia» qoldanylǵan. Avtorlar banknot betterinde qazaqtyń uly tulǵalarynyń sýretterin jariialady.

Osylaisha tuńǵysh ret aqsha betinde ál-Farabi, Súiinbai, Qurmanǵazy, Shoqan Ýálihanov, Abai, Ábilqaiyr han, Abylai han beineleri jaryq kórdi.

Ulttyq valiýtanyń ekinshi legi Qazaqstanda basylyp shyqty. Jańa seriia «Ál-farabi» dep ataldy.

Shyǵys oishylynyń beinesi 200-10000 teńgege deiingi banknottarǵa basyldy. Bul aqsha ainalymda kóp bolǵan joq. Adam beinesi salynǵan banknotalar tez jyrtylyp, myjylatyndyqtan sýretshiler portrettik sýretterden bas tarta bastady.

Ulttyq valiýtamyzdyń úshinshi býyny 2006 jyly Báiterek beinesimen jaryq kórdi.

Bul joly dizainerler aqsha betinde tek Qazaqstannyń tarihyn ǵana emes, sáýleti men tabiǵatyn da syiǵyzýǵa tyrysty. Teńgeniń betinde ashyq alaqan, Tuńǵysh Prezidenttiń qoly, ánurannyń notalary basyldy.

«2011 jyldan bastap qazaqstandyqtardyń qolynda jańa valiýta ainalymǵa shyǵa bastady. «Samuryq» seriiasyndaǵy nominaly 500, 1 000, 2 000, 5 000, 10 000 jáne 20 000 teńge bolatyn aqsha paida boldy. Bir jaq betinde «Qazaq Eli» monýmenti men ushyp bara jatqan kepterler jariialandy. Ekinshi jaq betine sýretshiler Almaty qalasynyń, Ertis ózeniniń,Ústirt jazyǵynyń panoramasyn beineledi» - dedi Ulttyq bankten.

Monetalardyń birinshi partiiasy Germaniiada basyldy. Al qazir monetalar Qazaqstan moneta saraiynda shyǵarylady. Moneta saraiynda investitsiialyq, kollektsiialyq shaqalar shyǵaryldy.

Qazir ainalymda nominaly 1, 2, 5, 10, 20, 50 jáne 100 teńge bolatyn monetalar bar. Keler jyly nominaly 200 teńge bolatyn moneta shyǵady. QR Ulttyq banki Kollektsiialyq monetalardy shyǵarýdy 1995 jyldan bastap jolǵa qoiǵan. Investitsiialyq monetalar – Au 999,9 baǵaly metaldardan soǵylǵan.

Teńge óz tarihynda 3 ret devalvatsiiaǵa ushyrady. 1993 jyldyń qarashasynda $1 quny 4,7 teńge bolatyn. 1994 jyldyń qarashasynda $1 quny 50 teńgeden asty.

1999 jyly tuńǵysh ret teńge álsiredi. Jyl sońynda $1 quny 138 teńgege jetti.

Ekinshi devalvatsiia salqyny 2009 jyldyń sońynda soqty. $1 quny 148 teńgege jetti.

2014 jyldyń qańtarynda úshinshi qunsyzdaný tolqyny kelip, $1 quny 181 teńgege jetti.

2015 jyldyń tamyzynda Qazaqstan teńge baǵamynyń erkin terbelisine kóshti. Búginde teńgeniń resmi baǵamy $1 – 388 teńge.