QR Premer-Ministri Asqar Maminniń tóraǵalyǵymen ótken selektorlyq otyrysta «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasynyń iske asyrylý barysy qaraldy. Indýstriia jáne infraqurylymdyq damý birinshi vitse-ministri Qaiyrbek Óskenbaev baiandama jasady, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
Aǵymdaǵy jyly «Nurly jer» baǵdarlamasynyń aiasynda 15 mln. sharshy metr nemese 150 myń turǵyn úi salý josparlanǵan. Memlekettik investitsiialar esebinen áleýmettik jalǵa beriletin jáne kredittik 38 300 páter (2,2 mln sharshy metr) satyp alynady jáne salynady.
Onyń ishinde satyp alý quqyǵynsyz jalǵa beriletin turǵyn úi salýǵa jáne satyp alýǵa 90 mlrd teńge kózdelgen.
Jalǵa beriletin turǵyn úimen 12 600 otbasyny qamtamasyz etý josparlanǵan, sonyń ishinde:
- 6 000 kóp balaly otbasy;
- 1 000 jas maman;
- 5 600 halyqtyń áleýmettik osal toptarynyń sanatyna jatatyn kezekte turǵandar.
Q. Óskenbaev habarlaǵandai, kredittik turǵyn úi qurylysyna 2017 jyldan bastap 207 mlrd teńge baǵyttaldy. Bul qarajat ákimdikterde revolverlik negizde ainalymda, sonyń ishinde jyl saiyn shamamen 101 mlrd teńgege turǵyn úidi paidalanýǵa berýdi qamtamasyz etedi.
«Memleket basshysynyń tapsyrmasy boiynsha Ulttyq Bank daǵdarys kezinde qurylys salasyn qoldaý jáne halyqty jumyspen qamtý úshin 180 mlrd teńge qosymsha bóldi. Osy qarajatty alý úshin ákimdikter obligatsiialar shyǵarýǵa daiyndalyp jatyr. Obligatsiialar shyǵarý 7 sáýirge josparlanǵan», — dedi indýstriia jáne infraqurylymdyq damý birinshi vitse-ministri.
4 óńir (Nur-Sultan qalasy, Jambyl, Qyzylorda, Qostanai oblystary) obligatsiialardy satyp alýǵa daiyn, 12 óńir iske asyryp jatyr. Barlyǵy kredittik turǵyn úimen 25 700 otbasy qamtamasyz etiletin bolady.
«Turǵyn úi qurylys jinaq banki aǵymdaǵy jyly 49 mlrd teńge esebinen kóp balaly otbasylarǵa, tolyq emes otbasylarǵa jáne múgedek balalary bar otbasylarǵa jyldyǵy 2%-ben jeńildikti qaryzdar berýdi jalǵastyrady. Turǵyn úi jaǵdailaryn 5 myń azamat jaqsartady. Búgingi kúni Turǵyn úi qurylys jinaq banki 2019 jyldan bastap 49,3 mlrd teńge somasyna 4955 qaryz bergen», — dedi Q. Óskenbaev.
Búgingi kúni ekonomikanyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etý jáne jumys oryndaryn saqtaý aiasynda «Nurly jer» baǵdarlamasyna ózgerister engizý týraly qaýlynyń jobasy ázirlendi. Negizgi ózgerister memlekettik-jekeshelik áriptestik tetigin engizý bóliginde pilottyq jobany iske asyrýǵa, qarjylandyrýdy 180 mlrd. teńgege ulǵaitýǵa, 1 sharshy metr úshin qurylystyń shekti qunyn arttyrýǵa jáne kredittik turǵyn úi boiynsha nátijeler kórsetkishterin túzetýge bailanysty.
«Otandyq qurylysty qoldaý kezinde qurylys indýstriiasyna erekshe mán beriledi. Búgingi kúni qurylys ónimderi naryǵynda negizgi materialdarǵa qajettilik 669 mlrd teńgeni quraidy. 330 mlrd teńgege ónim óndirilip jatyr. Importty almastyrý jumysy sheńberinde 33 jańa joba iske asyrylyp jatyr. Osy kásiporyndar iske qosylǵannan keiin importtyń úlesi 54%-ǵa tómendeidi», — dedi Q. Óskenbaev.
Sonymen qatar tabaqty shynyǵa qajettilikti jabý úshin Qyzylorda oblysynda quny 32 mlrd. teńge bolatyn shyny zaýyty salynyp jatyr. Qosymsha Nur-Sultan qalasynda quny 13 mlrd teńge bolatyn polietilendi qubyr óndirisi iske qosyldy («Kerim plastik pipes» JShS). Keramika óndirisi («Zerde keramika Aqtóbe» JShS) 26 mlrd teńgege jáne armatýra óndirisi 40 mlrd teńgege («Taraz armatýra zaýyty» JShS) ulǵaiady. Qosymsha iri qurylys kompaniialarymen jáne «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qory» AQ-men birlesip «Qarapaiym zattar ekonomikasy» baǵdarlamasy aiasynda 100% import almastyratyn otqa tózimdi kirpish, jabyn materialdary, sanfaians jáne lak-boiaý buiymdary óndirisi jobalaryn iske qosý máselesi pysyqtalyp jatyr.
Búgingi kúni qurylys salasyna jáne aralas salalarǵa (qurylys indýstriiasy, logistika, saýda, qyzmet kórsetý jáne t.b.) shamamen 642 myń qazaqstandyq tartylǵan.
Turǵyn úi qurylysynyń pilottyq jobasy boiynsha qosymsha bólingen qarajat sheńberinde 15 myń jumys orny qurylyp jatyr. Qurylys indýstriiasynda 29 myńnan astam azamat jumysqa ornalasty. Importty almastyratyn 33 kásiporynda shamamen 8 myń jumysshy eńbek etetin bolady.
«Ásirese, ońtústik óńirlerde qurylys maýsymy bastaldy. Qurylys jumystary qarqyndy júrgizilýi tiis. Al keibir óńirler keiinirek qarjylandyrýdy kózdep otyr. Bul nysandardy ýaqytyly paidalanýǵa berýge teris yqpalyn tigizedi. Óńirlerdi jumystardy jedeldetip, turǵyn úilerdi paidalanýǵa berý boiynsha josparly kórsetkishterdi qamtamasyz etýdi suraimyn», - dep qosty Premer-Ministrdiń Orynbasary Roman Skliar.
Onyń aitýynsha, ákimdikter obligatsiialardy satyp, «Báiterek» UBH» AQ-ynan qarjy alýǵa ázir bolýy tiis. Alaida óńirler uiymdastyrýshylyq máselelerin áli kúnge deiin tolyq pysyqtap úlgergen joq. Óńirlerdiń ainalymynda «Báiterek» UBH» AQ-ynan turǵyn úi salýǵa tartylǵan qarajat bar, biraq olar mindettemelerin óteýge tartý týraly ótinish bildirgen joq. Buǵan jol berýge bolmaidy, sebebi bul qarajattyń ainalýy men turǵyn úidiń paidalanýǵa berilýine yqpal etedi. Baǵdarlama talaptaryn múltiksiz saqtaý qajet.
